Үлмҗин Николайин Кирсан

Рувики-с
Үлмҗин Николайин Кирсан
Үлмҗин Николайин Кирсан
Kirsan Ilyumzhinov in Tasnimnews Agency.jpg
Флаг
Хальмг Таңһчин толһач
Флаг
2005 жилин октябрь сарин 24 — 2010 җилин октябрь сарин 24
Йирңкәлгч Владимир Путин
Дмитрий Медведев
Урднь цол даасн күн должность учреждена, он сам как Президент Республики Калмыкия
Хөөннь цол даасн күн Алексей Орлов
Флаг
Хальмг Таңһчин йирңкәлгч
Флаг
1993 җилин апрель сарин 23 — 2005 җилин октябрь сарин 24
Йирңкәлгч Борис Ельцин
Владимир Путин
Урднь цол даасн күн должность учреждена,
Илья Бугдаев как Председатель Верховного Совета Республики Калмыкия
Хөөннь цол даасн күн должность упразднена, он сам как Глава Республики Калмыкия
Флаг
Нарт-Делкән шатрин федерац
1995 җилин ноябрь сар — 2018 жилин октябрь сарин 3
Урднь цол даасн күн Флоренсио Кампоманес
Хөөннь цол даасн күн Георгиос Макропулос (и. о.)
Аркадий Дворкович
Төрснь 1962 апрель сарин 5(1962-04-05) (64 года)
Эцкнь Үлмҗин Дорҗин Николай
Экнь Үлмҗин Сергейин Римма
Авальнь Үлмҗин (Давашкинә) Данара
Күүкднь көвүнь: Давид
Намнь КПСС (1983—1991)
«Наш дом — Россия» (1995—2000)
Единая Россия (2004 җиләс авн)
Сурһульнь МГИМО
Мергҗлнь Японин орн-нутгин төрмүдин мергҗлтн
Шаҗнд хандх хандлһнь шар шаҗн
Шаңнлнь
һазадын орн-нутгудын ачлврмуд
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

Үлмҗин Николайин Кирсан (орс. Кирса́н Никола́евич Илюмжи́нов; төрсн 1962 апрель сарин 5, Элст), 1962-гч җилин апрель сарин 5-д Хальмг АССР-ин Элст балһснд төрсмн. Әрәсән орн-нутгин үүлдәч, төршлч, арһлач, шатрин аҗлтн.

1993-гч җилин апрель сарин 23-с авн 2005-гч җилин октябрь сарин 24 күртл Хальмг Таңһчин толһач, Хальмг Таңһчин йирңкәлгч. 2005-гч җилин октябрь сарин 24-с авн 2010-гч җилин октябрь сарин 24 күртл Хальмг Таңһчин толһач. Нарт-Делкән шатрин федерацин йирңкәлгч (1995—2018).

Намтрнь

1962-гч җилин апрель сарин 5-д СССР-ин РСФСР-ин Хальмг АССР-ин хотл Элст балһснд төрсмн. Эцкнь: Үлмҗин Дорҗин Николай — инженер мергҗлтә, партин көдләч, Элст балһсна КПСС-ин комитетин салглана болн көлгнә әңгин толһач. Экнь: Үлмҗин Сергейин Римма — малын эмч. Эк-эцкнь 1943-гч җилд хальмгуд цааҗла харһсн цагт Сиврүр туугдсмн. Хөөннь хәрү Хальмгтан ирсмн. Ахнрнь: Санал болн Вячеслав[1].

1977 жилд 15 настадан Хальмгин шатрин багиг толһалла[2].

1979-гч җилд Элстин 3-гч тойгта школыг алтн одар ачлгдад төгсәлә. Нег җилдән «Одн» заводт слесарь болҗ көдсмн. 1980—1982 җилмүдт Ар Кавказин орчмд Советин Әәрмд цергләд, ах сержантин цол авсмн. Тер саамд орчмин шатрин багд ордг бәәсмн.

1982—1989 җилмүдт Москван Нутг хоорндк хәрлцәнә төрин ик сурһульд  (рус.) (хал. сурла. 1988-гч җилд хамдан сурч йовсн оютнрин хар гөрәр «олна дунд әрк уусн төләд» ик сурһуляс болн партяс көөгдлә. Үлмҗин Кирсан КПСС-ин XIX-гч конференцин тойгар КПСС-ин ЦК-н Толһалгч сегләтр Михаил Горбачёвин, СССР-ин КГБ-н ахлач Виктор Чебриковин болн СССР-ин Һазадын ордудын кергүдин министр Эдуард Шеварднадзен нернд бичгүд бичәд, өрәл җилдән неклдәд, ик сурһульд болн партьд хәрү орсмн.

Төршлин үүлдврмүднь

1990-гч җилин март сарин 18-д Хальмгин Манычин № 821 тойгта суңврин девскрәс РСФСР-ин элчтнд орла народным депутатом РСФСР. 1991-гч җилин октябрь сарин 18-с авн 1991-гч җилин декабрь сарин 12 күртл СССР-ин Деед Хүүвин Республикудын Хүүвин гешүн[3].

Хальмг Таңһчин Йирңкәлгч болн Толһач

1993-гч җилин апрель сарин 11-д Хальмг Таңһчин йирңкәлгчд суңһгдла[4]. 1993-гч җилин апрель сарин 23-д цолдан орсмн. 1993-гч җилин декабряс авн 2001-гч җил күртл Әрәсән Федерацин Федеральн хургин гешүн бәәсмн.

1995-гч җилд болзгас урд болсн суңһврт Хальмг Таңһчин йирңкәлгчд шинәс 7 җилд орла, 2002-гч җил күртл.

1998-гч җилин ноябрь сарла Әрәсән Федералин хазна көрңгәс мөңг эс авснас иштә, кесг зәңг һарһла, терүг зәрм улс Хальмг Таңһч Әрәсәһәс салхар бәәнә, гиҗ тоолцхав[5]. Терүнәс авн Әрәсән Деед прокуратур шалһл давулла.

2002-гч җилин октябрь сарин 27-д Хальмгт болсн йирңкәлгчин суңһврин хойрдгч девсңгднь диилвр бәрлә. 2005-гч җилин октябрь сарин 24-д Әрәсән Федерацин йирңкәлгч Владимир Путина Зааврар Хальмг Таңһчин толһачин цолд 5 җилд орсмн[6].

2005-гч җилин март сарин 16-с авн сентябрь сарин 27 күртл — Әрәсән Госсоветин Президиумин  (рус.) (хал. гешүн[7][8].

2010-гч җилин сентябрь сарин 6-д Хальмгин толһачин суңһврт тавдгч дәкҗ оршгоһан зәңгллә[9]. Энүнә цолнь 2010-гч җилин октябрь сарин 24-д төгслә[10]. Әрәсән Федерацин йирңкәлгч Медведев Хальмг Таңһчин толһачар болн Әрәсән Йирңкәлгчин ханьд үүлддг Хальмг Таңһчин элчин ормд болн Олна Хуралын ахлачин түрүн дарук цолд Орловин Алексейиг орулх шиидвр һарһла[11]. Тигәд, Орловин Маратын Алексей Үлмҗин Кирсаныг Хальмгин толһачин ормд сольв.

Цааранднь болсн бәәдл-җирһлнь

2011-гч җилин июнь сарин 12-д Триполи балһснд Муаммар Каддафила харһад, терүнлә шатр наадад, шатрин марһа давулх бооца батлла[12].

2011-гч җилин сентябрь сарин 19-д Шри-Ланкан деед иерарх Амарапура маханикаи улсин зөвллтәр Бурхн Багшин шәрлин хадһлач болла. Терүг Үлмҗин Кирсан Элстин Бурхн Багшин алтн сүмд орулла[13]

2015-гч җилин ноябрь сарла США Сирийин төрәр Әрәсән иргн Үлмҗин Кирсана, «Русский финансовый альянс» Банкин болн Москвад көдлҗәсн Hudsotrade Limited бүрдәцин өмнәс санкц орулсмн. Үлмҗин Кирсаныг «Сирийин правительствин болн цутхлң Банкин нерн деерәс болн теднә төлә мөңгнә дөңгллт күргсн төләднь»[14].

2025-гч җилин июль сарин 2-т США-н йирңкәлгч Дональд Трамп Нарт-Делкән шатрин федерацин Международной шахматной федерации (ФИДЕ) урдк толһач Үлмҗин Кирсана өмнәс тәвсн санкциг зогсавв. 10 җилин туршт бийиннь өмнәс тәвгдсн санкциг зөв уга билә, гиҗ Әрәсән арһлач келв. Үлмҗин Кирсан Трампд ханлтан өргәд, Әрәсә болн США хоорндк хәрлцәнә сәәлт ик чинртә, гиҗ темдглв. Америкин йирңкәлгчин дуудврар Вашингтонд одх санаһан медүлв[15].

Өрк-бүлнь

Түрүнк гергнь — Үлмҗин (Давашкинә) Данара, көвүнь — Давид (1990 җилд төрсмн).

Хойрдгч гергнь — Людмила Разумова, күүкнь— Алина (1998 җилд төрсмн).

Һурвдгч гергнь 2021 җилин июль сарин 27-с авн Үлмҗин (Гуровин) Диана[16].

Арһлачлһн

1989-гч җиләс авн 1991-гч җил күртл — «Mitsubishi» бүрдәцин СССР-т үүлдҗәсн әңгин залач.

1992-гч җилд Евгений Додолевта «Шин хәләц» (орс. «Новый взгляд») газет һарһдг болла[17][18].

1993 — Әрәсән арһлачнрин Палатын  (рус.) (хал. йирңкәлгч.

2000-гч җилин март сарла «Нострак» трансконтинентальн корпорацин директормудын хүүвин толһачар орла.

2000-гч җилин декабрь сарин 29-д «Уралан» футболын багин йирңкәлгч болла.

2012-гч җилин июнь сарин 20-д Үлмҗин Кирсана Credit Mediterranee бүрдәц Болгарин нефтин янзта тоотыг ахлдг Petrol Holding бүрдәцин 52,5 % хулдҗ авла.

2012-гч җилин июль сарла Үлмҗин Кирсан Groupe Sucres&Denrees Нарт-Делкәд шикр һарһдг бүрдәцин Әрәсән «Сюкден» әңгсин багин акцсиг хулдҗ авч.

2017-гч җилин зунар «Муниципальный» нерлһтә орн-нутгин тоод ордго пенсин көрң  (рус.) (хал. (НПФ) хулдҗ авад көрңгин директормудын хүүвиг толһалла.

Шаҗна төрмүд

Хальмг Таңһчиг толһалҗ йовсн цагтан Үлмҗин Кирсан синагог тосхлһнд, 30 шар шаҗна хурлмуд болн 22 үнн алдртын шаҗна чонҗс, мечеть тосхлһнд дөңг күргсмн. 1993-гч җилд Римын Папа, II-гч Иоанн ПавелтаИоанн Павел II күүндвр давулсн цагтан католическ чонҗ тосхх зөвлт авад, терүг хальмгт тосхла[19].

2005-гч җилин декабрь сарин 27-д Төрскән харсгч Алдр дәәнә җилмүдт хальмгудын цааҗин санлд нерәдәд Элстд Бурхн Багшин алтн сүм секгдлә. Сүм болн дотрнь бәәх Бурхн Багшин көшә Европд хамгин ик гиҗ тоолгдна.

Шаҗн — хамг күмни сойлын нег әңгнь, цивилизацин девшлтин нег әңгнь. Төршл гисн — ик бедрг, шаҗн болхла — бедргин һурв немр, гиҗ келх биләв. Терүнд хулдана кергүдин төлә, эврә төсвиг шамдлхин толә зүтклдән учрна. Би хамг шаҗниг дөңглнәв, тертн мини көдлмшин нег әңгнь, тертн мана сойлын нег әңгнь. Хамгин түрүнд «дегд» гидг үгәс бийән саглх кергтә, шаҗниг кичәл мет тодлх кергтә, үлгүрлхд, биологийин кичәл, эс гиҗ Ницшен керг, эс гиҗ Эйнштейна керг. Талданар келхлә — күмни ухана нег янз, гиҗ тоолхла, ил медгдәд одна.

— Үлмҗин Кирсан. «Ванган нилчәр би Бурхнта харһлав» // «Хәләц» (орс. «Взгляд») : кергүдин газет. — 2009 җилин. — 4 август сарин.

Олна ниитин үүлдврнь

  • 1995-гч җилин ноябрь сарин 24-д — Нарт-Делкән шатрин федерацин  (рус.) (хал. (ФИДЕ) йирңкәлгчәр суңһгдла.
  • 1996 — ФИДЕ-н йирңкәлгчин ормд шинәс суңһгдсмн
  • 1998 җилин ноябрь сар — ФИДЕ-н йирңкәлгчин ормд шинәс суңһгдсмн.
  • 2002 җилин ноябрь сар — ФИДЕ-н йирңкәлгчин ормд шинәс суңһгдсмн.
  • 2006 җилин июнь сарин 2 — ФИДЕ-н йирңкәлгчин ормд шинәс суңһгдсмн.
  • 2010 җилин сентябрь сарин 29 — ФИДЕ-н йирңкәлгчин ормд шинәс суңһгдсмн.
  • 2011 җилин сентябрь сарин 19 — Шри-Ланкан деед иерарх Амарапура маханикаи улсин зөвллтәр Бурхн Багшин шәрлин хадһлач болла. Терүг Үлмҗин Кирсан Элстин Бурхн Багшин алтн сүмд орулла.
  • 2013 җилин май сарин 28 — Нарт-Делкән оюн сегәнә нааддын  (рус.) (хал. йирңкәлгчд суңһгдсмн.
  • 2014-гч җилин август сарин 11 — ФИДЕ-н йирңкәлгчин ормд шинәс суңһгдсмн.
  • 2015 җилин апрель сарин 23 — «Спорт-Аккорд» нарт-делкән хүүвин гешүнд суңһгдла.
  • 2016 җилин апрель сар — Әрәсән сурһулиг болн номиг дөңндг Көрңгин Тетклһнә хүүвдПопечительский совет Фонда поддержки образования и науки (Алфёровин көрң) (орс. Алфёровский фонд) орла.

Дөңгллһн болн шатрин өргн марһас үүдәлһн

  • 1996 — Шатрар Нарт-Делкән Чемпиона нернә төлә дөрлдән, Элст, Әрәсә.
  • 1997—1998 — Шатрар Нарт-Делкән Чемпионат, Гронинген-Лозанна.
  • 1998 — Кубок президента ФИДЕ-н йирңкәлгчин Хувң (Нарт-Делкән өргн марһан), Элст, Әрәсә.
  • 1998 — 33-гч шатрин Нарт-Делкән Олимпиад, Элст, Әрәсә.
  • 1999 — Баһ наста дархн улсин дөрлдән, на Лозанна, Швейцария.
  • 1999 — шатрин Нарт-Делкән Чемпионат, Лас Вегас, США.
  • 2000 — шатрин Нарт-Делкән Чемпионат, Нью-Дели — Тегеран.
  • 2001—2002 — шатрин Нарт-Делкән Чемпионат, Москва, Әрәсә.
  • 2004 — Күүкд улс дунд шатрин Нарт-Делкән Чемпионат, Элст, Әрәсә.
  • 2004 — Шатрин Ботвинникин Мемориал , Москва, Әрәсә.
  • 2006 — Нарт-Делкән чемпиона нернә төлә дөрлдән, Элст, Әрәсә.
  • 2007 — Нарт-Делкән первенствин марһан, Элст, Әрәсә.
  • 2008 — Гран-при ФИДЕ, Элст, Әрәсә.
  • 2010 — 39-гч Нарт-Делкән шатрин Олимпиад, Ханты-Мансийск, Әрәсә.
  • 2011 — ода цаг: Латинск Америкин нутгудын Хувң, Карибск боодгин нутгудын Хувң , Цутхлң Азийин Хувң, Кампоманесин Мемориал.
  • 2013 — ФИДЕ-н Гран-при марһасин демч.
  • 2011, 2013 — Европин баһ нутгудын Хувң.
  • 2015 — Нарт-Делкән первенствин төлә дөрлдән, Сочи, Әрәсә.
  • 2016 — Күүкд улс дунд шатрин Нарт-Делкән марһан, Львов, Украин
  • 2016 — Дииләчнрин марһан, Москва, Әрәсә.

Терүнәс нань Үлмҗин Кирсан 6 Әрәсән чемпионат болн күүкд улс дунд 8 чемпионат давулсмн.

ФИДЕ

1995-гч җилин ноябрь сарла ФИДЕ-н суңһврар йирңкәлгч болла[20]. 2006-гч җилин июнь сарин 2-т ФИДЕ-н йирңкәлгчд шинәс суңһндла[21].

2010-гч җилин май сарла «Яблоко» партин саң Үлмҗин Кирсаныг ФИДЕ-н йирңкәлгчин ормд Әрәсән шатрин федерацас суңһврт орулна гидг — ик ичр, юңгад гихлә 1998-гч җилд «Яблоко» партин хальмгин әңгин толһач Юдина Ларисаг алсн йовдлас иштә. Алач күнь, Сергей Васькин 1990-гч җилмүдт Хальмгин йирңкәлгч Үлмҗин Кирсана дөңнч бәәсмн, тер саамд хаалһин зеткр учраһад, кү алснас иштә түүрмин колоньд 8 җил суух бәәсмн, зуг йос эвдәд сулдхгдад, Хальмг үндсни Банкд олна ниитин хәрлцәнә залачар көдлсмн. Юдинаг алсн төләд 21 җилд түүрмд орла.

Үлмҗин Кирсан, Әрәсән шатрин Федерацин йирңкәлгч Андрей Филатов, Нарт-Делкән 10-гч чемпион Борис Спасский болн Валентина Кузнецова Нарт-Делкән шатрин өдрлә. Москва, 2016 җилин июль сарин 20

2010-гч җилин сентябрь сарин 29-д ФИДЕ-н йирңкәлгчд шинәс суңһндла. Үлмҗинәс нань тер цолд шатрар Нарт-Делкән 12-гч чемпион Анатолий Карпов суңһврт орлцла. Үлмҗинә төлә 95 күн дууһан өглә, Карповин төлә — 55[22]. 2010-гч җилин июль сарин 12-т Карпов Үлмҗинә өмнәс Нарт-Делкән тәмрин арбитражин зарһд Международный спортивный арбитражный суд цаас орулла[23], зуг, сентябрин 27-д буцлт авла[24].

2013-гч җилин ноябрь сарла Москвад Әрәсән шатрин федерацин Аҗллһна хүүвин селвлцән болна. Терүнә йовудт толһач Аркадий Дворкович ФИДЕ-н дарани суңһврт Үлмҗин Кирсаныг дөңнх седкл уга, гисн санаһан медүлв. «Түрүнк тодлврар, ода үүлдҗәх ФИДЕ-н йирңкәлгч суңһврт орсн цагтан өгсн нег чигн үгән даасн уга», — гиҗ Дворкович келв[25].

2017-гч җилин март сарин 27-д ФИДЕ Үлмжин Кирсан йирңкәлгчин ормас һарх цаас орулв, гисн зәңг тархала. Зуг Кирсан бийнь тер зәңгиг бурушалв[26].

2018-гч җилин апрель сарла ФИДЕ Үлмҗинәг США санкцд орулснас иштә, йирңкәлгчин ормас һартха, гисн дуудвр һарһла. Зуг суңһврин кемд ФИДЕ-н 15 гешүдин 14-нь дууһан өгәд, иим хәрү авсмн: «Намаг һархнь күләҗ ядхит!»[27].

2018-гч җилин май сарла Әрәсән шатрин федерац Үлмҗин Кирсаныг ФИДЕ-н йирңкәлгчин суңһврт орлцтха, гиҗ шиидвр авла. Зуг хойр сар давсна хөөн шин селвлцәнд шиидвр сольгдад, Үлмҗинә төлә — 2 күн дууһан өгсмн, Дворковичин төлә — 22[28].

2018-гч җилин июль сарин 13-д ФИДЕ-н йосн-зү зөвллт Үлмҗин Кирсаныг «ФИДЕ-н йосн-зүн Цааҗиг эвдсн төләд» йирңкәлгчин ормаснь зааглла[29]. ФИДЕ-н дарани суңһврт Үлмҗинәг орлцшго, гиҗ зәңглгдлә[30].

2018-гч җилин октябрь сарин 3-д Батумид болсн ФИДЕ-н конгресст ФИДЕ-н йирңкәлгчәр урднь Әрәсән Федерацин вице-премьер бәәсн Аркадий Дворкович орла. Үлмҗинә тер суңһврт орлцсн уга[31].

Ачлврмуднь

  • Даниил Московский Әрүн нойна I-гч девсңгин Одн.
  • Өөнин медаль «Әрәсән флотд 300 җил» (1996).
  • Әрәсән Федерацин йирңкәлгчин Ханлт (1996 августин 12) — 1996 җилд болсн Әрәсән Федерацин йирңкәлгчин суңһвриг сәәнәр давулсн төләд"[32].
  • Элст балһсна Ачта иргн (1997)
  • Нәәрмдлин Одн (Әрәсә) (1997 җилин апрелин 3) — орн-нутгин девшлтд тәвцән орулснд болн келн-улсдин хоорнд нәәрмдлин кергүд күцәсн төләд"[33].
  • Әрәсән Федерацин йирңкәлгчин Ханлт (2005, августин 25) — Әрәсән Федерацин Госсоветин көдлмшт орлцсн төләд"[34].
  • Әрәсән Федерацин йирңкәлгчин Ачллһна һашг (2008, декабрин 12) — Әрәсән Федерацин Конституцин шин төсвиг белдлһнә көдлмшт орлцсн төләд болн Әрәсән Федерацин демократин девшлтд тәвцән орулснд"[35].
  • 2008-гч җилин ашар Номин болн техникин Әрәсән Федерацин Правительствин мөрә (2009, мартин 10) — Әрәсән махна тохмта бод малыг өсклһнә тогтлцаг бүрдәсн төләд"[36].
  • «Төрскндән ач күргсн төләд» IV девсңгин Одн (2011, мартын 17) — олн җилдән сән аштаһар көдлснә төләд[37].
  • «Хальмгин Баатр» нериг Цаһан Бадм-цецгән Однта зүүлһн (2012, апрелин 5) — Хальмг Таңһчин девшлтин кергт ик тәвц орулснд"[38].
  • «Нәәрмдлин түлкүр» Одн (2012, сентябрин 12, Кемеровин муҗг) — толһачин эрдмтә, ик мергҗлтә болснд, Әрәсән шатрин девшлтд ик тәвц орулснд болн Кемеровин муҗта нәәрмдлин кергүд давулсн төләд"[39].
һазадын орн-нутгудын ачлврмуд
  • «Достык» I девсңгин Одн (Хасгин нутг).
  • Алтн хөөнә ноосна Одн (Грузин нутг) (2001, майин 18) — шатриг нарт-делкәд делгрүлҗ йовх төләд, нутгуд хоорнд нәәрмдлин кергүд күцәҗ йовх төләд, Грузин нутгт шатр делгрүлҗәх төләд, ниитин үүлдврнь нерәдәд[40].
  • Алтн һасна Одн (Моңһл нутг) (2009, февраль сарин 2)[41].
ниитин
  • Ташкент балһсна Плехановин нертә РЭУ Ачта доктор.
  • Әрәсән кевин номин Үндсни академин Титм.
  • Хачатур Абовяна нертә Арменин багшнрин ик сурһулин Ачта доктор.
  • Пьер Обрин темдг (Францин нутг).
  • Дөңгин кергүдин нарт-делкән Алтн медаль (1992).
  • Әрәсән ниитин номин Академин йоста гешүн (1994).
  • Социальн номин Академин йоста гешүн (1997).
  • Ф. Н. Плевакон нертә Алтн медаль (1997).
  • Бус-нутгсин хоорндк номчтн Академин Ачта академик (1997).
  • Әрәсән кевин номин Үндсни академин Ачта доктор (1998).
  • Ценгин Одн, селмтә Әрүн Георгий (1998).
  • Нью-Йоркин номин Академин йоста гешүн (2000).
  • «Шар шаҗна ном девшлтд тәвцән орулсн төләд» медаль (2006, Хальмгин шар шаҗнтнрин Ниицән)[42].
  • Әрәсән зурачнрин академин Ачта гешүн (2010)[43].
  • «Әрәсән Федерацин болн ЮНЕСКО-н хоорнд хәрлцәнә кергт эврә тәвц орулснд» ЮНЕСКО-н медаль (2011).
  • Узбекистана шатрин федерацин Санлын медаль (2017)[44].
топоним
  • Һарсн өдриннь 50 жилин өөнд нерәдәд Үлмҗин Кирсана нериг Элстин Сити-Чесс талвңгд зүүсмн.
  • Үлмҗин Кирсана нер астероид зүүнә: (5570) Кирсан[45].

Үүдәврмүд

  • К. Илюмжинов. «Терновый венец президента» түүк. — Центрполиграф, 1995.
  • «Вангелия» телесериалд эврә бийинь дүр үзүллә (2013).

Темдглл

  1. ↑ Илюмжинов, Кирсан. Президент ФИДЕ. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 12 Ноха сарин 2020 года.
  2. ↑ Воеводин, Игорь Викторович. Защита Илюмжинова // Новый взгляд (газета) : газета. — 04.07.1992. — № 22.
  3. ↑ Постановление Верховного Совета РСФСР от 18.10.1991 № 1765-I. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано из оригинала 24 Бар сарин 2013 года.
  4. ↑ Губернаторские выборы 1993. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 16 Мөчн сарин 2019 года.
  5. ↑ Альманах «Школа Целостного Анализа». Выпуск № 5 (1999). Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 11 Үкр сарин 2007 года.
  6. ↑ Энциклопедический справочник на сайте Совета Федерации (рус.). council.gov.ru. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025.
  7. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 16.03.2005 г. № 98-рп «О президиуме Государственного совета Российской Федерации». Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 26 март сарин 2020 года.
  8. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 27.09.2005 г. № 437-рп «О президиуме Государственного совета Российской Федерации». Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 26 март сарин 2020 года.
  9. ↑ Илюмжинов в октябре уходит с поста президента Калмыкии. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 19 Туула сарин 2012 года.
  10. ↑ Медведев предложил кандидатуру Алексея Орлова на пост главы Калмыкии. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 24 Һаха сарин 2010 года.
  11. ↑ Депутаты утвердили кандидатуру Орлова на пост главы Калмыкии. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 1 Хулһн сарин 2010 года.
  12. ↑ Кирсан Илюмжинов сыграл с Каддафи в шахматы и передал, что Москва считает его нелегитимным. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 17 Мөчн сарин 2011 года.
  13. ↑ В Калмыкию из Шри-Ланки прибыли мощи Будды. Российская Газета (21 Үкр сарин 2011). Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025.
  14. ↑ США ввели санкции против Кирсана Илюмжинова и российского банка. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 14 Така сарин 2018 года.
  15. ↑ Трамп приостановил санкции в отношении экс-президента ФИДЕ Илюмжинова, Interfax.ru (2 Така сарин 2025). Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025.
  16. ↑ Благотворительный фонд «Кремлёвские звёзды». Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 7 Һаха сарин 2021 года.
  17. ↑ Команда "Нового взгляда". Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 2 Туула сарин 2018 года.
  18. ↑ Лист золотоцветного лотоса (рус.). kommersant.ru. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025.
  19. ↑ Католики в Калмыкии. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 6 Үкр сарин 2019 года.
  20. ↑ FIDE President Kirsan Ilyumzhinov. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 27 Һаха сарин 2010 года.
  21. ↑ Kirsan Reelected by Wide Margin, 96 vs. 54. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 24 Така сарин 2014 года.
  22. ↑ Кирсан Илюмжинов переизбран президентом ФИДЕ (рус.). РИА Новости (29 Һаха сарин 2010). Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025.
  23. ↑ Анатолий Карпов подал на Кирсана Илюмжинова в спортивный суд (рус.). Лента.ру (12 Така сарин 2010). Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025.
  24. ↑ Кирсану Илюмжинову разрешили баллотироваться на новый срок (рус.). Лента.ру (27 Һаха сарин 2010). Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025.
  25. ↑ Аркадий Дворкович: «Президент ФИДЕ не выполнил ни одного обещания, которые он давал, когда избирался». Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 5 Хулһн сарин 2018 года.
  26. ↑ AM. Kirsan Ilyumzhinov announced his resignation as FIDE President (англ.). www.fide.com. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 27 март сарин 2017 года.
  27. ↑ Шах Илюмжинову: ФИДЕ требует его отставки из-за санкций. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 14 Така сарин 2018 года.
  28. ↑ Федерация шахмат России больше не поддерживает Илюмжинова, а поддерживает Дворковича. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 5 Хулһн сарин 2018 года.
  29. ↑ Ethics Commission Suspends Mr Ilyumzhinov. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 6 Ноха сарин 2018 года.
  30. ↑ Комиссия по этике FIDE отстранила Илюмжинова от должности президента организации. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 6 Ноха сарин 2018 года.
  31. ↑ Дворкович возглавил Международную шахматную федерацию. Дата обращения: 26 Ноха сарин 2025.
  32. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 12.08.1996 г. № 418-рп «О поощрении руководителей субъектов Российской Федерации — активных участников организации и проведения выборной кампании Президента Российской Федерации 1996 года». Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 20 Хулһн сарин 2019 года.
  33. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 03.04.1997 г. № 279 «О награждении орденом Дружбы Илюмжинова К. Н.» Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 4 Үкр сарин 2019 года.
  34. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 25.08.2005 г. № 368-рп «О поощрении членов Государственного совета Российской Федерации». Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 6 Үкр сарин 2019 года.
  35. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 12.12.2008 г. № 777-рп «О награждении Почётной грамотой Президента Российской Федерации». Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 2 Хулһн сарин 2019 года.
  36. ↑ Постановление Правительства РФ от 10.03.2009 г. № 221 «О присуждении премий Правительства Российской Федерации 2008 года в области науки и техники». Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 24 Бар сарин 2013 года.
  37. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 17.03.2011 г. № 318 «О награждении орденом «За заслуги перед Отечеством» IV степени Илюмжинова К. Н.» Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 4 Үкр сарин 2019 года.
  38. ↑ Указ Главы Республики Калмыкия от 05.04.2012 г. № 32 «О присвоении высшей степени отличия — звания Герой Калмыкии Илюмжинову К. Н.» Дата обращения: 18 Ноха сарин 2012. Архивировано из оригинала 9 Үкр сарин 2013 года.
  39. ↑ У кузбасских школьников появится новый предмет «шахматы». Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 20 Лу сарин 2022 года.
  40. ↑ Шеварднадзе наградил Илюмжинова орденом «Золотого руна». Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 4 март сарин 2016 года.
  41. ↑ Кирсана Илюмжинова наградили монгольским орденом. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 20 Хөн сарин 2018 года.
  42. ↑ Илюмжинов награжден медалью за вклад в развитие буддизма. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 21 Хөн сарин 2018 года.
  43. ↑ Состав РАХ (рус.). rah.ru (28 Туула сарин 2012). Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025.
  44. ↑ Президент ФИДЕ Кирсан Илюмжинов в Ташкенте. Дата обращения: 20 Ноха сарин 2025. Архивировано 20 Хөн сарин 2018 года.
  45. ↑ Lutz D. Schmadel. Словарь имён малых планет = Dictionary of Minor Planet Names. — 5-е изд. — Springer. — С. 474. — 992 с. — ISBN 3-540-00238-3. Архивировано 14 март сарин 2014 года.

Холвас

"https://xal.ruwiki.ru/w/index.php?title=Үлмҗин_Николайин_Кирсан&oldid=319477" халхас авсн