Бамб цецгәсин Хальмгин фестиваль

Рувики-с
Бамб цецгәсин Хальмгин фестиваль
Арһ кемҗән болх һазр Калмыкия

Бамб цецгәсин Хальмгин фестиваль (орс. Фестиваль тюльпанов Калмыкии) — Хальмг теегт җил болһн апрель сарла давулдг бамб цецгәс цецгәрллһнә фольклорин болн этнографин нәр.

Эн сойлын болн экологийн байр Әрәсән Улан дегтрт зерлг Шренкин (Геснерин) бамб цецгәсиг  (рус.) (хал. харслһна болн Хальмг келн әмтнә билг-эрдмин зөөриг делгрүллһнә кергт нерәдгднә[1].

Тууҗнь

Хальмгт бамб цецгәс цецгәрллһнд нерәдсн байр 1996-гч җилин апрель сарла «Бамб цецгән частр» (орс. «Гимн тюльпану») гидг нерәдлһтәһәр давсмн[2]. 2013-гч җиләс авн байрин өдр фестивальд хүврв[2].

Хальмгт бамб цецгәс цецгәрллһн

XXI-гч зун җилин эклцәр хальмг теегт бамб цецгәсин то зөвәр баһрсмн[3]. Юңгад гихлә, бамб цецгәс урһдг теегт мал хәрүләд, тәрә тәрәд бәәсмн[4][5], дәкәд болхла шин экн уңг болҗ урһад цецгәрлтл һурвн җиләс авн долан җил күртл давна[4]. Әмтн хамгин бөдүн, бат цецгәс таслдг йоста, үлдсн баһ чинәтә цецгәс улм баһрад йовсмн[5]. Бәәрн дотр дундын кергүдин Министерствин көдләчнр харсхар орлцсн бийнь, тус болсн уга. Тиигәд, Улан дегтрин цецгәсиг харсхин төлә олн әмтн дунд цәәлһврин көдлмш кеһәд, фестиваль бүрдәсмн[4]. Фестиваль бүрдәснә хөөн бәәрн әмтн эврәннь теегин кеермҗән хадһлх седклән улм батлх, һазаһас ирсн хәр зуульчнр болхла сәәхн цецгәсиг һәәхәд, тасллго, талдан улст үлдәхән хәәх, гисн ухан бәәсмн[6]. Фестивалин бүрдәһәчнрин негнь, зург цокдг экологч Валерий Мосейкина келсәр, һурвдгч фестиваль давулсн цагт ирсн улс цецгәс таслдган тас уурв, бәәрн улс болхла экологийн сурһульд орлцад, бамб цецгәс хадһлад, энүнә то өскх седвәртә болцхав[4][5].

Хальмгин Приютнын района Уралан селәнә өөр өсдг бамб цецгәс

Түрүн һурвн фестиваль Хальмгин Приютнын района Уралан селәнә өөр давдг бәәсмн,Элстәс 100 дуунад[4]. Дөрвдгч фестиваль Таңһчин Целин районд болсмн, юңгад гихлә бамб цецгәс олар урһҗах Уралан селәнә өмнк теегт дегд дала улс хурад теегин көрсиг давталад үрәһәд бәәсмн[7]. Хөөннь, олн әмтиг нег ормд цуглулад, теегин көрсиг давталад үрәһәд бәәшго төләд 2019-гч җилд фестивальд 10 миңһн шаху гиичнр ирсмн)[2]) бүрдәһәчнр җил болһн фестивалин ормнь соляд бәәх шиидвр авсмн[6][8].

2019-гч җилд Бамб цецгәсин фестиваль Цугәрәсән зуульчллһна «Russian open Event Expo» марһана «Экологийн чинртә хамгин сән керг-үүлдвр» девсңгин дииләч болсмн[9]. Фестивалин йовудт хүвлһсин двраллтс

Җил Эркн керг Давулсн ормнь
1996 Түрүн байр «Бамб цецгән частр» Тодлвр уга
2013 Өдгә цагин фестиваль Хальмг Таңһчин Приютнын района Уралан селәнә өмн
2016 Фестивалин орм соляд Хальмг Таңһчин Целин районд давулсмн
2019 «Russian Open Event Expo» марһанд диилвр Таңһчин олн-зүсн районмудар
2025 Фестивалиг апрель сарин эргцд давуллһн Элст болн Хальмгин районмуд

Көтлврнь

Фестивалин бүрдәһәч Хальмг Таңһчин сойлын Министерств болна[10]. Фестиваль зуульчллһна халхар Хальмг Таңһчин хамгин ик чинртә болҗ тоолгдна[2].

Фестиваль апрель сарин өрәлд, эс гиҗ чилгчәр давдг бәәсмн[11]. Тодрха цагнь теңгрин бәәдл хәләһәд заадг бәәсмн. Бамб цецгәс цецгәрллһнд ирлцүлх седвәр бәәсмн[12]. Зуг, хаврин теңгрин бәәдл дарунь сольгддгас иштә, 2019-гч җилд тодлсн өдрин өмн киитн цокад, цецгәс көлдсмн. Тер учрар, фестиваль цецгәрлҗәх бамб цецгәс угаһар давсмн[13].

Фестивалин һол күслнь — Әрәсән Федерацин Улан дегтрт орулгдсн Шренкин бамб цецгәг хадһлхин төлә олна оньг авлх керг. Бүрдәһәчнр гиичнрин оньгт тусхаҗах йиртмҗин тогтацс — зерлг бамб цецгәс олар урһдг ормс хәәрлҗ, харш күрглго, хальмдҗ хадһлхан хәәһәд, цуг олнд үлгүр үзүлҗ йовх керг[10]. Фестивалин йовудт зерлг йиртмҗиг харслһна үүлдәчнр, экологч улс, зургчнр, блогермуд олн әмтнлә харһлтс давулад, цәәлһврин сурһульта күүндвр тогтана[6].

Фестивалин йовудт теегәр дурндан йовҗ болна, тер мет урһҗах бамб цецгәс һәәхәд, зургнь цокад авч болна. Зуг таслҗ болшго, уңгнь малтҗ авч болшго, теегәр хаалһ угаһар йовулҗ болшго[6]. Фестивалин йовудт зерлг йиртмҗиг харслһна үүлдәчнр, экологч улс, зургчнр, блогермуд олн әмтнлә харһлтс давулад, цәәлһврин сурһульта күүндвр тогтана, цецгәс таслхлаг ямаран ялд унхин тускар келәд өгнә[5].

Фестивалин хойрдгч һол күслнь — хальмг олн әмтнә сойл, хуучна авъяс, тәмрин эв-арһс, эрдм болн дархлңһн хадһллһна болн олна дунд тархлаһна керг[10]. Терүнә төлә фестивальд бамб цецгәс урһҗах ормин хаҗуһар хальмг дөрвн зүсн малта (темән, мөрн, хөн болн үкр) хош тәвнә[10][14]. Фестивалин тәәз деер Хальмгин җөҗгчнр олн әмтнә ду-би үзүләд, көөмә, хәркрән дуучнр эрдмтәһән таньлдулна. Хальмг тәмрин эв-арһсар марһас давулгдна[14]. Гиичнрт урчнрин кегдлмүд, хальмг олн әмтнә хот-хол белднә[14]: Хальмг үстә-тоста цә «җомба», шарсн «борцг», хөөнә махн-шөлн, зүрмлсн махта бөөрг, дотр, һазрт дарад шаршсн күр, хальмг «һаньтг үкрә махта» хот[10].

2019-гч җилд болсн фестивальд Орсин кезәңк цагин дәәчнрин бәәдл үзүлсмн, селмәр чавчлдад, хадгас халдад, бәрлдәнә наадн болсмн[2].

Фестиваль эклхин урд давулх ормнь сәәнәр белднә. Машисин зогсалтс, ишкә гермүд тәвх талвңгуд, әмтн һарч-ирх ормс белднә, шам орулна, уудг ус авч ирнә[6].

Темдглл

  1. ↑ Фестиваль тюльпанов 2025 в Калмыкии: программа, дата и место проведения (рус.). allfest.ru. Дата обращения: 15 Бар сарин 2025.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Фестиваль тюльпанов в Калмыкии собрал рекордные 10 тыс. гостей (рус.). ТАСС (20 Мөрн сарин 2019). Дата обращения: 15 Бар сарин 2025. Архивировано 9 Үкр сарин 2019 года.
  3. ↑ Лариса Ионова. В Калмыкии стартовал первый фестиваль тюльпанов (рус.). Российская газета (29 Мөрн сарин 2013). Дата обращения: 15 Бар сарин 2025. Архивировано 21 Ноха сарин 2014 года.
  4. ↑ 1 2 3 4 5 Тимур Юсупов. «Местные собирали птенцов на корм свиньям» (рус.). lenta.ru (21 Лу сарин 2016). Дата обращения: 15 Бар сарин 2025. Архивировано 5 Бар сарин 2020 года.
  5. ↑ 1 2 3 4 Наталия Кудряшова. “Если сорвать один цветок - в следующем году более 200 семян не взойдут” Экологи защищают тюльпановые поля Калмыкии (рус.). Комсомольская правда (12 Така сарин 2019). Дата обращения: 15 Бар сарин 2025. Архивировано 15 Үкр сарин 2020 года.
  6. ↑ 1 2 3 4 5 Праздник степного тюльпана (рус.). Wanderings.Online (2 Хөн сарин 2017). Дата обращения: 15 Бар сарин 2025. Архивировано 27 Хулһн сарин 2020 года.
  7. ↑ Артём Фёдоров. Фестиваль тюльпанов в Калмыкии пройдёт на новом месте (рус.). rosng.ru. Национальное аграрное агентство (17 март сарин 2016). Дата обращения: 15 Бар сарин 2025.
  8. ↑ Калмыкия приглашает на неделю туризма (рус.). minkult08.ru. Министерство культуры и туризма Республики Калмыкия (9 Мөрн сарин 2019). Дата обращения: 15 Бар сарин 2025. Архивировано 14 Үкр сарин 2020 года.
  9. ↑ Калмыкия одержала победу во вскроссийском конкурсе событийного туризма «Russian open event expo» (рус.). minkult08.ru. Министерство культуры и туризма Республики Калмыкия (1 Үкр сарин 2019). Дата обращения: 15 Бар сарин 2025. Архивировано 16 Үкр сарин 2020 года.
  10. ↑ 1 2 3 4 5 Фестиваль тюльпанов Калмыкии - 2016 (рус.). minkult08.ru. Министерство культуры и туризма Республики Калмыкия (22 Мөрн сарин 2016). Дата обращения: 15 Бар сарин 2025.
  11. ↑ Фестиваль Тюльпанов: О Фестивале (рус.). tulip-fest.ru. Дата обращения: 15 Бар сарин 2025. Архивировано 27 Һаха сарин 2020 года.
  12. ↑ Когда в Калмыкии пройдет «Фестиваль тюльпанов»? (рус.). vlg.aif.ru. Аргументы и факты. Волгоград (15 Мөрн сарин 2016). Дата обращения: 15 Бар сарин 2025. Архивировано 20 Мөрн сарин 2021 года.
  13. ↑ Валерия Маганова. Тысячи людей приехали в Калмыкию на фестиваль тюльпанов (рус.). otr-online.ru. ОТР - Общественное Телевидение России (20 Мөрн сарин 2019). Дата обращения: 15 Бар сарин 2025. Архивировано 8 Үкр сарин 2019 года.
  14. ↑ 1 2 3 На Фестивале тюльпанов Калмыкия примет около 10 тысяч гостей (рус.). Министерство культуры и туризма Республики Калмыкия (12 Мөрн сарин 2016). Дата обращения: 15 Бар сарин 2025. Архивировано 30 Мөрн сарин 2021 года.
"https://xal.ruwiki.ru/w/index.php?title=Бамб_цецгәсин_Хальмгин_фестиваль&oldid=319801" халхас авсн