Әрәсән болн Украина хоорндк күүндвр (2025 җил)

Рувики-с
Әрәсән болн Украина хоорндк күүндвр
Российско-украинские переговоры в Стамбуле 16-05-2025.jpg
Җил-өдрнь 2025-гч җилин май сарин 16; 2025 җилин июнь сарин 2
Һазрнь Стамбул балһсн, Долмабахче бәәшңг; Чыраган бәәшңг
Хохргчнрнь

Әрәсән болн Украина хоорндк күүндвр — Әрәсән Федерацин йирңкәлгч Владимир Путин Украина һазрт 2022-гч җиләс авн давҗах дәәнә йовдлын төрәр 2025-гч җилин май сарин 15-д Стамбул балһснд күүндвр давулх седвәриг зәңглв[1]. Турцин шинҗләчнр орлцачнрта Долмабахча бәәшңгд май сарин 16-д күүндврин түрүн девсңг давв[2]. Хойр частан болсн күүндврин хөөн Путин Трампта телефоһар ашнь һарһад, нань бәәх улс бас шинҗләд, дәәлдҗәх хойр талас баахнар нег-негән соңсдг болв, гиҗ тоолцхав.

Күүндврин хойрдгч девсңгнь Стамбул балһснд июнь сарин 2-т давв[3]Чыраган бәәшңд[4]. Әрәсә болн Украин бәрәнд орсн цергчнрән нег-негндән өгүлх хәрлцә батлҗ авла, зуг делкән седкүлчнр бичсәр, эдн хоорндан таарад уга[5].

Тууҗнь

2025-гч жилин май сарин 11-д Әрәсән йирңкәлгч Владимир Путин Кремльд седкүлчнриг дуудад, Төрскән харсгч Алдр дәәнә Алдр Диилврин 80 җилин өөнд нерәдәд давулсн Парадт ирсн гиичнртә давулсн харһлтсиннь тускар келҗ өгв[6].

Әрәсән йирңкәлгчин келсәр, урднь батлсн март сарин 18-с авн апрель сарин 17 күртл шам өгдг бүрдәцсиг көндәшго 30 өдрә мораторийиг Украина улс бәрҗ күцәсн уга. Пасха байрин цагт тогтасн төвкнүн кемд Киев 5 миңһн дәкҗ халда давулла. Алдр Диилврин 80 җилин өөнд нерәдәд төвкнүн цаг тогтахин ормд Украина улс дару-дарунь олар дәврлә. Ут тоодан 524 күн уга нисдг БПЛА дәврлә болн 45 күн уга залдг усна оңһц дәврлә.

Болв, Әрәсән толһач 2025-гч жилин май сарин 15-д Стамбулд шинәс давулх күүндврт Украинаг дуудв[7].

2025-гч җилин май сарин 11-д Әрәсән болн Турцин йирңкәлгчсин харһлтд Реджеп Тайип Эрдоган Стамбулд Москва Киев хойрин төләлгчнрин харһлтиг давулх орм өгәд, дөңнсв, гиҗ келҗ[8].

Владимир Зеленский интернетд иигҗ бичҗ: «Би Путиныг Турцд 2025-гч җилин май сарин 15-д, Пүрвә өдр күләхв»[9]. Болв, Турцин йирңкәлгчин улс зәңглсәр, Зеленскиг май сарин 15-д ирх зәңг уга, гиҗ темдглв[10]. Әрәсән йирңкәлгчин кевллин толһач Дмитрий Песков келсәр Путин май сарин на 15 -д Москвад көдлмшин халхар харһлтс давулх зурата, Турцд харһлтс давулх зура уга билә, гиҗ зәңглв; энүнә тоолврар, Нутгуд хоорнд күүндвр давулхин төлә сән белдвр кех кергтә[11].

13 мая 2025-гч җилин май сарин 13-Дональд Трамп зәңглсәр, Стамбулд болх харһлтд Америкин госсекретарь Марко Рубио болн дәкн улс ирҗ орлцхмҗ[12].

2025-гч жилин май сарин 14-д Путин Стамбулд болх харһлтд нерәдсн селвлцә давулв. Терүнд Йирңкәлгчин тогтасн Әрәсән күүндвр давулдг багин улсас нань эн улс орлцв: Һазадын ордудын кергүдәр үүлддг министр Сергей Лавров, Төрск харслһна министр Андрей Белоусов, Росгвардин ахлач Виктор Золотов, Совбезин сегләтр Сергей Шойгу, Генштабин ахлач Валерий Герасимов, ФСБ-н ахлач Александр Бортников болн СВО-н цергүдин багмудин цуг залачнр[13].

Май сарин 15-на сөөд Әрәсән һардачнриг зөөдг «Россия» нерлһтә нислһнә шишлң багин самолёт Стамбулур һарч нисв. «Интерфакст» ирсн зәңгәр, Әрәсән төләлгчнрин самолёт Ататюркин аэропортд өрүн эрт нисҗ ирҗ[14]. Эртәрнь энд күүндвр Долмабахча бәәшңгд 10:00 часла болх, гиҗ зуралгдла. Зуг Украина төләлгчнр уга болснас иштә харһлтыг хөөтк өдрүр саав[15].

Майин 15-д Стамбулд Әрәсән Генконсульствд Владимир Мединский келсәр, Әрәсән төләлгчнр 2022-гч җилд эклсн күүндврин төрмүдиг цаараннь давулх саната бәәнә, терүнә төлә кергтә хамг тоот белн бәәнә[16]. Күүндврин һол күслнь — цүүгә татсн учрнь уга кеһәд, төвкнүн җирһлин хаалһд орх керг[17].

Бас тер өдр Турцин Һазад ордудын кергүдәр үүлддг министр Хакан Фидан Әрәсән төләлгчнртә харһлт давулв[18].

Майин 15-на асхар ТАСС зәңлсәр, Әрәсән болн Украина хоорндк күүндлһн май сарин 16-д эклхмн[2]. Зеленскин селвгч Дмитрий Литвин зәңглсәр, Украина төләлгчнр майин 15-на асхар ирхмҗ[19].

The Guardian бичсәр, США-н талас Стамбулд болх харһлтд США-н Госдепин төр зураллһна әңгин толһач Майкл Антон орлцхмҗ[20].

Майин 16-д давсн күүндврмүдин йовуд иим болв: Әрәсән, Украина болн Турцин һурвн тала хоорндк күүндвр, болн США — Украина — Турц һурвн тала хоорндк күүндвр[21], терүнд США-н госсекретарь Марко|Рубио болн Украина кергүдәр үүлддг онц элч Кит Келлог орлцх. Украина талас йирңкәлгчин көрңгин толһач Андрей Ермак болн Һазадын ордудын кергүдәр үүлддг министр Андрей Сибига орлцв. Турцин талас Һазадын ордудын кергүдәр үүлддг министр Фидан орлцв[22].

Май сарин 16-д мая Владимир Мединский Әрәсән -Украина хоорндк харһлт эклхәс урд США-н төләлгчтә харһв[23].

2025-гч җилин май сарин 28-д Һазадын ордудын кергүдәр үүлддг Әрәсән министр года министр Сергей Лавров зәңглсәр, Әрәсән болн Украина хоорндк күүндлһнә хойрдгч девсңгнь июнь сарин 2-т давхмн[3].

2025-гч жилин май сарин 29-д Әрәсән МИДын элч Мария Захарова зәңглсәр, июнь сарин 2-т зуралгдсн харһлтд Әрәсән талас 2025-гч җилин май сарин 16-д орсн баг тер кевтән орлцх[24]. Украина талас ирх багин улс сольгдла. Владимир Зеленский зааврарн ВСУ-н Генштабин юридическ заллтын ахлачиг Алексей Маловацкиг орулсн уга. Дәкәд болхла Украина багд шин улс орулгдла. Тернь Деед радан харслтын әңгин элчтн Юрий Ковбас орв, ВСУ-н Генштабин ахлачин дарук Евгений Острянский болн Орн-нутгуд хоорнд үүлддг әңгин ахлач — ВСУ-н Генштабин юридическ заллтын ахлачин дарук Андрей Фомин орв[25].

2025-гч җилин июнь сарин нег шинд Әрәсән төләлгчнр Стамбулур ирв[4], Владимир Зеленский харһлтд орцх эврәннь төләлгчнрин то батлв[26].

2025-гч җилин июнин 2-т Стамбулын Чыраган бәәшңгд күүндврин хойрдгч девсңгнь болв[27]. Терүнә өмн хойр багин толһачнр Владимир Мединский, Рустем Умеров хойр салу харһад, 2,5 частан күүндв[28].

Күүндврин йовуд

Түрүн девсңгнь

2025-гч җилин май сарин 16-д Әрәсән, Турцин болн Украина хоорндк харһлт Стамбулд давв. Түрүләд Турцин Һазадын ордудын кергүдәр үүлддг министр Хакан Фидан үг авв[29]:

2022-гч җилин март сарас авн эн түрүн харһлт болв. Бидн энд йовдлыг алдх зөв угавдн. Эн әәмшгәс иштә өдр болһн ик һару болҗана. Дәәг зогсах зөвтәвидн, дән чилх зөвтә. Терүнә төлә күцәх кергүдиг бидн ода эклҗәнәвдн. Мана эн харһлтын ашар хойр нутгин толһачнр харһх[30].

[[Файл:Министр иностранных дел Турции Хакан Фидан.jpg|мини|Харһлтын өмн Турцин Һазадын ордудын кергүдәр үүлддг министр Хакан Фидан үг авв. Әрәсән болн Украина хоорндк харһлт хойр часас даву цагт болв[31] кевлл угаһар давв[32].

Ашнь

Харһлт төгсснә хөөн Мединский келсәр, Әрәсәхн ашнь таасад, күүндвриг цаараннь давулх саната[33], кроме того:

  • Әрәсә болн Украина хойр халдаг зогсалһна зураг нег-негндән тодрхаһар медүлх саната[34];
  • Украина төләлгчнр хойр орн-нутгин йирңкәлгчнр харһтха, гисн ухаһан медүлв, Әрәсән улс терүг ухалх болв[35];
  • удл уга Әрәсән болн Украина талас бәрәнд орсн миңһәд цергчнрән хәрүлҗ авх[36].

2025-гч җилин май сарин 17-д Әрәсән Һазадын ордудын кергүдәр үүлддг министр Сергей Лавров США-н госсекретарь Марко Рубиота телефоһар күүндсн цагт, Украина төрәр Америкта харһлтсан цаараннь давулх санаһан медүлв. Тер мет, Лавров эн кергт США-н күцәҗәх нилчнь темдглв. Рубио болхла Украина төриг төвкнүлхин төлә эн кергиг цаараннь давулх седклән цәәлһв[37]. Хөөннь госсекретарь Путин Трамп хойрин хоорнд майин 19-д телефоһар күүндвр белдгдҗәхин тускар зәңглв. Дарунь Әрәсән болн Америкин йирңкәлгчнр харһх болҗ[38].

2025-гч жилин май сарин 23-д Әрәсән Федерацин Төрскән харслһна Министерствас бәрәнд орсн цергчнриг хәрүлҗ авхин туск зәңг ирв. Стамбулд майин 16-д болсн хәрлцәһәр, Киевын ханьд бәәх һазрас 270 цергч болн ВСУ-н бәрәнд туссн Курск мужин 120 иргнә бәәрн улс хәрҗ ирцхәв. Теднә ормд Украинур бас 270 цергчнр болн120 эгл улс йовцхав[39].

2025-гч җилин май сарин 24-д 307 Әрәсән цергчнр хәрҗ ирв, теднә ормд 307 ВСУ-н цергчнриг герүрнь йовулв[40].

2025-гч җилин май сарин 25-д Әрәсән Федерацин Төрскән харслһна Министерствас ирсн зәңгәр, Украинас 303 Әрәсән цергчнр хәрҗ ирв, теднә ормд 303 ВСУ-н цергчнр хәрцхәв[41]. Тер мет, Әрәсә Украин хойр миңһәд улсар дольлдх күслдән күрцхәв.

Хойрдгч девсңг

2025-гч җилин июнь сарин 2 шинд Стамбулын Чыраган бәәшңгд күүндврин хойрдгч девсңг давв. Турцин МИД-ын толһач Хакан Фидан үг авад, «кергүд түргн кевәр күцх» нәәлврән медүлв[42]. Дәкәд хойр нутгин һардачнрин харһлтын туск төр хаһлгдх, гиҗ эн келв[43]. төләлгчнрин хойр багин харһлт нег часин алднд давв[27] эдн орс келәр күүндцхав[44].

Әрәсән болн Украина хоорндк күүндврин хойрдгч девсңгнь, 2025-гч җилин июнь сарин 2 шин

Ашнь

Харһлтын хөөн Әрәсән төләлгчнрин толһач Владимир Мединский күүндврин ашнь сән болсиг темдглв. Энүнә келсәр[45][46]:

  • Әрәсән төләлгчнр Тогтсн бәәдлиг һоорулх меморандумиг өгв, Киевин төләлгчнр терүг тодрхаһар хәләхәр оньгтан авв; бичг бәрмтин һол төрмүднь[47][48]:
    • халһиг зогсах хойр хүвлвр:
      • ДНР-ас, ЛНР-ас, Запорожск болн Херсона муҗас ВСУ-н цергиг һарһад, Әрәсән муҗас хооран, урдаснь хоорндан батлҗ авсн ормд бәрх;
      • Һазадын ордудас цергт әмтиг орулдган уурах; Һазадын ордудас бу болн дәәнә дөңг авдган уурх, Әрәсән улс тал дәврдгән уурх — хамцулсн бичг бәрмт;
    • Крымиг, ЛНР-иг, ДНР-иг, Запорожск болн Херсона муҗиг Әрәсән ханьд орсиг цуг Нарт-Делкән нутгуд йоснд батлҗ автха;
    • Украина улс төвиг сөгх зөвтә, дәәллһнә багмудт оршго йос батлҗ авх;
    • Украина һазр деер талын орн-нутгуд дәәллһнә үүлдвр күцәҗ болшго;
    • Украин улс ядерин үүлдвр уга орн-нутгин йос батлҗ авх зөвтә;
    • ВСУ-д болн цергчнрин хамг бүрдәцмүдт улсин болн зевчллһнә эв-арһсин то темдгтә, тодлата болх зөвтә, тер тооһас болн тодлврас давҗ болшго. ВСУ-н болн Нацгвардин тоод бәәх националистнриг һарһад, тиим тоолврта улсиг нань орулшго зөвтә;
    • Әрәсән өмнәс тогтасн санкцсиг тәәлҗ уга кех зөвтә;
    • хойр талас дәәнә йовудт учрсн һаруг тоолшго үг батлҗ авх болҗана;
    • Украина һазрт бәәх орс келтә улсиг даҗрдган уурх, орс келиг йослгч тоод орулх;
    • нацизмиг деершлдгән уурх зөвтә;
    • снятие ограничений на деятельность УПЦ-н керг-үүлвриг хасдган уурх;
    • Украинта урднь бәәсн экономикин болн дипломатикин халхин хәрлцәг диг-дараһар хәрү тогтах;
    • цүүгәнәс көлтә тарсн өрк-бүлмүдиг ханьцуллһнд дөңг күргх;
    • Украинд суңһвр давулх зөвтә[49];
    • ООНа СБ-н закаһар йослсн батлврар төвкнүн бәәдлин бичг бәрмтиг батлҗ авх керг[50].
  • Әрәсә эврә таласн Киевд 6 миңһн дәәчнрин цогцснь һарһҗ өгх болв;
  • хойр талас дольгдх улсин то миңһнәс даву чигн болх. Тер дунд бәәх шавта болн гемтә дәәчнр цугтан дольлданд орх; 25 наснас баһ улс бас то угаһар, цугтан дольлданд орх;
  • онц шалһана селвлцә тогтаһад күнд шавта дәәчнриг хәрүлх шиидвриг һоодан батлҗ авч чадх;
  • әмнәсн хаһцсн цергчнрин цогцмудыг командирмуднь авч чадхин төлә Әрәсән һардачнр Украинд хойр-һурвн өдр «тас халлдан уга өдрмүд тогтах» седвәр күргв. Украина улс энд туст шидр алдл уга шиидвр батлҗ авхан медүлв;
  • күүндврин онц һол төр — бичкдүдиг хәрүлҗ авлһна дааврта керг болв: Украина талас цүүглдәнәс көлтә түрү үзҗәх 339 бичкдүдин нермүд ирв. Москва бичкдүдиг Киевд хәрулхин төлә эднә эк-эцкнрнь, эс гиҗ эднә нерн деерәс итклин цааста ирсн улс олгдх зөвтә, гисн хәрү өгв.

Энэ төрәр Мединский темдгсәр, Европин улсин санан зовтха, гисн күслтәһәр Киев Москвад му нер өгәд, бичкдүдиг хулхалв, гиҗ зәңгллә. Зуг негичн хулхалсн бичкн Әрәсәд орҗ ирсн уга билә, Әрәсән цергчнр әм аврсн бичкдүд бәәнә. Ода деерән Әрәсән шишлң бүрдәцнр цүүгәнәс көлтә салад геедрсн өрк-бүлмүдиг хәрү ханьцулх арһ хәәҗәнә, гиҗ Мединский темдглв[45].

Әмнәсн хаһцсн цергчнрин зурһад миңһн цогцмудар дольлцх шиидвр батлсна тускар Украина Төрскән харслһна министр Рустем Умеров седкүлчнртә болсн харһлтд зәңглв[51]. Июнь сар төгстл, 20-с авн 30 -гч өдр күртл күүндврин дарани девсңг давулх седвәриг Украина төләлгч медүлв[52].

Әрәсән төләлгч бүлкм

Майин 14-нә асхн шидр Владимир Путин Стамбулд зуралгдсн күүндврт орлцх улсин то батлҗ авла. Терүг Йирңкәлгчин дөңнәч Владимир Мединский толһалхмн[53]. Мединский 2022-гч жилд бас Әрәсән багиг толһалла[54]. Төләлгч бүлкмд бас орлцсн улс:

  • Әрәсән МИД-ын толһачин дарук Михаил Галузин,
  • ВС-ин Генштабин ахлачин дарук Игорь Костюков,
  • Төрскән харслһна министрин дарук генерал Александр Фомин[55].
Әрәсән төләлгч бүлкм (2025-гч җилин май сарин 16-д давсн күүндвр)

Стамбулд одх Әрәсән төләлгч бүлтмин улсас нань дөрвн шинҗләчнр орв:

  • Генштабин заллтын ахлачин түрүнк дарук Александр Зорин,
  • Әрәсән йирңкәлгчин гумманитарин халхар төрин бодлһар үүлддг Заллтын ахлачин дарук Елена Подобреевская,
  • Әрәсән МИД-ын СНГ-н нутгудын кергүдәр үүлддг Хойрдгч департаментин ахлач Алексей Полищук,
  • Әрәсән Төрскән харслһна Министерствин дәәчнрин төрәр нарт-делкәд хәрлцәнә Ахлгч Заллтын ахлач Виктор Шевцов[56].

Украина төләлгч бүлкм

Майин 15-д Владимир Зеленскин көдлмшин әңг Стамбулд болх күүндврин орлцачнрин нермүд зәңгллв[57]. Төләлгч бүлкмиг Төрскән харслһна министр Рустем Умеров толһалв.

Украина төләлгч бүлкм (2025-гч җилин майин 16-д болсн күүндвр)

Төләлгчин булкмд дәкәд орсн улс:

  • һазадын ордудын кергүдәр үүлддг министрин түрүнк дарук Сергей Кислица,
  • СБУ-н һардачин дарук Александр Поклад,
  • Һазадын туршуллһна Церглтин түрүнк дарук Олег Луговский,
  • ВСУ-н Генштабин ахлачин дарук Алексей Шевченко,
  • туршуллһна Ахлгч Заллтын ахлачин дарук Вадим Скибицкий,
  • Нисллһнә цергин заллтын штабин толһачин дарук Евгений Шинкарёв,
  • Дәәнә-теңгсин цергллтин заллтын штабин ахлачин дарук Александр Дьяков,
  • ВСУ-н генштабин юридическ заллтын нарт-делкән йос дигллһнә заллтын ахлач Алексей Маловацкий,
  • ВСУ-н генштабин Ахлгч Заллтын ах офицер Александр Шерихов,
  • ВСУ-н цергин Ахлгч толһачин протоколын бүрдәцин офицер Георгий Кузьмичёв,
  • Украина йирңкәлгчин товчана ахлачин селвгч Александр Бевз[58].

Стамбулд Украина төләлгч бүлкмин хойр нөкд улс харһлтын йовудин кемд зулад геедрв. Урднь Деед Радан элчтәр йовсн Спиридон Килинкаровин келсәр, орчулач Головко болн сегләтр-нөкд Самойленко һазад орнд бәәсн деерән мобилизацас зулад, Турцд геедрәд, Киевур хәрү ирсн уга[59].

Күүндврин хойрдгч девсңгд орлцх Украина төләлгч бүлкм сольгдв. Зеленскин закврар, урднь бәәсн Маловацкиг һарһв; төләлгчнрин тоод шинәс орулгдсн улс: Деед Радан әәмшг уга бәәдлин болн харслһна тогтлцана элч Юрий Ковбаса, ВСУ-н генштабин ахлачин дарук Евгений Острянский болн нарт-делкән зөвлһнә әңгин ахлач ВСУ-н генштабин төвк юридическ заллтын ахлачин дарук Андрей Фомин[25].

Аштнь юн болснь

17 мая 2025-гч жилин май сарин 17-д Әрәсән Федерацин йирңкәлгчин кевллин сегләтр Дмитрий Песков зәңглсәр, Владимир Путин, Владимир Зеленский хойрин харһлтиг болх, гиҗ Кремль тоолҗана, «зуг түрүңк харһлтсин хөөн батлсн хәрлцәнә күцәсн ашар»[60].

Владимир Путина Украинта күүндвриг сергәх седвәриг США-н йирңкәлгч Дональд Трамп өөдлҗ таасв[61]:

Әрәсән Украина хойрин тууҗд эн өдр алдр болх бәәдлтә. Санхнтн, эн аллһн чилхләг, аштнь зууһад миңһәд әмтнә әмиг аврх йовдл учрҗана — Truth Social

Трамп Украина улсиг Стамбулд болх күүндврт «дарунь зөвән өгтн», гиҗ дуудвр кев[62] эн харһлтиг саалго, дарунь давултн, гиҗ шүрүтв. Бийнь бас Стамбулур йовхан ухалҗахан бас медүлв[63].

Миниһәр болхла, эн харһлтд хойр йирңкәлгч орлцх зөвтә (Әрәсән болн Украина — ред.). Би бас тиигән нисхән санжанав. Пүрвә өдр альд бәәхән ода деерән медҗәхшв, харһлтс дегд олн. Зуг тенд күрх санан бәәнә. Йовдл чигн учрх, гиҗ санҗанав[64].

Бывший американский разведчик и инспектор ООН Скотт Риттер назвал предложение Путина «блестящим манёвром»[65]:

Һоодан харһлт болсн цагт 30 өдртән төвкнүн бәәх керг уга болх. Миниһәр, эн йовдл Владимир Путина дамшлтиг үзулҗәнә. Эн седвәриг эклсн күн дарунь эврәннь санаһан өмәрән орулҗ чадхан медҗәнә. Тер цагт бийән белдәд уга Америкин болн Украина хамцлт хәрү цокх арһ уга болхнь лавта

2025-гч җилин июнь сарин 2-т Турцин йирңкәлгч Реджеп Тайип Эрдоган Стамбулд болсн Әрәсән болн Украина хоорндк харһлтиг «айта сән» болв, гиҗ темдглв, бәрәнд туссн цергчнрәрн болн әмнәсн хаһцсн улсин цокцсар тиим олар дольлдх шиидвриг таасв. Турецин һардач «Путин болн Зеленский Стамбулд, эс гиҗ Анкарад» харһтха, гисн седвәрән келв[66].

2025-гч жилин май сарин 19-д болсн Путин Трамп хойрин күүндвр

2025-гч жилин май сарин 19-д Путин Трамп хойр телефоһар күүндв. Хаһлсн төрнь — Путинә седвәрәр 2025-гч җилин май сарин 16-д Стамбулд эклсн харһлтс[67]. Америкин талас заасн седвәрәр, күүндврин йовудт СВО-н төрәс нань хойр нутгин экономикин хәрлцәг бас сергәх кергтә болв[68]. Хойр частан давсн телефона күүндврин хөөн Путин «сән чинртә болв», гиҗ товчлв. Әрәсән йирңкәлгчин темдглсәр, оданас авн Москва Киев хойр Украинта болсн харһлтд белдсн меморандумиг хәләҗ шалһх зөвтә, терүнә аштнь төвкнүн бәәдлин бооцан батлҗ болх[69].

2025-гч җилин июнь сарин 4-д Путин Трамп хойрин телефоһар болсн күүндвр

2025-гч җилин июнь сарин 4-д Владимир Путин Дональд Трамп хойр телефоһар күүндв. Терүнд 2025-гч җилин июнин нег шинд Әрәсән аэропортмудур ВСУ-н дронмудын дәврлһиг хаһлв[70]. Әрәсән йирңкәлгчин тоолврар, Тер мет Украина церг зуралгдҗах харһлтсиг зогсах күслтә бәәсмн. Тигәд, Киевин һардачнр террористнрин йовдлмуд һарһжана, гиҗ Әрәсән йирңкәлгч темдглв. Әрәсән аэропортмудур дәврлһн белдгдҗәхин туск зәңг уга билә, гиҗ Трамп келв[70]. США-н йирңкәлгч интернетин халхдан Путинта частан тааста кевәр күүндвдн, гиҗ бичҗ. Энүнә бичсәр, Украина терроризмин дәврлдәнд Әрәсә хәрү өгх саната[71]. Әрәсән йирңкәлгчин дөңнч Юрий Ушаков РИА-д Трампин тускар иигҗ келв:

Энд мадниг оньган өгәд соңсв. Терүнә тускар мана йирңкәлгч тодрхаһар келҗ өглә. Санад бәәхнь, учрсн әәмшгин туск мана ухан-тоолвриг Трамп соңсснь чинртә болв… Америкин болн Әрәсән улс эн күүндврт террористнрин дәврлдәнә йовдлмудын төр хаһлх күслтәһәр харһла[72].

Темдглл

  1. ↑ Путин Киевин эздүдтә май сарин 15-д Стамбулд харһх седвәр зәңглв, РБК (11.05.2025). Дата обращения: 11 Хөн сарин 2025.
  2. ↑ 1 2 ТАСС: Әрәсән болн Украина хоорндк күүндлһн май сарин 16-д эклх, TACC (15 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 15 Хөн сарин 2025.
  3. ↑ 1 2 Әрәсән болн Украина хоорндк күүндлһнә хойрдгч девсңгнь Стамбул балһснд болх, гиҗ Лавров зәңглв, Известия (28 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 29 Хөн сарин 2025.
  4. ↑ 1 2 Украина улста күүндврин орлцачнр Әрәсәһәс Стамбулур нисәд һарв, РБК (1 Мөчн сарин 2025). Дата обращения: 1 Мөчн сарин 2025.
  5. ↑ «Эдн ода чигн хоорндан таархас хол». Нарт-Делкән седкүлчнр Әрәсән, Украина хойрин хоорндк хәрлцәнә тускар иигҗ бичҗәнә, Коммерсантъ (3 Мөчн сарин 2025). Дата обращения: 3 Мөчн сарин 2025.
  6. ↑ Стамбулд һоодан харһх кергтә, хооран саалго. Путина кесн зәңгллһәс, TACC (11.05.2025). Дата обращения: 11 Хөн сарин 2025.
  7. ↑ Әрәсән Йирңкәлгчин кесн зәңгллһн, Президент России (11.05.2025). Дата обращения: 11 Хөн сарин 2025.
  8. ↑ Путин Киевта күүндх санаһан Эрдоганд медүлв, TACC (11 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 11 Хөн сарин 2025.
  9. ↑ Путиныг Турцд күләхән Зеленский зәңглв, РИА Новости (11 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 11 Хөн сарин 2025.
  10. ↑ Зеленский  ирх зәңг уга, гиҗ Турцин әмтн келҗәнә, РИА Новости (11 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 11 Хөн сарин 2025.
  11. ↑ Владимир Путиныг орлцхнь күләҗәнә. Стамбулд Әрәсән болн Украина харһлтд белдвр кеҗәнә, Коммерсантъ (17 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 13 Хөн сарин 2025.
  12. ↑ Трамп: Рубио болн дәкн Америкин  эмиссармуд Стамбулд Украина төрәр болх харһлтд орлцх, TACC. Дата обращения: 13 Хөн сарин 2025.
  13. ↑ Украинта болх күүндврин төрәр Владимир Путин давулсн селвлцәнә тускар  Псков келҗ өгв, РБК (15 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 15 Хөн сарин 2025.
  14. ↑ Стамбулд болх Әрәсән болн Украина хоорндк күүндлһнә цагнь болн ормнь тодлгдсн бәәнә, РБК (15 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 15 Хөн сарин 2025.
  15. ↑ Стамбулд харһлт 10 часла эклх - Әрәсән газет, Российская газета (15 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 15 Хөн сарин 2025.
  16. ↑ Стамбулд одсн Әрәсән төләлгчин тускар Мединский келҗ өгв, РИА Новости (15 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 15 Хөн сарин 2025.
  17. ↑ Мединский күүндврин һол күслнь медүлв, TACC (15 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 15 Хөн сарин 2025.
  18. ↑ ТАСС: Стамбулд Турцин МИД-ын толһач Әрәсән төләлгчнртә харһв, TACC (15 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 15 Хөн сарин 2025.
  19. ↑ Украина төләлгчнр Пүрвә өдрин асхн шидр ирх, гиҗ Зеленскин селвгч зәңглв, РИА Новости (15 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 15 Хөн сарин 2025.
  20. ↑ The Guardian США-н талас Стамбулд болх харһлтд орлцх күүнә нернь медҗ, РБК. Дата обращения: 16 Хөн сарин 2025.
  21. ↑ ТАСС: май сарин 16-д Стамбулд Әрәсән, Украина болн Турцин һурвн тала хоорндк күүндвр зуралгдҗана, TACC (15 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 15 Хөн сарин 2025.
  22. ↑ ТАСС: Стамбулд Турцин, США-н болн Украина элчнрин харһлт төгсв, TACC (16 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 16 Хөн сарин 2025.
  23. ↑ Мединский США-н төләлгчтә харһв, Коммерсантъ (16 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 16 Хөн сарин 2025.
  24. ↑ Июнь сарин 2-т болх харһлтд Әрәсән талас одх багин тускар МИД  зәңгллв, РИА Новости (29.05.2025). Дата обращения: 29 Хөн сарин 2025.
  25. ↑ 1 2 Турцд болх харһлтд орлцх багин улсиг Зеленский сольчкв, РБК. Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2025.
  26. ↑ Зеленский Стамбулд июнь сарин 2-т болх харһлтд орлцх төләлгчнрән батлв, РБК (1 Мөчн сарин 2025). Дата обращения: 1 Мөчн сарин 2025.
  27. ↑ 1 2 ТАСС: Әрәсән болн Украина хоорндк күүндвр төгсв, TACC (2 Мөчн сарин 2025). Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2025.
  28. ↑ Мединский Умеров хойр харһлтын өмн күүндхмҗ, Известия (2 Мөчн сарин 2025). Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2025.
  29. ↑ Стамбулд Әрәсән Украина болн Турцин төләлгчнрин харһлт эклв. 1tv.ru (16 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 16 Хөн сарин 2025.
  30. ↑ Харһлтын өмн Турцин МИД-ын келсн үгнь тодрхаһар, РБК (16 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 16 Хөн сарин 2025.
  31. ↑ Стамбулд Әрәсән болн Украина хоорндк харһлт төгсв, РИА Новости (16 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 16 Хөн сарин 2025.
  32. ↑ Әрәсән болн Украина хоорндк харһлт кевлл угаһар давжана, РИА Новости (16 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 16 Хөн сарин 2025.
  33. ↑ Мединский: Әрәсәхн ашнь таасад, күүндвриг цаараннь давулх саната, Коммерсантъ (16 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 16 Хөн сарин 2025.
  34. ↑ Мединский: Әрәсә болн Украина хойр халдаг зогсалһна зураг нег-негндән тодрхаһар медүлх саната, TACC (16 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 16 Хөн сарин 2025.
  35. ↑ Мединский: Украина төләлгч Зеленский Путин хойр харһтха, гисн ухаһан медүлв, Коммерсантъ (16 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 16 Хөн сарин 2025.
  36. ↑ Мединский бәрәнд орсн миңһәд цергчнрән хәрүлҗ авхин туск келв, РБК (16 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 16 Хөн сарин 2025.
  37. ↑ Лавров Рубио хойр Стамбулд давсн харһлтиг ашнь диглв, РИА Новости (17 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 17 Хөн сарин 2025.
  38. ↑ Трамп Путинта дарунь харһхар бәәнә, гиҗ Рубио зәңглв, РБК (17 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 17 Хөн сарин 2025.
  39. ↑ Бәрәнд бәәсн Украина 270 цергчнриг болн 120 иргнә улсиг Әрәсәһәс хәрүлв, TACC (23 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 23 Хөн сарин 2025.
  40. ↑ Стамбулын хәрлцәһәр Әрәсә болн   Украин бәрәнд орсн улсарн дольлдв, РБК. Дата обращения: 24 Хөн сарин 2025.
  41. ↑ Әрәсә Украин хойр бәрәнд туссн миңһәд цергчнрәрн  дольлдцхав, РИА Новости (25.05.2025). Дата обращения: 25 Хөн сарин 2025.
  42. ↑ Фидан: күүндврин хойрдгч девсңгднь хойр нутгин һардачнрин харһлтын туск төр хаһлгдх, TACC (2 Мөчн сарин 2025). Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2025.
  43. ↑ Әрәсән болн Украина хоорндк харһлтын хойрдгч девсңг эклхин өмн Фидана келсн үгиг ТАСС тархаҗана, TACC (2 Мөчн сарин 2025). Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2025.
  44. ↑ ТАСС: Әрәсән болн Украина күүндвр орс келәр давв, TACC (2 Мөчн сарин 2025). Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2025.
  45. ↑ 1 2 Мединский Стамбулд давсн харһлтын тускар келҗ өгв, РИА Новости (2 Мөчн сарин 2025). Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2025.
  46. ↑ Әрәсән болн Украина хоорндк харһлтын хойрдгч девсңгин ашар кесн хойр багмудын зәңгллһн, Коммерсантъ (2 Мөчн сарин 2025). Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2025.
  47. ↑ Украина төрәр Әрәсән белдсн меморандум бүклдән барлгдв, РИА Новости (2 Мөчн сарин 2025). Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2025.
  48. ↑ Украина төрәр Әрәсән белдсн меморандум. Бичг бәрмт, Interfax.ru (2 Мөчн сарин 2025). Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2025.
  49. ↑ Әрәсән меморандумар, Украинд суңһвр давулх болн төвкнүн бәәдлин бичг бәрмт батлҗ авх кергтә болҗана, TACC (2 Мөчн сарин 2025). Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2025.
  50. ↑ Әрәсән меморандум ООНа СБ-н закаһар йослсн батлврар күцәгдх, РИА Новости (2 Мөчн сарин 2025). Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2025.
  51. ↑ Умеров: Украин Әрәсә хойр  әмнәсн хаһцсн цергчнрин цогцмудар дәкәд дольлцх шин хәрлцә батлв, TACC. Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2025.
  52. ↑ Июнь сар төгстл күүндврин дарани девсңг давулх седвәриг Украина төләлгч медүлв, TACC. Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2025.
  53. ↑ Путин Украинта болх күүндврт орлцх улсин то батлҗ авв, TACC (14..05.2025). Дата обращения: 15 Хөн сарин 2025.
  54. ↑ Стамбулд болх күүндврин орлцачнрин тоог Путин батлҗ авв, РБК (14.05.2025). Дата обращения: 15 Хөн сарин 2025.
  55. ↑ Стамбулд болх күүндврин орлцачнрин тоог Путин батлҗ авв, Известия (14 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 15 Хөн сарин 2025.
  56. ↑ Стамбулд болх күүндврин орлцачнрин тускар. Инфографик, РБК (14.05.2025). Дата обращения: 15 Хөн сарин 2025.
  57. ↑ Зеленский Стамбулд болх күүндврин төләлгч бүлкм батлв, Известия (15 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 15 Хөн сарин 2025.
  58. ↑ Стамбулд Әрәсәтә болх күүндврт орлцх Украина төләлгч бүлкм, TACC (15 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 15 Хөн сарин 2025.
  59. ↑ Килинкаров: Стамбулд Украина төләлгч бүлкмин хойр күн мобилизацас зулад геедрҗ, AiF (19.05.2025). Дата обращения: 20 Хөн сарин 2025.
  60. ↑ Путин Зеленский хойрин харһлт болхин төлә кергтә тоотсиг Кремль зәңглв, РИА Новости (17 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 17 Хөн сарин 2025.
  61. ↑ Украинта күүндвриг сергәх Путинә седвәриг США-н йирңкәлгч Дональд Трамп өөдлҗ таасв, TACC (11.05.2025). Дата обращения: 11 Хөн сарин 2025.
  62. ↑ Трамп Украинаг Әрәсәтә күүндврт шулун болдгар зөвән өгтн, гиҗ некв, РИА Новости (11 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 11 Хөн сарин 2025.
  63. ↑ Стамбулд Әрәсән Украина хойрин хоорнд болх күүндврт Трамп эврән йовхан ухалҗахан келв - Газета.Ru | Новости, Газета.Ru (12 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 12 Хөн сарин 2025.
  64. ↑ Трамп Пүрвә өдрлә Стамбулур күрх санаһан келв, РИА Новости (12 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 12 Хөн сарин 2025.
  65. ↑ Путин Киевиг күндврт дуудсн йовдлиг США-д назвали предложенные Путиным прямые переговоры Киеву блестящим маневром, Известия (11 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 11 Хөн сарин 2025.
  66. ↑ Эрдоган Әрәсән болн Украина хоорндк харһлтиг «айта сән» болв, гиҗ темдглв, РБК (2 Мөчн сарин 2025). Дата обращения: 2 Мөчн сарин 2025.
  67. ↑ Мир по телефону, Коммерсантъ (18 Хөн сарин 2025). Дата обращения: 19 Хөн сарин 2025.
  68. ↑ Путин Трамп хойрин хоорнд болх телефона күүндврт белдвр кегдҗәнә, гиҗ Песков зәңглв, TACC (17.05.2025). Дата обращения: 19 Хөн сарин 2025.
  69. ↑ Трампта күүндснә хөөн Путина кесн ашлвр. Текст, РБК. Дата обращения: 19 Хөн сарин 2025.
  70. ↑ 1 2 Путин Трамп хойр телефоһар хаһлсн төрмүдиг Кремль зәңглв, РИА Новости (04.06.2025). Дата обращения: 4 Мөчн сарин 2025.
  71. ↑ Трамп Путинта Әрәсән аэропортмудур ВСУ дәврснә тускар күүндв, РИА Новости (04.06.2025). Дата обращения: 4 Мөчн сарин 2025.
  72. ↑ Киевин дәврлдәнә тускар Трамп Путинә ухан-тоолвриг соңсснь, гүн чинртә болв, РИА Новости (04.06.2025). Дата обращения: 4 Мөчн сарин 2025.
© Правообладателем данного материала является АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ».
Использование данного материала на других сайтах возможно только с согласия АНО «Интернет-энциклопедия «РУВИКИ».
"https://xal.ruwiki.ru/w/index.php?title=Әрәсән_болн_Украина_хоорндк_күүндвр_(2025_җил)&oldid=319891" халхас авсн