Рыков, Павел Сергеевич

Павел Сергеевич Рыков
Файл:Рыков, Павел Сергеевич.jpg
Төрсн җил-өдрнь	1884.10.19 (7)
Төрсн һазр	Москва, Орсин хаата улс
Нас барсн җил-өдрнь	26 март сарин 1942(1942-03-26)
Нас барсн һазрнь	Владлаг, Приморск кизәр, РСФСР, СССР
Орнь	Шаблон:Орсин хаата улс  СССР
Шинҗлх ухана салврнь	археологь, орн-нутгин судлл
Аҗлын һазрнь	Саратовин Ик сурһуль
Сурһульнь	историко-филологический факультет Московского университета[d]
Номин цолнь	профессор
Җоладгч багшнь	В. А. Городцов
Шевнрнь	П. Д. Степанов
Шаңнлнь

Рыков, Павел Сергеевич (1884 җилин октябрь сарин 7 [өдгә цагин тооллар 19], Москва балһсн — 1942 җилин март сарин 26, Приморск кизәрин Владлаг нертә түүрм) — Зөвллтин археологч, түүкч, музеин көдләч, орн-нутгин түүкч, профессор.

Саратовин ик сурһулин профессор (1922 җиләс авн). ГАИМК-ин гешүн (1931 җ.), Улсин урлгин түүкин академин гешүн (1932 җ.).

Намтрнь

Нертә номт Павел Сергеевич Рыков Москвад 1884 жилин октябрь сарин 7-нд тоолачин гер-бүлд төрҗ һарв. Москваһин 4-гч гимназьд сурад, дарунь 1905—1910 җилмүдт Москван Ик сурһулин түүк болн келн-зүүһин факультетд сурһуль сурч бәәв. В. А. Городцовин шевнь. Бас тер цагт Москван Археологин Ик сурһульд соңсач болад, терүгән 1910 җилд диссертац харсад төгсәв.

1908 җилд Москван Археологин күрәлң Рыковиг Калуган муҗур зурһан сарин хуһцаһар көдлхәр йовулв. 1913 җилин январь сард Павел Рыков Москван археологин ниигмлгин гешүн болҗ суңһгдв. 1913—1914 җилмүдт Псков муҗин археологин һазрин зургиг тогтав. 1918 җилд хамдан көдлсн көддләчнрлә Латтал Латвин урдк түүкиг судлх зөрлһәр Латтал түүк-угсатна зүүһин ниигмлгиг бәәһүлв. 1918 җилин зунын цагас авн 1920 җил күртл Рязань муҗин Скопинский нертә дүүргт малтлһ кеһәд йовҗ. 1920 җилин сентябрь сарин 24-нд Саратов балһсна Улсын их сурһулин археологь, угсатна зүүһин тиңкмин (кафедрин) багш болн эрклгч болҗ бәәв.

Саратов балһснд Павел Рыков ик сурһульд экләд көдлхд доцент, хөөннь профессор, археологин тиңкмин эрклгч (түүнә саначлһар Сурһулин факультет бәәһүлгдв), профессор (1922 җилд магистрин шилтәнәр батлгдв), факультетин декан (1924—1927, 1923 җилд декана дарукнь). Аҗ-ахуһин керг-үүл эрклсн ректорин дарук (1932 җил күртл). Саратов балһснд Рыковин саначлһар археологин судлһана күрәлң бәәһүлгдҗ, 1924 җилд Өмн Иҗлин муҗин Орн-нутгин судллын күрәлң болҗ хүврв. Рыков эн күрәлңгин закрл болҗ 15 җил тасрлт уга көдлв. 1935 җилд түүкин тиңкмиг сергән завсрлснас НКВД-д бәргдх күртлән түүкин факультетын түрүңк декан, эрт түүк, археологин тиңкмин эрклгч болҗ көдләдд бәәсн. 1930 җиләс авн Большевикмудын Цуг Әрәсән Коммунист намин гешүн.

Саратов балһсна орн-нутг судллын музеин закрл (1922—1937), угсатна зүүч профессор Б. М. Соколовин залһмҗлач.

Хальмгин түрүңк үндснә музеиг бүтәгчин негн (1931). Олн жилин турш — Саратовин орн нутгин түүкин ниигмлгин дарһ.

1937 җилин август сарин 14-нд Бүс нутгин орн-нутгин түүкин музейд «хүвсхлин эсргү бөлг» хурасн кергәр музеин кесг көдләчнрлә хамдан НКВД-д бәргдв. 1938 җилин январь сарин 24-нд Саратовин ЗХУ-ын Зевсгтә күчнә Деед комиссариатын һарч хурасн сессийин цагт түүг гемшәв. Гемнь: 1937 җилд Мөрдн бәәцәлтин хәргс керцгә арһсиг керглҗ, дарунь түүрмд хөргдсн апрель сард Рыковиг «Зөвллт засгин эркиг түлкәд уңһаҗ, Орст капитализмиг сергәхиг үрҗ бәәсн» гидг гемшәләр 10 җилин хуһцанд түүрмд суулһв.

Павел Сергеевич Рыков Приморск кизәрин НКВД-ын Владивостокин ясвр-көдлмшин лагерьт тусад, 1942 җилин март сарин 26 оошк хавдснас нас барв.

1956 җилд, номт нас барсна дару цаһадхгдҗ серггдәд ирв. Нас барсна дарунь ЗХУ-ин гешүдин тоод серггдәд орсн бәәнә.

Өрк-бүлнь

Гергнь — Надежда Александровна Рыкова. Күүкднь: Сергей, Елена.

Үүдәврмүднь

70 һар үүдәвр бүтәв. Зәрмснь:

• Кольчуга Виленского музея. — М.: тип. Г. Лисснер и Д. Собко, [1916]
• Древности Летгалии: Вып. 1. — Режица: тип. Комиссара в Петрограде, 1917
• Юго-Восточные границы Радимичей (Раскопки курган. могильника близ с. Гочева, Обоян. у., Кур. губ.) — Саратов, [1923]
• Сусловский курганный могильник / П. Рыков Нижне-Волжское обл. науч. о-во краеведения при Саратовском гос. ун-те. — Саратов, 1925

Дурсхлнь

1990-әд җилин экн үйәс Саратовин археологин шинҗлх ухаг зокан бәәһүлгч судлачин дурсхлд зөрүләд, Түүк, археологин талар «Рыковын умшлһ» (Рыковские чтения) үй-үйәр йовгддг.

Темдглл