Мергасов, Владимир Вадимович
| Владимир Вадимович Мергасов | |
|---|---|
![]() В. В. Мергасов, 1958—1960 җилмүдт | |
| Төрсн җил өдрнь | 1920 җилин август сарин 21 |
| Төрсн һазрнь | Астрахань балһсн |
| Нас барсн җил өдрнь | 2002 җилин март сарин 14 |
| Нас барсн һазрнь | Москва |
| Холвгддгнь |
|
| Цергин салврнь | товин церг |
| Церглсн җилмүднь | 1937—1973 |
| Цолнь | |
| Дәәлснь/дәнь | Төрскән Харсгч Аһу Ик дән |
| Шаңнлнь | |
| Теткврт бәәснь | ЗХУ-ин Һазад үзсклңгин йирңкә һазрин ах селвгч, Цуг холвана «Экспоцентр» ниигмлгин келтсин дарһ, ах селвгч. |
Влади́мир Вади́мович Мерга́сов (Астрахань балһсн, 1920 җилин август сарин 21 — Москва балһсн, 2002 җилин март сарин 14) — Зөвллт Холвана Улсин Баатр (1945), Бухг (1960).
Намтрнь
1920 җилин август сарин 21-нд Астрахань балһснд төрҗ һарв. 1935 җилд сурһулин 7 әңг төгсәҗ, 1937 җилд Астраханин автохаалһин көдләчнрин факультетиг төгсәв.
1937 җилин сентябрь сарас авн цергт мордад бәәв. 1939 җилд Москва балһсна Цергин цәклһәнә инженерин сурһулиг төгсәв. Мергасов товин цергин взводын ахлач, прожекторин ротын ахлач (Хол Дорд үзгт) болҗ церглв. 1943 җилд эннь товин цергин ахлачнриг болвсрулх сурһулин курст (Москва балһснд) сурч бәәв.
Төрскән Харсгч Аһу Ик дәәнә орлцач: 1943 җилин октябрь сарас авн 1944 җилин июль сар күртл эннь 589-гч көңгн артиллерин бух цергин (Барун хөөт болн 2-гч Прибалтин фронт) таңнулын дарһ, штабын дарһин туслач бәәв. Эннь Старая Русса талын ноолданд, Режица-Двина, Мадонаһин ноолданд орлцв. Эннь 1944 җилин январь сарин 1, май сарин 5, июль сарин 17-нд һурвн дәкҗ көңгн шавтҗ. 1944 җилин июль сарин 26-нд эннь дөрвн дәкҗ күнд шавтад, Иваново балһсна эмнлгт нег сар бийән эмнәд кевтв.
1944 җилин сентябрь сарас авн 1945 җилин апрель сард — 191-гч гаубицын товин цергин бригадын таңнулын дарһ, 1945 җилин апрель сарас авн май сард — 1921-гч гаубицын товин цергин бух цергин дивизин ахлач болҗ бәәв. Украинә 1-гч фронтд ноолдв. Сандомирск-Силезин, Деед Силезин, Дорд Силезин, Берлин, Прагин ноолданд орлцҗ бәәв.
Мергасов Берлинә ноолдана үйд онцхалн йилһрв. 1945 җилин апрель сарин 16-нд эннь цөн тоота дәәчнрлә хамдан Нейс һолыг һатлҗ, ө-шуһу модта һазрт невтрҗ, дәәснә шуһмин ардас һарч ирв. Эннь Зөвллтин йовһн цергин давшлтд тодхрлҗах бә бәәдлмүдиг нәрн тодрхалҗ авад, дарунь түүнә тушалыг ик товар хаҗ уга кев. Эннь цуг Зөвллтин цергин ноолдана амҗлтд күргв. Тер өдрт Мергасов кесг дәәчнрлә хамдан Раден селәнә (Немш улсин Форст балһсна өөр) ноолданд хамгин түрүнд дәәснә траншейүр орҗ. Шавтв чигн, ноолдана талвриг орксн уга.
Ноолданд үзүлсн эр зөрг, баатрльг бәәдлин төлә ЗХУ-ин Деед Зөвллин Тергүлгчнрин 1945 җилин июнь сарин 27-нд һарсн зәрлгәр капитан Владимир Вадимович Мергасовиг Зөвллт Холвана Улсин Баатр цол, Ленинә одн, Алтан одн медаляр шаңнв.
1946 җил күртл Мергасов дивизиг (Уңһр улсин күчнә төв бөлгт) ахлҗ бәәв. 1946-1947 җилд Ф.Э. Дзержинскин нертә Цергин артиллерин академин белдвр дамҗанд сурад, 1947-1948 җилд Львов балһсна Улсин ик сурһулин цергин тиңкмин артиллерин тактикин багш болҗ көдләд йовҗ. 1951 җилд М.В. Фрунзеһин нертә цергин академиг төгсәв. 1951-1952 җилд — Одесса балһсна цергин төөргин штабин үүл-аҗллһана келтсин офицер, 1952-1954 җилд — Төв күчнә төв бөлгин штабин үүл-аҗллһана келтсин офицер (Австрь улст). 1954-1956 җилд эннь хадг бух цергин ахлачин дарук болҗ бәәв (Төв бөлг, Хөөт Кавказин цергин төөргт).
1959 җилд эннь М.В. Фрунзеһин нертә Цергин академин аспирантуриг төгсәв. 1959-1969 җилд М.В. Фрунзеһин нертә Цергин академин компьютерин лабораторин эрдм шинҗлһәнә ах көдләч болҗ бәәв. 1969 җилин март сарас авн 1971 җилин февраль сар күртл Кубын Зевсгтә күчнә Һол штабин Цергин һардврин автоматҗуллтын келтсин мергҗлтн болҗ, Кубад һазад мергҗлтн болад бәәв. 1971-1973 җилд М.В. Фрунзеһин нертә Цергин академин Йирңкә тактикин тиңкмин багш болад көдлв. 1973 җилин сентябрь сарас авн бухг В.В. Мергасов нөөцд бәәв.
1973-1977 җилд ЗХУ-ин Һазад үзсклңгин йирңкә һазрт ах селвгч, 1977-1986 җилд Цуг холвана «Экспоцентр» ниигмлгин келтсин дарһин дарук, ах селвгч болҗ бәәсмн.
Москва балһснд бәәсн күн. 2002 җилин март сарин 14-нд насан барв. Терүг Москва балһсна Троекуровское гидг нертә оршалһна һазрт оршав.
Шаңнлнь
- Зөвллт Холвана Улсин Баатр (1945 җилин июнь сарин 27);
- Ленинә одн (1945 җилин июнь сарин 27);
- 1-гч зергин Төрскән Харсгч Аһу Ик дәәнә одн (1985 җилин март сарин 11);
- 2-гч зергин Төрскән Харсгч Аһу Ик дәәнә одн (1945 җилин апрель сарин 16);
- Хойр Улан Одна одн (1944 җилин март сарин 23; 1953 җилин апрель сарин 20);
- медальмуд;
- һазадын шаңнлмуд.
Холвас
- Владимир Вадимович Мергасов (рус.). Сайт «Герои страны».
- Цаһан толһан дараһар даралсн хүв улс
- В Астрахань балһсне төрсн улс
- Москве нас барсмн
- Бухг (ЗХУ)
- Зөвллт Холвана Улсин Баатрмуд
- Ленинә одна эзд
- I зергин Төрскән Харсгч Аһу Ик дәәнә эзд
- Төрскән харсгч Алдр дәәнә II зергин Одна эздүд
- Улан Одна одна эзд
- «Цергин һавьяһин төлә» медаляр шаңнгдсн улс
- «1941-1945 җҗ. Төрскән харсгч Алдр дәәнд Германиг диилснә медаляр» ачлгдсн улс
- Награждённые медалью «Сорок лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.»
- «1941-1945 җҗ. Төрскән харсгч Алдр дәәнә Диилврин тәвн җилин өөнин» медаляр ачлгдсн улс
- «Берлиныг эзлснә төлә» медаляр шаңнгдсн улс
- Награждённые медалью «Прагаг сулдхсна төлә» медаляр шаңнгдсн улс
- «Зевсгтә күчнә ахмд дәәч» медаляр шаңнгдсн улс
- «СССР-ин Цергин 70 җилин өөн» медаляр ачлгдсн улс
- 1-гч зергин «Ө уга цергллтин төлә» медаляр шаңнгдсн улс
