Элдшә Антона Эрднь
| Элдшә Антона Эрднь | |
|---|---|
| Элдшә Антона Эрднь | |
| |
| Төрсн цаг-өдр | 1959 җилин ноябрь сарин 26 |
| Төрсн һазр | Яшкуль, Яшкулин район, Хальмг АССР, РСФСР |
| Иргншл |
|
| Мергҗл-үүлнь | шүлгч, орчулач |
| Үүдәврмүдин төрл-зүүлнь | уйнһин шүлгүд, лирические стихотворения, монолог, баллад, шүлглсн туульс, поэмс |
| Үүдәврмүдин келн | калмыцкий, русский |
| Дебют | «Нарта гер», 1986 җ. |
| Мөрәнь |
|
Элдшә Антона Эрднь (орс. Эрдни Антонович Эльдышев; төрсн 1959 ноябрь сарин 26, Яшкуль[d], Хальмг Автономн Советск Социалистическ Республик) — Хальмгин олн-әмтнә шүлгч, Хальмг Таңһчин бичәчнрин Ниицәнә заллтын ахлач, Әрәсән бичәчнрин Ниицәнә гешүн, Нарт-Делкән бичәчнрин ниицәсин хамлцлһин гешүн, Әрәсән седкүлчнрин Ниицәнә гешүн, Кавказин бичәчнрин Клубин гешүн.
Намтрнь
1959-гч җилин ноябрь сарин 26-д Хальмг АССР-ин Яшкулин района Яшкуль селәнд төрсмн.
1982-гч җилд Хальмгин Ик сурһулиг йилһән сәәнәр төгсәсн күн.
Үүдәлтнь
Түрүн шүлгүднь 1979-гч җилд «Хальмг унн» (орс. «Калмыцкая правда») газетд болн «Теегин герл» (орс. «Свет в степи») седкүлд барлгдла. 1986-гч җилд «Нарта гер» (орс. «Солнечный дом») нерлһтә шүлгүдин хураңһу барас һарла.
Элдшә Эрднь эргндк йиртмҗд, хальмг теегт дурта күн, буурлдана үнриг, бамб цецгән бәәдлиг, мөрнә инцхәлһниг, теңгрт ниссн һәрд-шовуг, сөөни теңгрин оддыг үзҗ, соңссҗ, медсән үүдәврмүдтән орулна. «Буурлда» шүлгәснь:[1]
Из всех земных растений мне милее
Полынь — степная горькая трава.
Нет запаха прекрасней и роднее:
Вдыхаю — и душа моя жива.
Төрскн хальмг теегтән олн шүлгүдән нерәдәд («Төрскн», «Мини Элст», «Төрскн һазр», «Зөгин дун», «Хавр» болн нань чигн), эврәннь седклән медүлҗәнә[1]
Элдшә Эрднь Нарт-Делкән утх-зокъялын саңгас олн үүдәврмүдиг хальмг келнд орулҗ буулһсмн: А. С. Пушкина, М. Ю. Лермонтовин, Ф. И. Тютчевин, В. В. Маяковскин, А. Ахматован, А. Т. Твардовскин, Н. М. Рубцовин, Расул Гамзатовин, Кайсын Кулиевин, Мустай Каримын… Буряадын, Моңһл нутгин болн Ар Кавказин тус-нутгин шүлгчнрин үүдәврмүд бас орчулла.
Элдшә Эрднин үүдәлт хальмгин шүлгләнә өдгә цагин нег халх болад, Ар Кавказин шүлгләнә уурхайн саңгд дигтә болҗ орв[1]
Ачлврмуднь
- Хальмг келн-улсин шүлгч
- Хальмг Таңһчин сойлын Ачта көдләч
- Делгә Эрднин нертә Хальмгин комсомолын мөрән эзн Деликов, Эрдни Теледжиевич
- «Улан Зала» үндсни мөрән Лауреат
- Оча Номтын нертә Хальмг Таңһчин мөрән Лауреат Очиров, Номто Очирович
- Украина улсин Тарас Шевченкон нертә үндсни мөрән Лауреат (2009)[2]
- Украина Владимир Сосюран нертә бус-нутгсин хоорндк бичәчнрин Ниицәнә мөрән Лауреат
- Яшкуль селәнә Ачта иргн
- «Әрәсән келн-улсдин үндсни үвд тәвцән орулснд» Әрәсән тууҗта балһсдын болн бус-нутгин Ниицәнә медаль
- В. Маяковскин Одн (2009)[2]
- Александр Чаковскийин нертә «Гипертекст» мөрән «Орс келнд орчуулһн» әңгин лауреат (2023)[3].
Ном-зү
Хальмг келәр бичсн үүдәврмүдин хураңһун 2 том
Сборники стихов
- Нарта гер — 1986
- Цецн модн — Элст, 2006
- Төрскн һулмт: шүлгүд, поэмс, орчулвр. — Элст, АПП «Джангар»: Седкүл «Теегин герл» — 1996—477 с.
- Өрүн нислт
- Долан тоһрун
- Аавин һанз: шүлгүд, поэмс, орчулвр. — Элст: Хальмг дегтр һарһач, 1994—131 с.
- Зая-Пандита, Номин Эргц
- Экин герәсн
- Аңһуч Бамбр
- Зөгин дун
Темдглл
- ↑ 1 2 3 Сайт литературно-художественного журнала «Нана»: «Эрдни Эльдышев: „Как тепло и радостно на свете…“». Дата обращения: 22 Ноха сарин 2025. Архивировано из оригинала 10 Мөчн сарин 2015 года.
- ↑ 1 2 «Правительственная газета» от 26.11.2009 № 112(788): Родного слова драгоценный звук… Дата обращения: 22 Ноха сарин 2025. Архивировано 13 Үкр сарин 2013 года.
- ↑ Лауреаты 1 сезона (рус.). сайт литературной премии «Гипертекст». — раздел «Лауреаты». Дата обращения: 22 Ноха сарин 2025. Архивировано 22 Мөчн сарин 2024 года.
Холвас
- Клуб писателей Кавказа: Эльдышев Эрдни Антонович (рус.). pisateli-kavkaza.ru. Архивная копия от 24 Һаха сарин 2015 на Wayback Machine
- «Правительственная газета» от 26.11.2009 № 112(788): Родного слова драгоценный звук… Архивировано 13 Үкр сарин 2013 года.
- Сайт литературно-художественного журнала «Нана»: «Эрдни Эльдышев: „Как тепло и радостно на свете…“». Архивировано из оригинала 10 Мөчн сарин 2015 года.
- Цаһан толһан дараһар даралсн хүв улс
- Цаһан толһан дараһар даралсн шүлгчнр
- СССР-ин шүлгчнр
- Әрәсән шүлгчнр
- Хальмгин шүлгчнр
- XX зун җилин шүлгчнр
- XXI зун җилин шүлгчнр
- Украина улсин Тарас Шевченкон нертә үндсни мөрән лауреатмуд
- Цаһан толһан дараһар даралсн бичәчнр
- Ноябрь сарин 26 төрсн улс
- 1959 җилд төрсн улс
- Яшкулин районд төрсн улс
- Әрәсән бичәчнрин Ниицәнә гешүн
- Хальмгин олн-әмтнә шүлгчнр
- Хальмгин орчулачнр
- Хальмг Таңһчин сойлын Ачта көдләчнр
- Яшкулин Күндтә иргн улс
- Хальмгин Ик сурһулиг төгсәсн улс
- Нарт-Делкән бичәчнрин ниицәсин хамлцлһин гешүд
