Делкән уңг үндстнә олн улсин өдр
Делкән уңг үндстнә олн улсин өдр (на официальных языках ООН: анг. International Day of the World’s Indigenous Peoples, араб. اليوم الدولي للشعوب الأصلية في العالم, исп. Día International de las Poblaciones Indígenas, китд. 世界土著人民国际日, орс. Международный день коренных народов мира, пр. la Journée internationale des populations autochtones ) — август сарин 9. 1994 җилд НҮБ-ин Йирңкә Ассамблей (декабрь сарин 23-гч өдрин 49/214 тойгта тогтал) Делкән уңг үндстнә олн улсин 10 җилин хуһцанд Уңг үндстнә Олн усин өдриг җил болһн август сарин 9-нд эс гиҗ уңг үндстнә асудлыг шиидхин төлә хург хурсн өдриг темдглхәр шиидҗ авв.
2004 җилин декабрь сарин 20-нд 59/174 тойгта тогталар Йирңкә Ассамблей делкән уңг үндстнә олн улсин хойрдгч арвн җилиг «Үүл-аҗллһан болн нер төртә арвн җил» ураһар зарлҗ, олн улсин уңг үндстнә өдриг үрглҗлүлҗ цаарандь темдгләд өңгрүлхәр шиидвр һарһв. Ассамблей НҮБ-ин Йирңкә сегләтрт хандад, эн өдриг хойрдгч арвн җилин турш үндснә кемҗәнд темдглхиг засгин һазрмудт делгрүлҗ медүлхиг күсв.
2009 җилин сентябрь сарин 22-нд НҮБ-ин Йирңкә сегләтрин һазрас эн олн улсин өдрт зөрүлҗ, тусха шуудңгин марк һарһв[1].
НҮБ-ин Йирңкә сегләтр 2005 җилин илгәсн бичгтән иим таңһрг өгхиг үрҗ бәәв:
...уңг үндстнлә эв-санана негдлин күрәһән төгәлңдән өргҗүлҗ, теднә даң олнкднь даң удан хуһцанд эс зөвшәргдсн күүнә эркиг күндлҗ, эңк-тәәвң, аюл уга бәәдлд көгҗх болмҗиг өгхин төлә теднлә хамдан аҗллх.
Өдрин седв
- 2021 җил — «Кениг чигн орклго: Уңг үндстн болн ниигмин шин герә бәәһүлх үрлһ»
- 2020 җил — «COVID-19 болн Уңг үндстнә тесвр хатуҗл»
- 2019 җил — «Уңг келмүд»
- 2018 җил — «Уңг үндстнә көдлһән-нүүдл»
- 2017 җил — «НҮБ-ин уңг үндстнә эркин туск туңхглл батлгдсна 10 җил»
- 2016 җил — «Уңг үндстнә сурһуль сурх эрк»
- 2015 җил — «2015 җиләс цааран мөрин көтлвр: Уңг үндстнә эрүл-менд, сән-сәәхн бәәдлиг хаңһахнь»
- 2014 җил — «Зөрүг әрлһхнь: Уңг үндстнә эркиг кергҗүлхнь»
- 2013 җил — «Уңг үндстнә холваг бий болһхнь: Герә, келлцәр болн оңдан бүтән бәәһүллтта келлцәрмүдиг дахҗ мөрдх»
- 2012 җил — «Кевлл-медәллин кергсл унг үндстнә һарт, үүлчлһәнд»
- 2011 җил — «Уңг үндстнә бүтәлч бәәдл: домг, сойлыг үнлҗ, эврә иргчиг бүтәхнь»
- 2010 җил — «Уңг үндстнә кино бүтәлчнр»[2]
- 2009 җил — «Уңг үндстн бол ВИЧ/СПИД»
- 2008 җил — «Улс орн болн уңг үндстнә эвлрл болн түңшлл»
- 2007 җил — «Уңг келиг хадһлх чухл керг»
- 2006 җил — «Үүл-аҗллһана болн нер-төрин төлә холва»
- 2005 җил — «Уңг үндстнә керг болхла, мана керг»
- 2004 җил — «Делкән уңг үндстнә олн улсин арвн җил»
Немҗ үзтн
- Делкән уңг үндстнә олн улсин җил (1993 җил)
- Олн улсин уңг үндстнә келмүдин җил (2019 җил)
Холвас
- Резолюция № Α/RES/49/214
- Официальная страница дня на сайте ООН
- Послание Генерального секретаря ООН по случаю Международного дня коренных народов мира в 2005 г.
Темдглл
- ↑ Выпуск марок в 2009г. Дата обращения: 10 Үкр сарин 2015. Архивировано 14 Хөн сарин 2015 года.
- ↑ Из послания Генерального секретаря ООН [[Пан Ги Мун]]а по случаю Дня. Дата обращения: 9 Ноха сарин 2010. Архивировано 26 Мөрн сарин 2011 года.