Крокус Сити Холлд учрсн теракт (2024)

Рувики-с
«Кро́кус Си́ти Хо́ллд» болсн тера́кт
«Крокус Сити Холлын» шачах концертын хора
«Крокус Сити Холлын» шачах концертын хора
55°49′37″ с. ш. 37°23′21″ в. д.GЯO
Дәврлһнә орм Москован муҗ, Красногорск, «Крокус Сити Холл»
Өдр 2024-гч җилин март сарин 22
Бу автомат, хаһрдг хутхата шил, эврә кесн хаһрдг кегдл
Әмнәсн хаһцсн улс 146 күн[1]
Шавтсн улс 551 күн
Террористнрин то теракт күцәсн 4 күн, ут тоодан 19 сеҗгтнр[1]
Сеҗгтнр

AQMI Flag asymmetric.svg Исламин нутг

Ensign of the Ukrainian Armed Forces.svg Украина Дотр кергүдин церг

«Кро́кус Си́ти Хо́ллд» болсн тера́кт — 2024-гч жилин март сарин 22-т Москва балһсна Мякинино метрон өөр, Красногорск балһсна концертин «Крокус Сити Холл» цутхлңд «Пикник» нерлһтә рок-дууһин хамтлаг эрдмән үзүлҗәсн цагт генткн буута террористнр әмтнүр дәврсмн.

Асхн 20 часин алднд дөрвн шаху буута улс «Крокус Сити Холлын» үүднә хоорнд зогсжасн улсиг болн дотр концертин хорад бәәсн улсиг хаһад кесгнь алад, кесгнь шавтасмн. Дарунь юмн хаһрад, түүмр шатад, орад күрсн цагт дотрнь миңһәд улс бәәсмн[2][3].

Терактын кемд 146 күн әмнәсн хаһцсмн[1][4], ода деерән 551 күн[5]. Әмтн бууһас хаһулад болн газин үнрәс хортад үкв[6].

Март сарин 23-д дөрвн террорист улс зулҗ йовсн цагт, Әрәсән болн Украина хоорндк меҗән зун дуунад — Брянск муҗд бәргдлә[7].

Теракт һарһсн улст зулхднь меҗәдән орм Украинә Нутг белдҗ, гиҗ Әрәсән йирңкәлгч Владимир Путин келв. Хамгин түрүнд эдниг кен иим керг күцәтхә гиҗ зарснь, мөшкәчнр медҗ авх зөвтә[8]. Әрәсән Федерацин Әәмшг уга бәәдлин церглтин ахлач терактын белдлһнд орлцсн, гиҗ бас Украинә шишлң цергиг гемнлв][9][10].

«Исламин нутг» — «Вилаят Хорасан» нерлһтә террористнрин бүрдәц теракт һарһсн болв[11][12][13][14]. «Исламин нутгиг» теракт һарһла, гиҗ Америкин Цаһан гер зааҗана[15].

Әрәсән йирңкәлгчин зааврар, 2024-гч жилин март сарин 24 өдр цуг Әрәсәһәр санлын Өдр зарлв[16]. Террористнрин һарһсн әәмшгтә йовдлиг цуг Нарт Делкән әмтн, тер дунд ООН, муудхад, зеткрт харһад әмнәсн хаһцсн улсин элгн-саднднь зовлңгнь хувалцҗах санаһан медүлв.

2025 җилин март сарин 25-д Әрәсән Федерацин Мөшклһнә бүрдәцин элч Светлана Львовна Петренко келсәр, терактиг Дунд Азин 6 залу улс белдәд давулҗ[17].

2025 җилин май сарин 20-д Александр Иванович Бастрыкин зәңглсәр, терактд зовсн 2300 шаху улс зарһд орлцҗана[18].

Әәмшгин дараллт

2024 җилин март сарин 22-т Онц керг күцәдг цергчнр «Крокус Сити Холлд» орҗ йовна
  • Әмтиг алхар ирсн улс бууһас хасмн. Эдн концерт болҗах хорад болн өмн өрәд, үүднә хоорнд һаза бас әмтиг хаһад алла[19]. Дәврсн хойр залусин нурһнднь дорваг йовснь тодлгдла, теднднь хаһрдг тоот бәәсн болх, гиҗ сангдна[20]. «Крокус Сити Холлыг» ЧОП «Крокус Профи» мандг бәәҗ. Терүнд урднь көдлҗ йовсн күүнә келсәр, маначнрт модн болн шамар цокдг кегдл өгдг бәәҗ[21], Telegram-канал Brief бичв.
  • Хөөннь хаһрад, түүмр шатснас утан һарсн зәңг ирв.
  • Крокусур Москван Онц керг күцәдг түргн церг (СОБР) , ОМОНа цергчнр, болн түүмрчнр ирв.
  • Москован муҗин губернатор Андрей Воробьёв селвлцәнә онц бүрдәц тогтав[22].
  • «Крокус Сити Холлур» 70-даву москван болн муҗин эмчнрин түргн багмуд ирв.
  • Түүмр ик әәмшгтә девсңд орв[23]. Түрүләд һурвна нег әңгнь эклҗ шатад, дарунь цуг бәәшң түүмрт орв.
  • 21:30 цагин алднд бәәшңгин орань нурв[24].
  • Түүмриг унтрахин төлә авиац орлцв[22].
  • Шачах «Крокус Сити Холл» деер вертолётмуд 160 тонн ус асхв[25].
  • Мартын 23-д 1:00 цагла «Крокус Сити Холлын» 13 миңһн м² болсн түүмр унтрагдв.
  • Мартын 23-д Москван муҗин Эрүл-менд харлһна Министерствин зәңглсәр, 145 шавтсн улсиг Москван, Красногорскин, Одинцовон, Химкин болн Долгопрудна эмнлһнд орулв[26].
  • Мартын 24-д давулгдсн цеврллһнә көдлмшин кемд 400 кубометрт нурсн кециг көдлмшчнр хураҗ һарһв, дарунь эрснь цоолад, дотрнь ахулх техник орулв[27].
  • Москван мужин губернаторин шиидврәр, терактын ормд давулгджах хәәлһнә кергиг март сарин 26-на 17:00 цаг күртл утдулад, тер цагт төгсв[28].
  • Әрәсән МЧС-ин аврачнр терактин хөөтк 5 өдрин туршарт нурсн тоот йилһәд 900 м² нурсн кецмүд ахулв[29].
  • Апрель сарин 3-д ирсн зәңгсәр, терактд 145 күн әмнәсн хаһцсҗ, тедн дунд 6 бичкдүд[4]; 550 күн шавтҗ, тедн дунд 10 бичкдүд. 134 күүнә нернь олгдв[30].
  • 2024-гч жилин июнь сарин нег шинә зәңгсәр, терактин көлтә зовсн улсин тоод 1,7 миңһн даву күн орв[31].
  • 2024-гч җилин сентябрь сарин 20-д Муслим Магомаевин нертә көгҗмин болн сойлын көрңг хурасн дөңгән терактин көлтә зовсн, шавтсн улст тархаҗ өгв, урднь эн кергиг сентябрин 23-д эклх шиидвр билә[32].

Сеҗгтнр

Терактиг күцәсн сеҗгтнр бәргдсн улс (зүн талас экләд): Далерджон Мирзоев, Шамсидин Фаридуни, Саидакрами Рачабализода (2024)

2024 җилин март сарин Әрәсән ФСБ-н болн «Ахмат-Әрәсә» багин цергчнр Брянскин муҗд терактиг күцәсн хочллһар Таджикистана дөрвн иргн улсиг бәрҗ авла. Эдниг Украинә меҗәһәс зун дуунад бәрҗ авч, теднә зураһар, Украинә талас эртәснь белдсн хаалһар дарунь меҗә һатлх саната йовҗ. Бәрәнд лрсн улсин негнь Шамсидин Фаридуни (1998 җилд төрсн күн), видео зург цокҗ авсн цагт, концертд ирсн әмтиг алснднь энүнд 500 миңһн арслң өгх бәәҗ, 250 миңһн арслң түрүләд, эртәснь банкин картд йрвулҗ, наадк мөңгнь терактин дару өгх бәәҗ. Бүрдәһәчнртәһән Telegram эв-арһар залһлда бәрҗ йовҗ[33]. Террорист Шамсидин келсәр, эднә залачнр февраль сарла залһлда бәрәд, бу өгәд, теракт учрах орм зааҗ өгч. Террорист Далерджон Мирзоев немсәр, терактин нег сар урднь эдн Москван Дмитровск шоссед гиичллһнә герт орад бәәҗ. Цаһан зүстә «Рено» автомаши хулдҗ авад, терүн деер «Крокусур» ирҗ[33].

Әрәсән Мөшклһнә бүрдәцин толһач Александр Бастрыкинә илдклигәс: Дөрвн хорлгчнр 19:54 цагла Renault машиһәр «Крокус Сити Холл» тал ирәд, концерт хәләхәр ирх улс хурхнь күләҗ. 19:58 цагла террористнр «Крокусин» үүднә хоорнд йовх әмтиг хаҗ алад, концертин хорад орад, дотр йовх ик-баһ уга улсиг хаһад алцхав. Авч ирсн бензи цацад, хораг шатачкад, эдн 20:11 цагла бәәшңгәс һарцхаҗ. Тиигәд, террористнрин дарлһн 17 минутд давҗ, концертин хорад эдн 13 минутд бәәҗ[34].

Бууһан хайчкад — тернь хошадар боочксн сумта Калашниковин автоматмуд, — хувцан соляд, террористнр «Рено» деерән зулцхав, зуг эдниг «Поток» аҗллһна эв-арһар хәләһәд тодлсмн. Эдниг әмтн уга һазрт, балһснас һарһчкад бәрҗ авх шиидвр авсмн. Террористнр М-3 «Украина» хаалһар шулун, 140 дуунад күргҗ йовхиг медәд, Брянск муҗин алднд, Украинас 100 дуунад онц цергллтин гетвр балдсмн[35]. Террористнриг әмдәр авх даалһврта цергчнр машинә төгәһәр хаҗ. Хорлгчнрин негнь хәрү хасн цагт, наадк хойрнь ө-шуһу модд дунд бултв. Тедниг күцәд бәрҗ авч, негнь — Саидакрами Рачабализод, — модн деер давшад бултсиг тепловизорар олҗ авч[36].

Брянск муҗд бәргдсн террористнрин машин (2024)

Дөрвн террористнрәс нань долан дөңнәчнр бәргдв. Әрәсән Харслһна Министерствин зәңглсәр, Брянск муҗд хорлгчнриг бәрәнд авсн цергчнр ачлвр авсмн[37][38].

2024-гч җилин март сарин 24-д Москван Басмана әңгә зарһ терактд сегҗгтн 4 улсиг 2 сард бәрәнд орулв, тернь: Далерджон Мирзоев, Саидакрами Рачабализод, Шамсидин Фаридуни, Мухаммадсобир Файзов[39][40]. Террористнрин негнь, Файзов нертә күн, әмтиг хаһад алҗах кемиг видео-зургар цокҗ авч, дарунь эдн зулх машиг бас Файзов залсн бәәҗ. Тиигчкәд, һарад зулҗ йовад, зөрүц нәәмтә көвүг машиһәрн дәврҗ[41].

2024 җилин март сарин 24-д Басманн әңгин зарһ теракт һарһсн дәкн һурвн кү бәрҗ авв: Диловар Исломов, Исраил Исломов и Аминчон Исломов. Эдн багар хурад теракт учраснд гемнлгдҗәнә[42][43] 2024 җилин март сарин 26-д Зарһ «Крокус Сити Холлд» теракт учрасн нәәмдгч сеҗгтниг бәрҗ авв, Алишер Касимовиг 2 сард бәрәд орулв. Мөшклһнә зәңгәр, Касимов — Әрәсән иргн, Киргиз цуста күн — энүнә патьриг хорлгчнр нәәмәдлсн бәәҗ[44]. 2024 җилин март сарин 28-д года Росфинмониторинг бәргдсн Мирзоев, Рачабализод, Фаридуни, Файзов дөрвн хорлгчнриг экстремистнрин болн террористнрин тоод орулв|реестр экстремистов и террористов]][45].

Март сарин 29-д Басмана зарһ теракт һарһсн йисдгч хорлгч — Назримад Лутфуллоиг бәрҗ авв, мөшлһнә тоолврар, эн күн террористнриг мөңгәр теткҗ[46][47][48].

2024 җилин апрель сарин нег шинд Басмана зарһ теракт һарһсн арвдгч күүг — Якубджони Юсуфзодаг бәрҗ авв[49]. Мөшклһнә зәңгәр, Юсуфзода террористнрин негнднь «Крокус Сити Холлд» болсн терактин өмн болн хөөн мөңг йовулсн бәәҗ[50]. 2024-гч җилин июнь сарла ирсн зәңгәр, җил хооран Юсуфзодаг Әрәсән Миграционн тоолврт йос эвдәд, Сочи балһснд буруһар бичҗ орулсн бәәҗ[51].

2024 җилин апрель сарин 4-д Әрәсән ФСБ-н Моcкван, Екатеринбургин болн Омскин әңгсин цегрчнр «Крокуст» теракт учрасн дәкн һурвн сеҗгтниг бәрҗ авч[52].

2024 җилин апрель сарин 5-д Басмана зарһ 11-гч терактин сеҗгтниг бәрҗ авв. Мухаммад Шарипзод нертә күн 2024-гч җилин май сарин 22 күртл бәрәнд орулгдв[53].

2024 җилин апрель сарин 7-д көдлмшән хуурмгар күцәсн төләд зарһд «Крокус Сити Холлын» түүмрәс саглх зөвтә күн болн түүмр унтрадг багин ахлач орулгдв. Эн хойр балһснас һарх зөв уга болв|подписки о невыезде]][54].

2024 җилин апрель сарин 26-д 12-гч сеҗгтн — Таджикистана иргн Джумохон Курбонов бәргдв[55], 2003 җилд төрсн Пархар балһсна бәәрн күн[56].

2024 җилин апрель сарин 27-д Москва балһсна Басмана зарһ Джумохон Курбоновиг бәрҗ авв[57].

2024 җилин май сарин 16-д Москван Басмана зарһ Мирзоевин бәрәниг утдулв[58], Мухаммадсобир Файзовин[59], Саидакрам Рачабализодин болн Шамсидин Фаридунин бәрәниг август сарин 22 күртл утдулв[60].

2024 җилин май сарин 16-д Москван Басмана зарһ август сарин 22 күртл теракт учрасн улст дөңнсн 4 күүнд: Назримад Лутфуллоил, Якубджонд Юсуфзодд, Мухаммад Шарипзодд болн Джумахон Курбоновд бәрәнә цагнь утдулв[61].

2024 җилин май сарин 17-д Москван Басмана зарһ Аминчон, Диловар болн Исроил Исломовихнәд, болн Алишер Касимовд бәрәнә цагнь август сарин 22 күртл утдулв. Мөшклһнә зәңгәр, эдн террористнрт дөңг күргсн бәәҗ[62].

Москван Басманна зарһин 2024-гч җилин июнь сарин 1-д бәрмт бичгт темдгсәр, терактин кергәр 20 күн гемнлгдҗәнә, тедн дунд 18 күн бәргдв, дәкн хойр күн балһснас һарх зөв уга болв[63].

2024 җилин август сарла Москван Басмана зарһ 12 күүнд: Далерджон Мирзоевд, Мухаммадсобир Файзовд, Саидакрам Рачабализодд, Шамсидин Фаридунд бәрәнә цагнь утдулв[64], Назримад Лутфуллоид, Якубджон Юсуфзодд, Мухаммад Шарипзодд, Джумахон Курбоновд[65], Алишер Касимовд болн Аминчон, Диловар, Исроил Исломовихнәд[66].

2024 җилин август сарин 23-д ирсн зәңгәр Мухаммад Зоир Шарипзода террористнрт дөңгән күргсн зәрм гемән медҗ авч[67].

2025-гч җилин январь сарла Александр Бастрыкин зәңглсәр, Мөшклһнә бүрдәц «Крокуст» болсн терактин кергәр ут тоодан 27 сеҗгтнриг орулҗана[68].

19 февраля 2025-гч җилин февраль сарин 19-д Москван Басмана зарһ 2025-гч җилин март сарин 24 күртл «Крокус сити холлд» теракт учрасн дөрвн күүнд — Мухаммадсобир Файзовд, Далерджон Мирзоевд, Муродали Рачабализодд болн Шамсидин Фаридунид — бәрәнә цагнь утдулв[69].

2025-гч җилин март сарин 7-д США-д террорист Мохаммад Шарифуллаг бәрҗ авч, тенд Джафар гидг нертә бәәһәд, «Исламин нутг» гидг террористнрин бүрдәцин гешүн бәәҗ. Эн зәңгиг США-н юстицин Министерств буулһад, Джафар «Крокус Сити Холлд» теракт һарһх улсиг дасхсн бәәҗ, гиҗ зәңглв[70].

Мөшклһнә керг-йовдлмуд

Әәмшг учрсн ормас Мөшклһнә бүрдәцин көдләчнр террористнрин хайсн дәәчнрин дөрвн хувц, 500 сүм болн 28 сүмин цуглаврмуд хураҗ авла[71].

Теракт күцәхин төлә хорлгчнр кедү сар эртәснь белдвр кеҗ. Март сарин 7-д Фаридуни «рекогносцировкин» күслтәһәр «Крокусин» концертин хорад ирсн бәәҗ. Тер саамд эн нег зургт тусҗ. Дәкәд болхла цөөкн улс зәңглсәр, эдн бас концертин хорад йовад, мөшкҗ йовх бәәдлтә залусиг үзсән келцхәҗ. Цутхлңгин нег көдләч тодлсар, Фаридуни фойед деерк хувцтаһан орҗ ирхлә, девлән тәәлтн, гиҗ келсн бәәҗ. Тер болхла модн орс келәр әрә гиҗ бәәшңгин дотад бәәх хорасин тускар сурсн бәәҗ[36].

Таджикистана йирңкәлгч Эмомали Рахмон террористнрин элгн-саднь мөшклһнә кергт орулхиг эврәннь оньгтан авчахан медүлв. Тедниг Таджикистана мөшкәчнр дуудҗ сурврт орулсн бәәҗ[72]. Душанбе балһснас 50 дуунад бәәх Шамсидин Фаридунин гернь мөшкәчнр оньслв.

2024-гч җилин март сарин 26-д ФСБ-н толһач Александр Бортников Украина шишлң церг террористнриг Өөр Зүн үзгин һазрт белдснь зааҗ өгв[73].

РИА Новости зәңглсәр, «Крокус Сити Холлд» теракт учрасн хорлгчнр телеграм-каналар ИГИЛ-ин Афгана террористнрин «Вилаят Хорасан» әңг нәәмәдлҗ авсн бәәҗ. Telegram[33]. Тер телеграм-канал уга кегдлә[74].

Мартын 28-д ТАСС зәңглсәр, хорлгчнрин цуснд наркотик олҗ авч[75]. Терактин сеҗгтнин цуснднь «дәәчин ишклң усн» — гидг күүнә ухаг тенүләд, әәмшг уга, өршәңгү уга кедг юм олҗ авч[76].

Мөшклһнә бүрдәцин зәңгәр, теракт учрасн хорлгчнрт Украинас криптовалютин мөңгн ирсн йовдл илдкгдҗ[77].

2024-гч җилин март сарин 29-д Таджикистана мөшкәчнр зәңлсәр, террористнрта залһлдата йисн кү эдн бәрҗ авч[78].

Терактин сеҗгтнрин келсәр, эдн мөңгән авхар Киев балһснур зулҗ йовсн бәәҗ[79].

Апрелин нег шинд ФСБ-н зәңгллһнә Цутхлң зәңглсәр, Дагестана Каспийск балһснд олн әмтн хурсн һазрт теракт белдҗәсн һазадын орна дөрвн кү бәрҗ авч. Тедн эргндк һазриг шинҗләд, эврән хаһрдг кециг белдәд, бу хулдҗ авсн бәәҗ[80]. ФСБ-н зәңгллһнә Цутхлңгин герчләр, бәргдсн террористнр «Крокус Сити Холлур» дәврсн хорлгчнриг мөңгәр тетксн бәәҗ[81]. Турцин йос харлһачнр Таджикистана болн Киргизин терактин сеҗгтнриг бәрҗ авч[82].

Апрелин 2-т терактас көлтә зовсн, шавтсн, өөрхн улсан геесн әмтн Әрәсән Мөшклһнә бүрдәцд «Крокус Сити Холлын» эзнриг гемнлх цаас орулв. Теднә нерн деерәс адвокат Игорь Трунов «Крокусин» түүмрәс сагллһна болн утан далдлһна эв-арһсиг, әәмшг учрхла һазаран һарх немр үүдд тер өдр юңгад хаалһата бәәснь, цәәлһҗ өгтн, гисн цаас мөшкәчнрт орулв[83].

9 апреля 2024-гч җилин апрель сарин 9-д Мөңгнә төриг шинҗлҗ үүлддг Федерацин цергллт экстремистнрин болн террористнрин тоод Исломовихнә Диловариг, Исраилиг болн Аминчониг, Алишер Касимовиг, Назримад Лутфуллоиг, Якубджони Юсуфзодыг болн Мухаммад Шарипзодиг орулв[84].

Апрель сарин 24-д әәмшг уга бәәдлиг харлдг нарт-делкән бүрдәцмүдин болн эдл-ахусин толһачнр хурсн цагт, Әрәсән Йирңкәлгч Владимир Путин терактиг заклсн, белдсн, дөңглсн, күцәсн улсиг мөшкҗ, хәәҗәхән келҗ өгв[85].

Апрелин 25-д Мөңгнә төрәр шинҗлҗ үүлддг цергин ахлач Юрий Чиханчин келсәр, терактин белдлһнд олн орн-нутгудын улс орлцснь болн мөңнә дөңгллтнь криптовалютар кесгнь илдкгдв[86].

Май сарин 31-д Мөшлһнә бүрдәц олн-улсиг әәмшгтә бәәдлд орулсн йовдлар «Крокусин» эздүдиг зарһд орулад, энүг терактин кергтә залһв[87].

2024-гч җилин август сарла «Крокус Сити Холлд» болсн терактин кергт дәкн тавн шин сеҗгтнр орв. Москван Басмана зарһ Гадоев Шахромджон Насимовичин, Исмаилов Зубайдулло Авайдуллоевичин, Солиев Мустаким Абдуманоновичин, Солиев Умеджон Абдуманоновичин болн Хамидов Хусейн Абдурасуловичин бәрәнә цагнь декабрин нег шин күртл утдулв[88]. Шин сеҗгтнрин дунд йовх Умеджон Солиев Әрәсән мөшклһнә халхар урднь хәәгдҗ йовсн бәәҗ[89]. Шин сежгтнр террористнриг бууһар тетксн бәәҗ[90].

2024-гч җилин октябрь сарла мөшкәчнр шин дөрвн сеҗгтнр «Вилаят Хорасан» гидг террористнрин багин орлцачнр бәәснь, илдкв. Шахромджон Гадоевиг, Зубайдулло Исмоиловиг, Мустаким Солиевиг болн Умеджон Солиевиг террористнрин тоод орулад, хадг, хаһрдг бу болн сум йос эвдәд хадһлсна йовдлар зарһд орулв[91].

2024-гч җилин октябрь сарла терактин кергт дәкн дөрвн шин сеҗгтнр орв, эдн Ингушетин улс: Хусейн Медов, Джабраил Аушев, Хаваж-Багаудин Алиев болн Батыр Кулаев. Хойрнь бәрҗ авв, наадк хойрнь хәәврт орулгдв. Мөшклһнә зәңгәр, эдн нег сай арслң мөңнд террористнрт автоматмуд болн сум хулдсн бәәҗ. Мөшклһнә бүрдәцд эдниг терактин кергт орулад (ч. 3 ст. 205 УК), зуг 222-гч статьян 5-гч әңгәр гемнүлҗәнә (йос эвдәд хадг бу болн сум хадһлад, хулддг баг һарһсн буру йовдл) болн 222.1-гч статьян 3-гч әңгәр (йос эвдәд хаһрдг бу болн сум хадһлад, хулддг баг һарһсн буру йовдл) УК[92].

2024-гч җилин ноябрь сарин 2-т ирсн зәңгәр, террористнриг бууһар 7 күн теткҗ. Хусейн Медовас, Джабраил Аушевас, Хаваж-Багаудин Алиевас болн Батыр Кулаевас нань, эн багд Амерхан Матиев болн Турцд бултҗ йовх Адам Белхароев болн Украинд бултҗ йовх Ильяс Белхароев (Әрәсән Росфинмониторингин зәңгәр террористнрин тоод орла)[93].

2024-гч җилин ноябрь сарин 20-д ТАСС зәңглсәр, Исломовихнә Аминчон, Диловар болн тендә эцкнь Исроил Исломовд болн Алишер Касимовд гемнлтнь соляд, террористнриг дөңгнсн статьяд орулв[94]. 2024-гч җилин декабрь сарин 4-д Ингушетьд террористнрт дөңглсн дөрвн кү бәрҗ авв. Тедн «Батал-Хаджи» нерлһтә шаҗна бүрдәцин орлцачнр бәәснь илдкгдв. Тер шаҗна бүрдәц «Крокуст» теракт учрасн террористнриг дөңнҗ, демнҗ йовсна туск мөшклһнә кергүдин йовудт илдкгдв[95].

2025-гч җилин январь сарин 2-т Стамбул балһсна зарһ террористнрин дөңнч сеҗгтнр 7,5-с авн 15 җил күргҗ түүрмд суулһх болҗ. Зарһла харһсн цөөкн улс Стамбулын бәәрн әмтн бәәҗ, урднь эдн Саидакрам Рачабализодла болн Шамсидин Фаридунила залһлдата бәәҗ, тер хойр терактин орлцачнрин тоод орла[96].

5 февраля 2025-гч җилин февраль сарин 5-д «Крокус Сити Холлд» учрсн терактин кергин мөшклһнә түрүн девсңг төгсв. Мөшклһнә кергин йовудт 20 күн бәргдв, герчлл өгсн улсин зәңгснь тодлгдв, цуг эн керг 11 сардан давв[97].

11 февраля 2025-гч җилин февраль сарин 11-д «Крокус интернэшнл» бүрдәц болн «Крокус Сити Холл» концертин хоран эзнь терактин көлтә зовсн улсин тоод орулгдв[98].

2025-гч җилин март сарин 22-т Әрәсән Мөшклһнә бүрдәцин көдләч Светлана Петренко мөшклһнә керг төгсв, гиҗ зәңглв[99]:

Ода деерән терроризмин аюта 19 сеҗгтнрин керг төгсәҗ. Эдн цуһар бәрәнд тусад, мөшклһнә кергүдин аштань таньлдҗана. Дәкәд цөөкн улс хәәврт орла[99].

2025-гч жилин апрель сарин 14-д шалһачнрин ашар теракт учрасн цуг террористнр эрүл-менд бәәдлтә, гиҗ тодлгдла. Эднә адвокат Олег Власовин келсәр, ухан-мендин болн махмудин чиирг гем уга менд бәәнә. 145 күн әмнәсн хаһцссн, 500 шаху улс зовсн, шавтсн теракт 2024-гч җилин март сарин 22-т давла. Эн әәмшг учрасн сежгтнр дунд Таджикистана дөрвн иргн бәргдлә: Мухаммадсобир Файзов, Далерджон Мирзоев, Саидакрами Рачабализода болн Шамсидин Фаридуни. Crocus Group ут тоодан терактас көлтә 150—200 сай долларин ялд унв[100].

Терактас көлтә зовсн улсин тоод 2300 күн орв[18].

Әрәсән нутгт күцәсн кергүд

Москван Төвкнүнә проспект деер өлгәтә уудьлһна зург

«Крокус Сити Холлд» әәмшгтә йовдл учрв", — гиҗ Москва балһсна Мэр Сергей Собянин келв:

«Әмнәсн хаһцсн улсин элгн-саднднь эврәннь уудьлһан күргҗәнәв. Цуг зовсн улст кергтә дөң күргх заквр өгв».

"Крокус Сити Холлд" учрсн халдан болн хаһрлт гиснтн— «әмтнә цус асхсн теракт», — гиҗ Әрәсән МИД-ын гешүн Мария Захарова келв. «Эн әәмшгтә йовдлиг цуг Нарт Делкән әмтн уурлх зөвтәвдн», — гисн дуудвр кев[101].

Москван Патриарх Кирилл «Крокус Сити Холлд» учрсн түүмрт әмнәсн хаһцсн, шавтсн улст нерәдәд ик ном умшв[102].

Москван әәмшг уга бәәдлиг харлһна төлә аэропортмудт болн вокзалмудт олн керг күцәгдв[22].

«Крокус Сити Холлд» учрсн халдана болн хаһрлһна, түүмрин әәмшгәс иштә 2024-гч җилин амрлһна март 23—24 өдрмүдлә хамг спортын болн сойлын керг-үүлдврмүд давулгдшго, — гиҗ Москван Мэр Сергей Собянин келв[103].

Әрәсән эрүл-менд харлһна Министерствин толһач Михаил Мурашко зовсн, шавтсн улст дөңг күрглһнә кергиг оньгтан авчана[22].

«Крокус Сити Холлд» болсн әәмшгин хөөн Әрәсән Федерацин Прокуратурин Мөшклһнә бүрдәц УК-н 205-гч тойгта статьяһар (терроризмин йовдл) керг эклҗәнә[104].

«Ямр чигн зарһс болн мөшклтс дөң болшго, юңгад гихлә чидлиг чидләр сөрх кергтә. Цуг нарт-делкән дамшлттар, алачнриг цаажла харһулх кергтә», — гиҗ Әрәсән әәмшг уга бәәдлиг Селвлцәнә бүрдәцин ахлачин дарук Дмитрий Медведев келв[105].

Әрәсән Йирңкәлгч Владимир Путин 24 марта 2024-гч җилин март сарин 24-г цуг Әрәсән уудьлһна өдр зарлв. Дәкәд Путин террористнриг Украина меҗә тал зулҗ йовсн цагтнь бәрҗ авсиг зәңглв. Энүнә келсәр, меҗә деер террористнр торл уга һатлх орм белдчксн бәәҗ. Өөрхн улсан геесн улст, шавтсн, зовсн улст хамг Әрәсән олн-әмтнә нерн деерәс Йирңкәлгч уудьлһан күргҗәнәв, гиҗ келв. Эднд цугтаднь дөңг күргх болв. Терактин йовудт шишлң цергчнрт дөңг-нөкд болсн эгл улст ханлтан өргв[106].

«Эртәснь белдәд, хар санатаһар мана олн әмтниг алсн йовдл үзвдн. Иим әәмшг һарһсн күн болһниг олҗ авад, цааҗлхвдн. Террористнрт харал күрхнь, маһд уга. Ода бидн цуһар хамдан, нег-негнтәһән хамцу бәәх зовтәвдн. Үүмүлдән өргж болшго. Москвад болн хамг муҗгудт терроризмиг саах кергүд күцәх кергтә», — гиҗ Владимир Путин Әрәсән улст нерәдсн үгдән келв[107].

2024-гч җилин март сарин 25-д Әрәсән Йирңкәлгчин ханьд бичкдүдин кергүд харсҗ үүлддг Йосчч Мария Львова-Белова «Крокус Сити Холлд» теракт болсн цагт әмтиг бәәшңгәс һарһхд нөкд болсн хойр көвүдт ханлтын бичг бәрүлв. «Әәмшгт тууст улст нөкд болхмн төлә залу-зөрмг, зөргллһ үзүлсн» 15-та Ислам Халилов болн 14-та Артём Донсков ханлтын бичг авцхав. Эн хойр «Крокус Сити Холлын» гиичнрин деерк хувц хадһлдг ормд көдлдг бәәҗ[108].

2024-гч җилин март сарин 26-д «Крокус Сити Холлын» әмнд бәәшңгәс һарһхд нөкд болсн көдләчнрт Артём Донсковд болн София Мейерт Әрәсән Федерацин Олна палатын медаль өгв. Ислам Халиловд бас медаль нерәдсмн, зуг тер өдр эн Олна палатур ирҗ чадсн уга[109].

Март сарин 27-д Москван болн Цуг Әрәсән Патриарх Кирилл терактас көлтә келн-улсмудин хоорнд цүүглдә һарһҗ болшго, гиҗ дуудвр кев[110].

Май сарин 2-т Әрәсән Федерацин йирңкәлгч Владимир Путин Артём Донсковиг, Никита Ивановиг болн Ислам Халиловиг «Әмтнә әм аврсна төлә» медаляр ачлв. Баһчуд терактин кемд әмтнд «Крокусас» һархд нөкд болсмн[111][112].

2024-гч жилин июль сарин 8-д Әрәсән Федерацин йирңкәлгч «Крокус Сити Холлд» болсн терактд террористиг зогсасн цагт әмнәсн хаһцсн «Внуково» аэропортын көдләч Валентин Николаенковиг Зөрмгин Орденар (өңгрснә хөөн) ачлв[113].

2024-гч җилин июль сарла Әрәсән Федерацин прокурор Игорь Красновин тоолврар, «Крокус Сити Холлд» болсн терактд гемтә улс дунд муҗин толһачнр бас орх, эдн терроризмиг саах кергт сән оньг өглго, хуурмг кевәр күцәҗәх йовдлин ашнь тер болҗана. Олн әмтн цуглрдг ормст терроризмин йовдлмуд зогсах кергүд улм чаңһар давулх зөвтә, гиж эн темдглв[114].

Нарт-Делкәд болсн йовлмуд

«Бурдж-Халифин» бәәшңгиг «Крокуст» әмнәсн хаһцсн улсин санлд нерәдәд Әрәсән тугин зүстә шамар герлүлв

Әәмшгт зовлңг үзсн улст Вашингтон уудьлһан нерәдв[22]. США, Цаһан герин әмтн Москвад учрсн әәмшгин туск эртәснь медсн уга биләвидн, гиҗ темдглв. Эн әәмшгтә йовдл Киевта залһлда уга, гиҗ Вашингтонд келцхәв.

2024-шч җилин апрель сарин 3-д америкин седкүлч Сеймур Херш бичсәр, США-н ЦРУ «Крокуст» теракт белдгдҗәнә, гиҗ Әрәсәд эртәснь зәңглҗ. Хершин зәңгәр, «„түргн“ гидг темдгтә ятхтан нег зәңгллһ ЦРУ-һас Әрәсән туршулчнрт концертин өмн йовулгдсн бәәҗ». Тиигчкәд, «Крокуст» гисн заавр уга билә, теракт зуралгдҗах ормнь «олн әмтн хурх һазр», гиҗ заалһата гисиг седкүлч темдглҗ[115].

ООНа Генсек «Крокуст» болсн терактиг «догшн кевәр» уурлҗахан медүләд, Әрәсән нутгт болн олн-әмтнд уудьлһан нерәдв[22]

Әрәсәд уудьлһан нерәдсн орн-нутгуд: Египет улс, Хасг улс, Азербайджан улс, Киргиз улс, Чех улс, Италин улс, Сербин улс, Германя улс, Люксембургин улс, Катарин улс, Кубан улс, Палестина улс, Боливин улс, Ирана улс, Венесуэлан улс, Узбекистана улс, Сербин Республикин улс, Туурк улс, Арменя улс, Мальтан улс, Абхаз улс, Иордан улс, Саудовск Аравин улс, Пакистана улс, Иракин улс, Австрин улс, Францин улс, Таджикистана улс, Мексикан улс, Колумбиян улс, ОАЭ-н улс, Сириян улс, Бахрейна улс, Канадын улс, Белорус улс болн нань чигн.

Террористнрин дәврлһиг гемшәлсн җиисәд дунд исламин ХАМАС, Талибан болн Хезболла[116][117][118].

Март сарин 25-д ООН-на әәмшг уга Селвлцән Японин элчтнә седвәрәр терактд әмнәсн хаһцсн улсин санлд нерәдәд минутын алднд тагчг зогсцхав[119].

«Крокус Сити Холлд» урднь концерт өгсн Garbage нерлһтә Америкин рок-хамтлаг терактд зовсн улст уудьлһан нерәдв[120].

2024-гч җилин апрель сарин 6-д Туурк улс Таджикистана әмтнд зөвллһнә тииз угаһар хәрлцдг арһ уурулв. Турцин СМИ зәңглсәр, терактиг учрасн хойр таджик залус 2024-гч җилин январь-март сарла Стамбулур ирәд бәәсн учрар тиим шиидвр батлгдсн болҗана[121].

Терактд әмнәсн хаһцсн улст нерәдсн Мемориал

2025-гч җилин февраль сарла «Крокус Сити Холлын» өмн терактд әмнәсн хаһцсн улст нерәдсн мемориал эклҗ тосхв[122]. Терүг әәмшг учрсна җил давсн өдрлә — март сарин 22-д секлә. Москван муҗин губернатор Андрей Воробьёв келсәр, мемориалыг концертин хоран эзн босхсмн.

2025 җилин март сарин 22-д «Крокус Сити Холлд» болсн терактд әмнәсн хаһцсн улсин санлд нерәдсн мемориал секлһн

«Крокус Экспон» бәәшңгин концертин хоран болн хойрдгч павильона өмн хар хад чолунас кесн хойр эрс деер тоһруд нисҗ йовна. «2024-гч җилин март сарин 22-д учрсн әәмшгтә тератд әмнәсн хаһцсн әмтнә санлд нерәдгдҗәнә», гиҗ деернь бичәтә[123].

Немр зәңг

2024-гч җилин март сарин 24-д Әрәсән Төвин банкин седвәрәр, цуг банкс болн мөңгнә бүрдәцмүд «Крокус Сити Холлд» әмнәсн хаһцсн улсин өриг хөрүлв[124]. Сбербанк ВТБ хойр 2024-гч җилин март сарин 23-д тиим шиидвр батлҗ авла. Дарунь дәкн 23 банк бас тиим шиидвр батлцхав: «Тинькофф», Альфа-банк, Совкомбанк, Газпромбанк, Почта Банк, Промсвязьбанк, Московский кредитный банк болн нань чигн[125].

«Крокус Сити Холлд» әмнәсн хаһцсн улсин санлд нерәдгдсн «Пикник» хамтлагин концерт 2024-гч җилин март сарин 27-д Санкт-Петербургд давв[126].

Терактд әмнәсн хаһцсн улсин санлд нерәдсн «Дууһм соңсич» гидг нерәдлһтә хураңһуг Әрәсән нертә дуучнр бичҗ авла. Терүнд Муслим Магомаевин 12 дун орв. Теракт болсн концертин хора Муслим Магомаевин нериг зүүдг билә. Хураңһу хулдад һарсн мөңгн терактд зовсн улст тархагдх[127].

2024-гч җилин июнь сарин 29-д Москван муҗин губернатор Андрей Воробьев келсәр, «Крокусин» концертин хораг шинәс эдлврт орулшго, гиҗ келв :

«Концертин хора тенд нань бәәшго»[128].

2025-гч җилин март сарла сеҗгтнрин негнәннь адвокат келсәр, эдн дәкәд теракт давулхар белдвр кесн бәәҗ. Терүнә төлә Кремлиг, «Чистые пруды» метрон өөр болн «МЕГА Белая Дача» герин дотрнь зург цокад йовсн бәәҗ. Терактин хөөн террористнр Украина һазрт бултх зурата бәәҗ[129].

«Крокус Сити Холлд» болсн терактин нег җил давсна хөөн Москван «Октябрь» кинотеатрт «Крокус. Хуһршго» гидг документальн кино үзүлгдлә. Энүг «Интеграция» продюссерин Цутхлң болн Әрәсән Улан кирсин демәр цокҗ авсмн. Кинод терактд әмтнә әм аврсн волонтёрамудын, эмчнрин, концертин хоран көдләчнрин болн нань чигн улсин тускар келгдҗәнә[130].

Темдглл

  1. ↑ 1 2 3 РБК, 20 мая 2025. Бастрыкин заявил, что дело «Крокуса» насчитывает 500 томов
  2. ↑ В «Крокус Сити Холлд» бууһар хаҗ, РБК (22 март сарин 2024). Дата обращения: 22 март сарин 2024.
  3. ↑ Ода болҗах йовдл: «Крокус Сити Холлд» әмтн халдҗана, түүмр шачана, шавтсн улс бәәнә, Коммерсантъ (22 март сарин 2024). Дата обращения: 22 март сарин 2024.
  4. ↑ 1 2 «Крокусд» әмнәсн хаһцсн улсин то җир күрчкв, РБК (3 Мөрн сарин 2024). Дата обращения: 3 Мөрн сарин 2024.
  5. ↑ "Крокус сити холлд" учрсн терактд әмнәсн хаһцсн улсин 551-д күрч өсв, TACC. Дата обращения: 30 март сарин 2024.
  6. ↑ «Крокусд» тосхач-инженер күн эрсиг хамхлад әмтнә әм аврв, РБК (30 март сарин 2024). Дата обращения: 30 март сарин 2024.
  7. ↑ "Крокуст" теракт һарһсн улсиг Украина меҗәхәс хол биш бәрҗ авч, РИА Новости (23.03.2024). Дата обращения: 23 март сарин 2024.
  8. ↑ РБК, 23 марта 2024. Путин заявил, что с украинской стороны готовили «окно» для террористов
  9. ↑ РБК, 2024, мартын 26. «Крокуст» учрсн терактд дөңг болсн Украинә шишлң цергиг Бортников гемнлв
  10. ↑ РБК, 2024, март сарин 27. «Крокуст» учрсн терактд гемнҗәх улс медгдәд уга, гиҗ Песков келв
  11. ↑ Schmitt, Eric. What We Know About ISIS-K, the Group That Claimed Responsibility for the Moscow Attack, The New York Times (22 март сарин 2024). Дата обращения: 23 март сарин 2024.
  12. ↑ ISIS claims responsibility for attack in busy Moscow-area concert venue that left at least 40 dead, [CNN] (22 март сарин 2024). Дата обращения: 22 март сарин 2024.
  13. ↑ Moscow concert hall attack latest: ISIS claims responsibility for shooting that killed more than 60 people (англ.). The Independent. Дата обращения: 23 март сарин 2024. [https://web.archive.org/web/20240323052738/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/moscow-shooting-concert- hall-attack-russia-ukraine-war-b2517277.html Архивировано] 23 март сарин 2024 года.
  14. ↑ Ведомости, 2024, март сарин 25. Әрәсән нутгт бәәх зөв уга «Вилаят Хорасан» гисн юн болҗана
  15. ↑ Интерфакс, 2024, март сарин 24. США-н Вице-президент Crocus City Hall-д учрсн терактд «Исламин нутгиг» гемнҗәнә
  16. ↑ «Крокус Сити Холлд» учрсн терактиг Путин алачнрин йовдл, гиҗ келв, РБК (23.03.2024). Дата обращения: 23 март сарин 2024.
  17. ↑ "Крокуст" учрсн терактиг Дунд Азин зурһан иргн белдҗ, РИА Новости (22 март сарин 2025). Дата обращения: 22 март сарин 2025.
  18. ↑ 1 2 2300 шаху зовсн улс "Крокусин" терактиг һарһсн улс деер болх зарһд орлцҗана,, РИА Новости (20 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 20 Хөн сарин 2025.
  19. ↑ Крокус. Mash (22 март сарин 2024).
  20. ↑ «Крокус Сити Холлд» учрад, кесг улсин әм таслсн теракт, РБК. Дата обращения: 22 март сарин 2024.
  21. ↑ «Крокус Сити Холлд» концерт хәләхәр ирсн күн террористын арһнь таслҗ, Lenta.RU (23.03.2024). Дата обращения: 23 март сарин 2024.
  22. ↑ 1 2 3 4 5 6 "Крокус сити холлд" болсн йовдлын туск. Главное, TACC. Дата обращения: 22 март сарин 2024.
  23. ↑ "Крокус сити холлд" шачах түүмр хамгин ик әәмшгтә болв, TACC. Дата обращения: 22 март сарин 2024.
  24. ↑ Онц цергин зәңглсәр, Crocus City Hall бәәшңгд хойрдад хаһрлт болв, Interfax.ru (22 март сарин 2024). Дата обращения: 22 март сарин 2024.
  25. ↑ Шачах «Крокус Сити Холл» деер вертолётмуд 160 тонн ус асхв, РИА Новости (23.03.2024). Дата обращения: 23 март сарин 2024.
  26. ↑ Москван муҗин Эрүл-менд харлһна Министерствин зәңглсәр, терактд шавтсн 145 күн эмнлһ авчана, TACC (23.03.2024). Дата обращения: 23 март сарин 2024.
  27. ↑ Интерфакс, 24 марта 2024. Спасатели сделали проем в стене Crocus для прохода тяжелой техники
  28. ↑ терактын ормд давулгджах хәәлһнә кергиг нег өдрәр утдулв, РБК (25 март сарин 2024). Дата обращения: 25 март сарин 2024.
  29. ↑ Аврачнр "Крокус сити холлд" ахуллһна көдлмшән төгсәв, TACC (26 март сарин 2024). Дата обращения: 26 март сарин 2024.
  30. ↑ «Крокуст» терактиг бүрдәсн улсиг илдкх шаардлһ Бастрыкин өгв, РБК (31 март сарин 2024). Дата обращения: 31 март сарин 2024.
  31. ↑ «Крокуст» терактин көлтә зовсн улсин тоод 1,7 миңһн даву кү зарһ шалһҗ орулв. Известия (1 Мөчн сарин 2024). Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2024.
  32. ↑ Терактин көлтә зовсн, шавтсн улст мөңгнә дөңгиг сентябрин 23-д эклҗ өгх, TACC (20 Һаха сарин 2024). Дата обращения: 20 Һаха сарин 2024.
  33. ↑ 1 2 3 "Крокусин" террористин мөшкәнә видео тархагдв, РИА Новости (23.03.2024). Дата обращения: 23 март сарин 2024.
  34. ↑ ТАСС, 25.03. 2024. Бастрыкин «Крокус сити холлд» учрсн терактин дараллтиг зәңглв
  35. ↑ РИА Зәңгс: Террористнр "Крокусас" машиһәр 140 дуунад күргҗ адһҗ зулҗ - Әрәсән газет, Российская газета (26 март сарин 2024). Дата обращения: 27 март сарин 2024.
  36. ↑ 1 2 Басманна зарһар бәргдсн террористнрт насан чилтл бәрәнд орх - Әрәсән газет, Российская газета (25 март сарин 2024). Дата обращения: 27 март сарин 2024.
  37. ↑ "Крокуст" теракт һарһсн хорлгчнриг бәрәнд авсн цергчнр ачлвр өгч, РИА Новости (25.03.2024). Дата обращения: 25 март сарин 2024.
  38. ↑ "Крокусур" дәврсн террористнрин машиг яһҗ гетҗ авсна тускар МВД-д келҗ өгв, Росбалт. Дата обращения: 28 март сарин 2024.
  39. ↑ «Крокус Сити Холлд» теракт учраснд сегҗгтн улсиг бәрәнд орулв, РБК (24.03.2024). Дата обращения: 25 март сарин 2024.
  40. ↑ Зарһ «Крокус Сити Холлд» теракт учраснд сегҗгтн улсин нерднь заавв, РБК. Дата обращения: 25 март сарин 2024.
  41. ↑ Жирнов, Степан. «Не едем на турнир?» Террористнр машиһәр дәврсн көвүн серчкиҗ, AiF. Дата обращения: 25 март сарин 2024.
  42. ↑ "Крокус сити холлд" теракт учрасн тавдгч сеҗгтниг бәрәнд орулв, TACC (25 март сарин 2024). Дата обращения: 25 март сарин 2024.
  43. ↑ Суд арестовал седьмого фигуранта дела о теракте в "Крокусе", РИА Новости (25 март сарин 2024). Дата обращения: 25 март сарин 2024.
  44. ↑ Екатерина Кособокова. Зарһ «Крокус Сити Холлд» теракт учрасн нәәмдгч сеҗгтниг, Алишер Касимовиг бәрҗ авв (рус.). kp.ru -. Дата обращения: 26 март сарин 2024.
  45. ↑ Росфинмониторинг «Крокусур» дәврсн хорлгчнриг террористнрин тоод орулв. rbc.ru (28 март сарин 2024). Дата обращения: 28 март сарин 2024.
  46. ↑ Зарһ "Крокусин" терактин йисдгч хорлгчин нернь келҗ өгв - Әрәсән газет, Российская газета (29 март сарин 2024). Дата обращения: 29 март сарин 2024.
  47. ↑ Москвад  «Крокусд» болсн терактин йисдгч хорлгчиг бәрҗ авч, РБК (29 март сарин 2024). Дата обращения: 29 март сарин 2024.
  48. ↑ Зарһ «Крокусд» болсн терактин йисдгч хорлгчиг бәрҗ авч, РИА Новости (29.03.2024). Дата обращения: 29 март сарин 2024.
  49. ↑ Зарһ "Крокуст" теракт һарһсн арвдгч күүг бәрҗ авч, РИА Новости (01.04.2024). Дата обращения: 1 Мөрн сарин 2024.
  50. ↑ Мөшклһнә бүрдәц  "Крокуст" болсн терактин дәкн нег хорлгчиг болн энүнә кесн йовдлыг цәәлһв, РБК (1 Мөрн сарин 2024). Дата обращения: 1 Мөрн сарин 2024.
  51. ↑ Mash: «Крокуст» теракт учрасн хорлгчиг йос эвдәд Әрәсәд орулсн бәәҗ. News.ru (11 Мөчн сарин 2024). Дата обращения: 11 Мөчн сарин 2024.
  52. ↑ ФСБ  зәңглсәр, "Крокуст" теракт учрасн дәкн һурвн сеҗгтнр бәргдв, Ведомости (4 Мөрн сарин 2024). Дата обращения: 4 Мөрн сарин 2024.
  53. ↑ Басмана зарһ «Крокуст» теракт һарһсн дәкн нег хорлгчиг бәрҗ авч, Известия (5 Мөрн сарин 2024). Дата обращения: 5 Мөрн сарин 2024.
  54. ↑ Көдлмшән хуурмгар күцәсн төләд зарһд орсн «Крокусин» көдләчнрин туск ТАСС зәңглҗәнә, РБК. Дата обращения: 8 Мөрн сарин 2024.
  55. ↑ «Крокуст» теракт  учрасн дәкн нег хорлгчиг бәрҗ авв, РБК (26 Мөрн сарин 2024). Дата обращения: 26 Мөрн сарин 2024.
  56. ↑ Әрәсәд «Крокус Сити Холлд» теракт учрасн дәкн нег хорлгчиг бәрҗ авч, AiF (26 Мөрн сарин 2024). Дата обращения: 26 Мөрн сарин 2024.
  57. ↑ Москва балһсна Басмана зарһ "Крокуст" теракт учрасн 12-гч хорлгчиг бәрҗ авв, Известия (27 Мөрн сарин 2024). Дата обращения: 27 Мөрн сарин 2024.
  58. ↑ Зарһ "Крокуст" теракт учрасн Мирзоевин бәрәниг утдулв. ria.ru (16 Хөн сарин 2024). Дата обращения: 16 Хөн сарин 2024.
  59. ↑ Зарһ "Крокуст" теракт учрасн нег күүнд бәрәниг утдулв. РБК (16 Хөн сарин 2024). Дата обращения: 16 Хөн сарин 2025.
  60. ↑ «Крокус Сити Холлд» теракт һарһсн улсин бәрәниг зарһ утдулв. RT (16 Хөн сарин 2024). Дата обращения: 16 Хөн сарин 2024.
  61. ↑ Басмана зарһ август сарин 22 күртл теракт учрасн улст дөңнсн 4 күүнд бәрәнә цагнь утдулв. ТАСС (16 Хөн сарин 2024). Дата обращения: 16 Хөн сарин 2024.
  62. ↑ https://www.rbc.ru/rbcfreenews/664733029a79479f7e2e0666. РБК (17 Хөн сарин 2024). Дата обращения: 17 Хөн сарин 2024.
  63. ↑ «Крокуст» болсн терактин зарһ 18 кү бәрҗ авв. Известия (1 Мөчн сарин 2024). Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2024.
  64. ↑ Зарһ «Крокуст» теракт учрасн 12 күүнә бәрәнә цагнь утдулв, РБК (16 Ноха сарин 2024). Дата обращения: 20 Ноха сарин 2024.
  65. ↑ Зарһ «Крокуст» теракт учрасн 4 күүнә бәрәнә цагнь утдулв, РБК (19 Ноха сарин 2024). Дата обращения: 20 Ноха сарин 2024.
  66. ↑ Ноябрь сарин 22 күртл «Крокуст» теракт учрасн 4 күүнә бәрәнә цагнь утдулв, AiF (20 Ноха сарин 2024). Дата обращения: 20 Ноха сарин 2024.
  67. ↑ «Крокуст» теракт учрасн террористнрин дәкн негнь дөңгән күргсн зәрм гемән медҗ авч, РБК (23 Ноха сарин 2024). Дата обращения: 23 Ноха сарин 2024.
  68. ↑ Виктория Шварц. "Крокус Сити Холлд" учрсн терактд гемнҗәх 27 улсин тускар Бастрыкин зәңглв, Профиль (14 Туула сарин 2025). Дата обращения: 15 Туула сарин 2025.
  69. ↑ «Крокуст» теракт һарһсн улсин бәрәнә цагнь март сарин 24 күртл утдулгдв, AiF (19.02.2025). Дата обращения: 19 Лу сарин 2025.
  70. ↑ США-д «Крокус Сити Холлд» теракт һарһх улсиг дасхсн күүг бәрҗ авв, РБК. Дата обращения: 7 март сарин 2025.
  71. ↑ Мөшклһнә бүрдәц "Крокус сити холлд" хураҗ авсн бууһин тускар зәңглв, TACC. Дата обращения: 24 март сарин 2024.
  72. ↑ Мария Мамаева. Душанбед «Крокусин» террористнрин элгн-саднь мөшклһнә кергт орулҗана (рус.). kp.ru -. Дата обращения: 26 март сарин 2024.
  73. ↑ Сергей Чиков. Бортников:Украина шишлң церг террористнриг Өөр Зүн үзгин һазрт белдсн бәәҗ (рус.). kp.ru - (26 март сарин 2024). Дата обращения: 26 март сарин 2024.
  74. ↑ РБК, 27 марта 2024-гч март сарин 27. «Крокуст» теракт учрасн хорлгчнрта хамдан телеграм-багд орлцсн күүг Әрәсәһәс көөһәд һарһх
  75. ↑ ТАСС зәңглсәр, «Крокусур» дәврсн  террористнр наркотик эдлсн бәәҗ, РБК (28 март сарин 2024). Дата обращения: 28 март сарин 2024.
  76. ↑ "Крокусин" терактин сеҗгтнрин цуснднь наркотик олҗ авч - Российская газета, Российская газета (28 март сарин 2024). Дата обращения: 2 Мөрн сарин 2024.
  77. ↑ Мөшклһнә бүрдәцин зәңгәр, теракт учрасн хорлгчнр Украинта залһлда бәрҗ йовснь илкгдҗ, РИА Новости (28 март сарин 2024). Дата обращения: 28 март сарин 2024.
  78. ↑ Зәңглч: Душанбен эргнд "Крокусур" дәврлтин кергәр  йисн күн бәргдҗ, РИА Новости (20240329T1257). Дата обращения: 29 март сарин 2024.
  79. ↑ Терактин сеҗгтнрин келсәр, эдн мөңгән авхар Киев балһснур зулҗ йовсн бәәҗ, РИА Новости (29.03.2024). Дата обращения: 29 март сарин 2024.
  80. ↑ Дагестанд бәргдсн террористнр "Крокусур" дәврсн хорлгчнриг мөңгәр тетксн бәәҗ, TACC (1 Мөрн сарин 2024). Дата обращения: 1 Мөрн сарин 2024.
  81. ↑ ФСБ зәңглсәр, Дагестанд бәргдсн хорлгчнр «Крокуст» учрсн терактд бас орлцсн бәәҗ, Известия (1 Мөрн сарин 2024). Дата обращения: 1 Мөрн сарин 2024.
  82. ↑ Турцд теракт белдсн Таджикистана улсиг бәрҗ авч, РИА Новости (01.04.2024). Дата обращения: 1 Мөрн сарин 2024.
  83. ↑ "Крокуст" зовсн улс Цутхлңгин эздүднь зарһд орулхар бәәцхәнә, TACC (2 Мөрн сарин 2024). Дата обращения: 2 Мөрн сарин 2024.
  84. ↑ «Крокуст» теракт учрасн долан хорлгчнриг террористнрин тоод орулв, РБК. Дата обращения: 9 Мөрн сарин 2024.
  85. ↑ Путин: Онц церглт "Крокуст" болсн терактиг заклсн болн дөңглсн улсиг хәәҗәнә - Әрәсән газет, Российская газета (24 Мөрн сарин 2024). Дата обращения: 24 Мөрн сарин 2024.
  86. ↑ Росфинмониторингин цәәлһврәр, "Крокуст" болсн терактиг яһҗ мөңгәр теткснь илдкгдҗ - Әрәсән газет, Российская газета (25 Мөрн сарин 2024). Дата обращения: 25 Мөрн сарин 2024.
  87. ↑ Мөшлһнә бүрдәц олн-улсиг әәмшгтә бәәдлд орулсн йовдлар "Крокусин" эздүдиг зарһд орулҗана. ТАСС (31 Хөн сарин 2024). Дата обращения: 31 Хөн сарин 2024.
  88. ↑ «Крокус Сити Холлд» болсн терактин кергт дәкн тавн шин сеҗгтнр орсн зәңг ирв, РИА Новости (29 Ноха сарин 2024). Дата обращения: 29 Ноха сарин 2024.
  89. ↑ "Крокуст" болсн терактин шин сеҗгтнә туск тодрха зәңглгдв, РИА Новости (29 Ноха сарин 2024). Дата обращения: 29 Ноха сарин 2024.
  90. ↑ "Крокуст" болсн терактин кергт орсн тавн шин сеҗгтнр террористнриг бууһар тетксн бәәҗ, TACC (29 Ноха сарин 2024). Дата обращения: 29 Ноха сарин 2024.
  91. ↑ «Крокуст» болсн терактин кергәр бәргдсн дөрвн шин сеҗгтнр «Вилаят Хорасан» багд ордг бәәҗ, РБК. Дата обращения: 3 Хулһн сарин 2024.
  92. ↑ «Крокусин» кергт шин йовдл илдкгдв. kommersant.ru (1 Үкр сарин 2024). Дата обращения: 1 Үкр сарин 2024.
  93. ↑ «Крокуст» теракт учрасн террористнриг бууһар тетксн улс илдкгдв, Известия (2 Үкр сарин 2024). Дата обращения: 2 Үкр сарин 2024.
  94. ↑ «Крокуст» теракт учрасн дөрвн хорлгчнрин гемнлтин статьяһнь сольв, AiF (20 Үкр сарин 2024). Дата обращения: 20 Үкр сарин 2024.
  95. ↑ Ингушетьд террористнрт дөңглсн дөрвн кү бәрҗ авв, TACC (4 Бар сарин 2024). Дата обращения: 5 Бар сарин 2024.
  96. ↑ Anadolu: "Крокусин" террористнрин дөңгнәчнриг 15 җил  күргҗ Туурцин түүрмд суулһхмҗ, TACC (2 Туула сарин 2025). Дата обращения: 2 Туула сарин 2025.
  97. ↑ «Крокус Сити Холлд» учрсн терактин түрүн мөшклтин керг төгсв. vm.ru (5 Лу сарин 2025). Дата обращения: 5 Лу сарин 2025.
  98. ↑ «Крокус Сити Холл» концертин хоран эзнь терактин көлтә зовсн улсин тоод орулгдв. aif.ru (11 Лу сарин 2025). Дата обращения: 11 Лу сарин 2025.
  99. ↑ 1 2 Әрәсән Мөшклһнә бүрдәц "Крокусин" терактин кергәр зарһд орсн 19 сеҗгтнрин керг төгсәҗ, РИА Новости (22 март сарин 2025). Дата обращения: 22 март сарин 2025.
  100. ↑ Шалһачнрин ашар, «Крокус Сити Холлд» теракт учрасн цуг террористнр эрүл-менд бәәдлтә, РБК. Дата обращения: 14 Мөрн сарин 2025.
  101. ↑ «Әмтнә цус асхсн теракт», - гиҗ «Крокус Сити Холлд» болсн әәмшгиг Әрәсән МИД уурлв, РБК (22 март сарин 2024). Дата обращения: 22 март сарин 2024.
  102. ↑ «Крокус Сити Холлд» учрсн түүмрт әмнәсн хаһцсн улсин керг кеүцәһәд, Патриарх Кирилл ном умшв, TACC. Дата обращения: 22 март сарин 2024.
  103. ↑ «Крокус Сити Холлур» болсн дәврллһнә хөөн цуг керг-үүлдврмүд уураҗана, РБК. Дата обращения: 22 март сарин 2024.
  104. ↑ Әрәсән ГСУ СК Москван муҗд теракт болсн учрар керг эклв, TACC. Дата обращения: 22 март сарин 2024.
  105. ↑ Москвад болсн терактин хөөн Медведев «алачнриг  цаажла харһулх кергтә», гиҗ келв, РБК. Дата обращения: 22 март сарин 2024.
  106. ↑ Әрәсән улст нерәдсн Владимира Путина зәрлг, РИА Новости. Дата обращения: 23 март сарин 2024.
  107. ↑ «Крокус Сити Холлд» учрсн терактин хөөн Путина келсн үгнь. Шуд үзүллт, Известия. Дата обращения: 23 март сарин 2024.
  108. ↑ «Крокуст» терактин кемд әмтиг аврсн школын сурһульчнр ачлвр авв. Известия. Известия (25 март сарин 2024). Дата обращения: Март сарин 2024.
  109. ↑ «Крокусе» әмтнә әм аврсн Донскова, Мейер хойриг Олна палатд ачлв. iz.ru (26 март сарин 2024). Дата обращения: 26 март сарин 2024.
  110. ↑ РПЦ-н толһач орс национализмеин тускар ухан-тоолвраран хувалв, Росбалт. Дата обращения: 27 март сарин 2024.
  111. ↑ "Крокусас" һархд әмтнд нөкд болсн көвүдт Путин ачлвр өгв, Известия (2 Хөн сарин 2024). Дата обращения: 2 Хөн сарин 2024.
  112. ↑ № 300-гч тойгта 02.05.2024 һарсн "Әрәсән Федерацин государственн чинртә ачлвр өглһнә туск" Әрәсән Федерацин Йирңкәлгчин Заавр. Официальное опубликование правовых актов (2 Хөн сарин 2024). Дата обращения: 2 Хөн сарин 2024.
  113. ↑ Путин «Крокус Сити Холлд» болсн терактд террористиг зогсаҗ йовад әмнәсн хаһцсн залуг ачлв, Известия (8 Така сарин 2024). Дата обращения: 8 Така сарин 2024.
  114. ↑ РБК, 31 июля 2024. «Крокуст» болн Дагестанд болсн теракмудт муҗин залачнрин гем бәәнә, гиҗ Краснов келв
  115. ↑ Теракт зуралгдҗана, гисн түргн зәңгллһ ЦРУ Әрәсәд йовулла, гиҗ Херш бичҗ. РИА-Новости (3 Мөрн сарин 2024).
  116. ↑ РИА Новости, 23 марта 2024. ХАМАС осудило теракт в «Крокусе»
  117. ↑ РБК, 23 марта 2024. МИД Афганистана осудил теракт в подмосковном «Крокусе»
  118. ↑ ТАСС, 2024-гч җилин март сарин 23, «Хезболлах» җиисән Москвад болсн терактиг гемшәлв. Шиитин бүрдәц «Крокус сити холлд» болсн йовдлиг әмтнә цус асхсн теракт, гиҗ нерәдв
  119. ↑ ООНа Совбез "Крокуст" әмнәсн хаһцсн улсин санлд нерәдәд минутын алднд тагчг зогсцхав. Московский комсомолец (25 март сарин 2024). Дата обращения: 25 март сарин 2024.
  120. ↑ «Крокуст» урднь көгҗмән наадсн Garbage хамтлаг терактд туссн әмтнд уудьлһан нерәдв, РБК. Дата обращения: 27 март сарин 2024.
  121. ↑ Таджикистана улс Тууркд зөвллһнә тииз угаһар ирҗ чадшго, РИА Новости (6 Мөрн сарин 2024). Дата обращения: 6 Мөрн сарин 2024.
  122. ↑ «Крокусин» өөр терактд әмнәсн хаһцсн улст нерәдсн мемориал экләд тосхҗана, Коммерсантъ (21 Лу сарин 2025). Дата обращения: 21 Лу сарин 2025.
  123. ↑ «Крокус Сити Холлд» болсн терактд әмнәсн хаһцсн улсин санлд нерәдсн мемориалыг секлһн. Фоторепортаж, РБК (22 март сарин 2025). Дата обращения: 24 март сарин 2025.
  124. ↑ Төвин банкин седвәрәр, цуг банкс болн мөңгнә бүрдәцмүд «Крокус Сити Холлд» әмнәсн хаһцсн улсин өриг хөрүлв, РИА Новости (25.03.2024). Дата обращения: 25 март сарин 2024.
  125. ↑ Төвин банкин седвәрәр, цуг банкс болн мөңгнә бүрдәцмүд «Крокус Сити Холлд» әмнәсн хаһцсн улсин өриг хөрүлв, РБК. Дата обращения: 25 март сарин 2024.
  126. ↑ «Пикник» хамтлаг санлын концертан Петербургд давулх, РБК (26 март сарин 2024). Дата обращения: 26 март сарин 2024.
  127. ↑ news.ru. news.ru (28 март сарин 2024). Дата обращения: 28 март сарин 2024.
  128. ↑ Воробьев келсәр, «Крокусин» ормд концертин хора нань бәәшго, РБК (29 Мөчн сарин 2024). Дата обращения: 29 Мөчн сарин 2024.
  129. ↑ «Крокусур» дәврсн террористнр Москван төвин ормар теракт зуралҗасн бәәҗ  - Газета.Ru | Новости, Газета.Ru (20 март сарин 2025). Дата обращения: 20 март сарин 2025.
  130. ↑ Курнакова, Ирина. Хуһршго. Москвад «Крокусин» әәмшгт нерәдсн кино үзүлв, AiF. Дата обращения: 24 март сарин 2025.

Холвас

"https://xal.ruwiki.ru/w/index.php?title=Крокус_Сити_Холлд_учрсн_теракт_(2024)&oldid=319300" халхас авсн