Эрнҗәнә Эрнҗәнә Константин
| Эрнҗәнә Эрнҗәнә Константин | |
|---|---|
| орс. Константин Эрендженович Эрендженов | |
![]() Эрнҗәнә Константин | |
| Һарсн җил-өдр | 1912 май сарин 12 |
| Төрсн һазр | |
| Нас барсн җил-өдр | 1991 декабрь сарин 10 (79 лет) |
| Нас барсн һазр | |
| Иргншл |
|
| Мергҗлнь | переводчик |
| Шаңнлнь | |
Эрнҗәнә Эрнҗәнә Константин (орс. Константи́н Эрендже́нович Эрендже́нов; 1912 май сарин 12, Бага-Чонос[d], Хальмг Автономн Советск Социалистическ Республик — 1991 декабрь сарин 10, Элст, Хальмг Автономн Советск Социалистическ Республик) — Советин йосна цагин хальмг шүлгч, бичәч, орчулач, Хальмг АССР-ин олна ниитин үүлдәч, Хальмг олн-улсин шүлгч.
Намтрнь
Эрнҗәнә Константин 1912-гч җилин май сарин 12-т Әәдрхнә губернин Баһ-Чонс хотнд ялчин өрк-бүлд төрсмн. 1930-гч җил күртл байн улст заргдҗ йовсмн. Селәнә интернатын школ төгсәчкәд, Константин Элстд Т. Д. Юркован нертә школд сурсмн. 1929—1930 җилмүдт Ик сурһулин белдврин әңгиг Хальмг автономн муҗин Приволжскин района Кануково селәнд төгсәсмн.
1930-гч җилд Шарту балһсна Н. Г. Чернышевскин нертә Ик сурһульд. хальмг келнә болн зокъялын факультетд орсмн. Сурһулин һурвдгч җилиг төгсәчксн цагтнь ВКПб-н Хальмгин обкомин шиидврәр, Элстүр дуудулҗ авад, шаңһа көдлмшт орулгдла.
1936-гч җилд Хальмг АССР-ин Суңһврин цутхлң зөвллтин гешүн болсмн. 1937-гч җилд — Хальмг АССР-ин Деед Хүүвин элчтн. 1934-гч җиләс авн 1937-гч җил күртл Эрнҗәнә Константин Хальмг АССР-ин бичәчнрин Ниицәнә Заллтын онц сегләтр болад, «Улан хальмг» газетын сойлын болн искусствин әңг толһалсмн.
1938-гч җилд Эрнҗәнә Константин хар гөрәр цааҗла харһлдулгдсмн.
1957-гч җиләс авн А. Н. Островскийин нертә Ленинградын театрин Ик сурһульд хальмг келнә болн зокъялын кичәл давулдг бәәсмн. Хөөннь Хальмг дегтр һарһач бүрдәцд нәәрүлгчәр көдлсмн. 1963-гч җиләс авн Хальмг дегтр һарһачд урн зокъялын нәәрүлгчәр көдлсмн. 1967-гч җилд А. М. Горькийин нертә Зокъялын Ик сурһулин Деед сурһлт төгсәсмн.
1971-гч җилд Хальмг олн-улсин шүлгчин нер зүүлә.
Утх-зокъял
1930-гч җилд Эрнҗәнә Константин түрүн үүдәврмүдән таңһчин барин тогтацсд эклҗ барлсмн. 1931-гч җилд Шартуд эврәннь җирһлин хаалһиннь тускар «Дууч шар хөөч» намтр түүк һарһсмн. Хөөннь түрүн бичсн түүкән сергәһәд, дүрмүдин тууҗ шинрүләд, «Һалан хадһл» гидг роман бичҗ 1965 җилд дуусла. 1932-гч җилд Леҗнә Цернтә хамдан «Алдр диилвр» гидг шүлгүдиннь хураңһу барас һарһсмн.
1957-гч җиләс авн хальмг зокъялын «Теегин герл» седкүлд болн таңһчин газетмкдт эврәннь шүлгүд барлдг брлсмн.
А. С. Пушкина үүдәврмүдиг: «Узник», «Калмычке», «В Сибирь», «Анчар», «Евгений Онегина» тасрха болн «Цыгане» поэмиг бүклднь хальмг келнд орчулсмн.
Ачлврмуднь
- Нәәрмдлин Одн (09.04.1982)
Утх-зокъял
Хальмг келәр
- «Дууч шар хөөч»,түүк. — Шарту, 1931.
- «Алдр диилвр», шүлгүдин хураңһу. — Шарту-Элст.
- «Теегин очн», шүлгүд. — Элст, 1935.
- «Мөңк байр», шүлгүд. — Элст, 1959.
- «Эвин түрүн хавр», шүлгүд. — Элст, 1961.
- «Җирһлин хаалһ», келврмүд и очерки. — Элст, 1963.
- «Һалан хадһл», роман. — Элст, 1963.
- «Торһа», шүлгүд. — Элст, 1966..
Орс келәр
- Дубовая трубка, келврмүд. — Элст, 1961.;
- Озарённые Лениным, шүлгүд болн поэмс. — Элст, 1962.;
- Пылающие тюльпаны, шүлгүд. — М.: Советский писатель, 1963..
Сурвлҗс
- Большая Советская энциклопедия:. — М., 1969—1978. — Т. 30. — 233 с.
- Джимгиров М. Э. Писатели советской Калмыкии. — Элиста: Калмыцкое книжное издательство, 1966. — С. 184—191.
- Килганова З. И.,. К. Э. Эрендженов, // Калмыцкий научно-исследовательский институт языка, литературы и истории, Вестник института. — 1973. — № № 8. — С. 54—71.
Холвас
- Эрендженов Константин Эрендженович // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
- Май сарин 12 төрсн улс
- 1912 җилд төрсн улс
- Хальмг Таңһчин Целинн районд төрсмн
- Декабрь сарин 10 өңгрсн улс
- 1991 җилд өңгрсн улс
- Элстд нас барсмн
- «Күч-көлснә ветеран» медаляр ачлгдсн улс
- Цаһан толһан дараһар даралсн хүв улс
- Хальмгин олн-әмтнә шүлгчнр
- Хальмгин бичәчнр
- Хальмгин орчулачнр
- Нәәрмдлин Одар ачлгдсн улс
