Ниигмин архитектор
| Ниигмин архитектор | |
|---|---|
 | |
| Олзлдг ормнь | Шаңһа болн муниципальн заллт |
| Һарсн цагнь | 2020-гч җилмүд |
Ниигмин архитектор (орс. Социальный архитектор) — ниигмин төрмүдәр төсвс тогтадг күн. Ниигмин архитектурин медәнд тиим мергҗлин күн эгл әмтнә болн эдниг залҗах, шаңһа бүрдәцсин хоорнд үүлддг көдләч болҗана.
2025-гч җилин сентябрь сарин 1 шинд МГУ болн Әрәсән Федерацин Правительствин ханьд үүлддг Саңшлын Ик сурһуль хойр түрүн болҗ Әрәсәд ниигмин архитектурин магистрмудын көтлвр сурһдг әңг бүрдәсмн[1].
Мергҗлт
«Ниигмин архитектор» гидг мергҗлт 2020-гч җилмүдт тогтагдсмн. Энүнә һол күслнь — күмни бәәдл-җирһлин девшлтин йовудт шин кергүд күцәҗ олн иргнмүдин ниитиг батлх шишлң онц төсвмүд тогтах болҗана.
2025-гч җилин август сарла социолог улсин тоолврар, ниигмин архитектор гисн — иргчин мергҗл болҗана. Фирдус Алиевин шинҗләчнрин ниицәнтә хәрлцәдг Ниигмин шинҗллтин экспертн институтын тоолврар, ниигмин архитектур — олн давхр янзта[2]:
Ниигмин архитекторин керг — Әрәсән ниигмин халхар үүлддг олн-зүсн технологийн, сойлын, тааврин, ниигмин төсвлһнә эдл-ахусин керг-үүлдврмүдиг хамцулад шинҗләд, хоорнднь хәрлцә тогтаһад, нег күслд нерәдх көдлмш болҗана. Цуг эн төсвмүдиг иргчдән болх җирһлин бәәдлтә ирлцүләд, таалта бәәдл тогтах шиидвртә.
Ниигмин архитектормуд региональн һардврин тоод муҗин толһачин дарук цолд орх зөвтә. Эдн бәәрн улсин то бүрклһнә, өрк-бүлин төршлин болн угсатни хоорндк хәрлцәнә төрмүдәр үүлдх. ВЦИОМ-ин толһач Валерий Фёдоров темдглсәр, шин мергҗлтиг шаңгин йоснд орулх бәәдл ода дигтә ирчкв[3]:
Ниигмин архитектур урднь бәәсн «мергҗл хоорндк» медәлин ормд ирҗәнә, гиҗ шинҗләчнр темдглҗәнә
Шин мергҗлтиг орулсн кемд ик сурһуль болһн эврә тоолврар онцһ авх, гиҗ зуралгдҗана. Үлгүрлхд, МГУ политологин халхар, ВШЭ — медиакоммуникацин халхар, РАНХиГС — шаңһа йосна заллтын халхар.
Эрдм-сурһуль
2025-гч җилин сентябрь сарин 1-д Әрәсәд ниигмин архитектурин магистрмудын сурһуль секв: МГУ-н политологин факультетд; Әрәсән Федерацин Правительствин ханьд үүлддг Саңшлын Ик сурһульд ниигмин номин болн олна хәрлцәнә факультетмудт. РГГУ-д немр сурһулин курс секгдв.
Сурһулин зурад төршлин хол бодлһин, зәңглһнә шинҗллтин, ниигмин архитектурин тосхллтын болн иргнә төркснч тодлврин төрмүдиг тодлҗана. Магистрантмуд политологийин, социологийин, хәрлцәнә болн ниитин төсвмүдиг заллһна төрмүдәр медрлд күртәд, дамшлт авх.
МГУ-н политологийин факультетын декан Андрей Шутов келсәр, магистратуриг төгсәсн улс ниитин, шаңгин болн бедргин хоорнд төсвмүдән зуралад, эднә хоорнд хәрлцә тогтаһад, ик керг күцәҗ көдлх[1].
Әрәсән йирңкәлгчин Ниигмин үүлин шинҗллтин заллтын ахлач Александр Харичев темдглсәр, өдгә цагин шинрлтсиг болн түргнәр хүврҗәх эргднк бәәдлиг тодлад, онц, чик шиидврмүд авдг сурһульта әмтн кергтә[4].
Ниигмин архитектур регионмудт
2024-гч җилд Киров балһсна 650 җилин өөнлә энүнд «Орсин Ар үзгин үүдн» гисн метафрин нерәдлһ өгсмн. Тер цагас авн эн нерәлһиг олн-зүсн кергүдт олзлдг болв, тер дунд зуульчллһна болн архитектурин төсвмүд.
Якутин губернатор Айсен Николаев якутин кинод олн әмтн соньмсдг болҗана, гиҗ келв. Эдн кино һарһдг тооһар Әрәсәд Москван дару хойрдгч ормд йовна.
Мурманскин муҗд «Ар үзгт бәәх» (орс. «На Севере жить») гидг төсв бүрдәсмн. Бәәрн улс эн төсвиг таасад, муҗин девшлтин кергүдиг бас тиигҗ нерәддг болсмн[5][6].
Темдглл
- ↑ 1 2 В России впервые стартовали магистерские программы по социальной архитектуре, Взгляд.ру (1 Һаха сарин 2025). Дата обращения: 12 Хулһн сарин 2025.
- ↑ Социологи назвали социального архитектора профессией будущего, Российская газета (8 Ноха сарин 2025). Дата обращения: 12 Хулһн сарин 2025.
- ↑ Экспертиза по любым вопросам, Коммерсантъ (8 Ноха сарин 2025). Дата обращения: 12 Хулһн сарин 2025.
- ↑ В российских вузах впервые начали готовить социальных архитекторов (1 Һаха сарин 2025). Дата обращения: 12 Хулһн сарин 2025.
- ↑ В университетах начнут учить на социальных архитекторов, Ведомости (19 Мөчн сарин 2025). Дата обращения: 12 Хулһн сарин 2025.
- ↑ Наш Север | Благоустройство (рус.). nashsever51.ru. Дата обращения: 12 Хулһн сарин 2025.