Биологин әңглл
Әмд бийсиг удм-төрлин иҗл-әдл болн йилһәтә бәәдлд тулһурлн, бөлглн хувах зөрлһтә биологин шинҗлх ухана ухгдлиг биологин әңглл гидг. Стандарт әңглл түүнә үндсиг тәвҗ. Түүгәр зүүлмүдиг иҗл физик шинҗ-чинрәрнь бөлглҗ хуваҗ. Мөн тер түрүн болҗ тер урһмл, аң-аһурсна зүүл тус бүрт хош нершлиг аңх невтрүлҗ. Хош нершлнь төрлин нернә ардас тер зүүл әмтиг тодрхалх нериг залһн нерлх зарчм. Homo sapiens гидгнь күүнә биологин зүүлин нерн болад Хомо төрлин Хомо сапиенс зүүл эс гиҗ ухата күн, орчн үйин күн гиҗ өөлһнә. Homo neanderthalesis гихлә мөн-л Хомо төрлин Хомо неандарталь эс гиҗ мана келҗ заңшсн йосар Неандарталь күн. Төрл-зүүлин хош нершлиг налу үзгәр бичх болн шинҗлх ухана өгүлл альва әмтнә нериг эрк биш латин нериг эклн дурдн, цааранднь оңдан әмтнлә хольҗ өөлһхәс сергәлдг.
Иигҗ бөлглн хувахдан ниитлг нег өвкәс үүслтә кемәх Дарвина зарчмта ниицүлн ясврлсар ирсн. Молекул эволюцин судллһнь ДНХ-ин дараллд кесн шинҗллһнд үндслн әңглл-зүүд олн шин ясвриг орулҗ бәәһә болад цааранднь чигн ясвр орх бәәдл аҗглгдҗана. Биологин әңглл болхла, әңглл-зүһин салвр ухана бүтәгдл болна.
Нег бөлгт багтҗах әмд бийтин хоорндк әдл бәәдлиг дурарн шиидврлдг уга, хәрнь, нәрн тогтасн арһчлл медәллд тулһурлн тогтана. Иҗл шинҗ чинрнь хамгин өөрин ниилг нег өвкәс улмҗлсн бәәх йоста. Иимәс биологин әңгллд керглгдх чихл шинҗ-чинр болхла, хомолг шинҗстә бәәх юмн. Хомолг шинҗ гидг нег өвкәс һарлта иҗл-әдл шинҗиг илркәлнә.[1] Хомолг иҗл-әдл чинрнь аналог иҗл-әдл чинрәс йилһәтә. Шовун болн бавуха хоюрн нисх чадврта болвчн, тедниг негдкн, нег әңгллд орулдг уга. Учрнь юунд гихлә, тедн эн чинриг негдмл нег өвкәс өвлҗ авад уга. Шовун үүсн бәәх болхдан кевләһәр йовач нисдг уга өвкәс үүссн болхла, бавуха үсәр бөөҗәч өвкәс үүсч.
Хәрнь, бавуха, тул хойрин хоорндк олн йилһәг эс үзн зөвкн үр-төлән үсәр бөөҗүлдг шинҗд үндслн, тедниг Көктнд хамарулдг. Учрнь юунд гихлә, тедн ниитлг нег өвкәс һарлта юмн.
Күмс зүүлмүдт нер онаҗ нерлҗ эклх үйд латин келн цуг делкәһәр хамгин өргн керглгддг келн бәәҗ. Иимәс бүк зүүлмүд одаг күртл латин нертә. Эрдмтнр бийсин олсн шин зүүлин алвн йосна тодрхаллтыг бичхдән латин келиг керглдг бәәв. Нег җилин өмнәс аң-аһурс судлачнр аң-аһурсна тодрхаллтыг кехдән латин келиг ашглхин орнд англь келиг керглх болҗ. 2012-гч җилин январь сарин негнәс эклн, олн улсин урһмл судллын конгресс шин урһмлыг тодрхалхдан англь келиг керглхәр шиидврлсн.[2]
Таксономь
Төрләс деегшк әңгллмүд үндсн төрлиннь нернд үндслсн стандарт төгсклтә. Тер төгсклмүдиг аль әәмгт хамарч бәәхәснь хамарн тәвнә. Зәрм токалдлд күрә әңгәс хамарулҗ төгскл тәвдг. Доорк көснгтәс хартн.
| Зерглл | Урһмл | Көк ноһан замг | Теңгрин ки | Аң-аһурсн |
|---|---|---|---|---|
| Күрә/Phylum | -phyta | -mycota | ||
| Дед күрә/Subphylum | -phytina | -mycotina | ||
| Әңг | -opsida | -phyceae | -mycetes | |
| Дед әңг | -idae | -phycidae | -mycetidae | |
| Деед баг | -anae | |||
| Баг | -ales | |||
| Дед баг | -ineae | |||
| Доод баг | -aria | |||
| Деед овг | -acea | -oidea | ||
| Овг | -aceae | -idae | ||
| Дед овг | -oideae | -inae | ||
| Доод овг/Infrafamily | -eae | -ini | ||
| Йозур | -inae | -ina | ||
Кладизм эс гиҗ удмин сала үүскх
Биологин әңгллтә холвата оңдан нег чихл арһчлл болхла, удм-төрлин салаг зурглх юмн. Эн арһчлл Эволюцин модыг салврлулхд үндслдг. Үүнд әңгллин сала-бүчриг шиидврлдг шинҗ-чинрмүдиг керглдг.
Мөн үзх
- Биолюминесценц
- (биологь)
- Төрл (биологь)
Лавлх
- ↑ Mayr, Ernst & Bock, W.J. (2002). “Classifications and other ordering systems”. J. Zool. Syst. Evol. Research. 40 (4): 169—94. DOI:10.1046/j.1439-0469.2002.00211.x.
- ↑ Необходимо задать параметр
url=в шаблоне {{cite web}}. Higgins, Adrian [ Veni, vidi, vici – and now history]. Washington Post A1 (19 Туула сарин 2012).