Санср (үндсни төсв)

Рувики-с
«Санср» нерлһтә Үндсни төсв
Снимок из космоса Ивана Вагнера.jpg
Учрнь Әрәсән йирңкәлгч Владимир Путина Заавр
Хохргчнрнь
Һарунь 4,5 дуңшур арслң

«Санср» нерлһтә Үндсни төсвиг Әрәсән йирңкәлгч Владимир Путина Зааврар 2025 җилд үүдәсмн[1]. Сансрт Әрәсән төгрг замин барана баг-ниицә тогталһна керг болн тер дунд сансрин төгрг замин өртәнә кергүдин зураг дигләд, сансрт залһлдана эв-арһ делгрүлҗ, ядерин аһу ик шүрүтә энергетикин демәр үүлддг көдлгәчиг демнҗ, Спектр-РГ дамшлтта сансрин тодрха шинҗллт күцәҗ, сансрт көдлдг улс белдх шиидврмүд батлгдсмн[2].

Тууҗнь

Н. Э. Баумана нертә Москван техникин Университетд 2025 җилин апрель сарин 16-д сансрин делгрлтин төрәр селвлцән давв. Терүнд «Санср» нерәдлһтә Үндсни төсв бүрдәх кергтә, гиж Владимир Путин зәрлг болсмн:

…тогтсн тууҗин дараһар, мана Нутг сансриг хамгин түрүн болҗ шинҗлҗ авсн нерән деедшләд, эн кергиг урмдулх зөвтәвидн[2].

Сансрин делгрлтин төрәр болсн селвлцән (2025)

Әрәсән йирңкәлгчин келсәр, үндсни төсвин йовудт сансрин төрәр күцәх түргн кергүд болв чигн, өмнк-хөөтк хамг кергүдиг диглҗ оргдх зөвтә:

  • сансрт Әрәсән төгрг замин олн барата баг-ниицә болн өртән тогталһн;
  • керг болн тер дунд сансрин төгрг замин өртәнә кергүдин зураг диглх;
  • сансрт залһлдана эв-арһ делгрүлҗ, ядерин аһу ик шүрүтә энергетикин демәр үүлддг көдлгәчиг демнх;
  • сансрт көдлдг «Энергетикин аца зөөдг көлг» үүдәх керг;
  • хол сансрин ууҗмиг өргн шинҗллһнә көдлмш;
  • «Спектр-РГ» теңгр болн оһтрһу шинҗлдг номин бәәрнд хурсн тоотар Сансрин тодрха зураг тогтах керг[2].

Үндсни төсвин хамг күцәгдх кергүд экономикин делгрлтд болн олн-әмтнә бәәдлд тус күргх чинртә болх зовтә, гиҗ темдглгдҗәнә[2].

Сансрт күцәгдсн кергүд экономикин делгрлтд күч орулх зөвтә

Эн төсвин мөңнә тетквриг 2026-гч болн ирх җилмүдин федеральн бюджетд зуралчксмн[2].

Мөңгнә тетквр

2025 жилин май сарла Әрәсән правительствин зуралсар, Үндсни төсвиг 2028-гч җил күртл теткхин төлә 1 дуңшур арслң орулҗана, 2036 җил күртл — 4,5 дуңшур шаху арслң[3].

Федеральн чинртә төсвмүд

«Санср» нарлһтә үндсни төсвин ханьд орсн шиидврмүд дунд:

  • «Сансрин барата баг-ниицән| зәңгллһнә эв-арһсин хамцу делгрүллһн»;
  • «Өмәрән улм үүдх сансрин эв-арһс»;
  • «Әрәсән ядерин эв-арһсиг делгрүллһн»[4].

Ашнь

Үндсни төсвиг белдсн цагт авсн шиидврмүд дунд:

  • 2030 җил күртл сансрин төгрг замин өртәнә багмудыг 1,2 миңһ күргх шиидвр;
  • җил болһн тәвн зурһад шаху космодром бүрдәх шиидвр;
  • 2027 җилд Әрәсән төгрг замин өртәниг тосхх шиидвр;
  • 2030 җил күртл сансрин төрәр көдлдг улсин тоог 40 миңһ күргх шиидвр;
  • көдлмшин дамшлтыг 1,5 күргҗ өскх шиидвр[4].

Темдглл