Булһн

Булһн һолнь Хальмг Таңһчин Целин района нутг-девскрт урсдг бичкн һол болна. Булһн салаһас эк авн, Эргнә өндрлгин зүн бийин кецәр көндлң һарч, барунас зүүгшән урсна. Яшкуль һолын барун цутхл бәәһәд, 50 км утта.

Нернә үүсл-һарл

Булһн гидг һол хальмг келән нертә һол. Нернәнь үүсл-һарлын туск хойр хүвлвр бәәнә. Нег, домгин хүвлврәр болхла, эн һолын нерн хальмгин зәәсң Кармкан Эрнҗән зәәсңгин Булһн гидг нертә дү күүкнь һолын салаһар мөрәр довтлҗ йовад, эврә үнтә махлаһан алдад гееҗ. Тер цагас авн салаг болн түүнә йоралар усдг һолыг «Булһн-махла» гиҗ нерәдәд, хөөннь «махла» гидг үг алдад, уга болад, «Булһн» гидгнь үлдәд, һол сала хойр иим хоч нерәр нерәддг болв^[1].

Хойрдгч хүвлврәр болхла, тер салаг кезәнә «Булгин сала» гидг нерәр хальмгуд нерәддг бәәҗ. Эн нернә учрнь гидм болхла, салан амнд урсҗ, һолыг усҗулсн булгас һарсн бәәҗ. Зуг хөөннь, келнә аю дахҗ, эн нерн хүврәд, түрүңк нернь, «Булгин» гидгнь үлдҗ, «сала» гидгнь алдгдад, хальмг келнд таару болхин төлә «Булһн» гидг нернд хүврҗ үлдв^[2].

Физик-Һазр-зүүһин шинҗ-чинр

Һолын экнә өндрнь далаһин түвшнәс 96 метр деер бәәнә. Амна өндрнь далаһин түвшнәс 33 метр деер бәәнә. Ус зәәлүлх сав-һазрин талвань 180 дөрвлҗн километр.

Усна саңгнь

Ус зәәлүлх сав-һазрин талвань 166 дөрвлҗн километр^[3]. Һол цутхлмуднь Сухая болн Каменная җалһ болн Троицкое селәнә меҗән дотр һолур цутхдг. Селәнә дор һол чухл цутхл уга^[4].

Ур-әмсхл болн усна судлл

Барун Каспийин сав-һазрин талдан һолмудын негн әдл Булһн һолын урсц бүрлдх һол үүргнь җилин киитн ульрлд орх хур-боранас болдг. Хавр-зунын ульрлд ик кемҗәнә ууршлт иктә бәәдг төлә борана тежәлин үүрг баһ бәәдг.

Булһн һолын сав-һазрт орх хур-борана кемҗәнь баһ, барунас зүн тал баһрна. Булһн һолын олн җилин дундҗ усна урсц йирдән 0.03 м³/с бәәнә^[3]. Максимальный сток приходится на краткий период весеннего половодья. Многолетний объём годового стока — 0,94 млн м³^[3]. Хамгин ик урсцнь хаврин үйрин боһнь хуһцанд токалддг. Җилин урсцын ут хуһцана кемжә 0.94 сая м³.

Эдин засгин керглән

Троицкое селәнә цеврлх бәәһүлмҗ уга бузр усн һолур орҗ ирнә. Эрдсҗлтин зергләһәр һолын усыг баһ зерг һашун гиҗ үнлнә. Һолас ус татдг уга. Бузрын кемҗәһәрнь бузр, ахун болн амрлт зуульчлһна зөрүлттәр ашглхд тохрмҗ уга гиҗ үнлгддг. Үүлдврин зөрүлттәр ашглхнь зөвкн цеврлһә кеснә дару болмҗта^[5].

Темдглл

↑ Название работы: "Булгун-сала" - родниковая балка (неопр.). Дата обращения: 14 Лу сарин 2013. Архивировано 17 Лу сарин 2013 года.
↑ Хальмг Таңһчин һазр-усна нердин толь-бичг. Элст, 2019. С. 49
↑ ¹ ² ³ Ошибка цитирования Неверный тег <ref>; для сносок autogenerated1 не указан текст
↑ Карты Генштаба L-38 (А) 1:100000. Республика Калмыкия и Ростовская область (неопр.). Дата обращения: 22 март сарин 2015. Архивировано 2 Мөрн сарин 2015 года.
↑ Схема комплексного использования и охраны водных объектов бессточных районов междуречья Терека, Дона и Волги. Приложение 2. Сводная пояснительная записка (неопр.). Дата обращения: 21 Така сарин 2016. Архивировано 13 Туула сарин 2020 года.

Холвас

[1] Название работы: "Булгун-сала" - родниковая балка (неопр.). Дата обращения: 14 Лу сарин 2013. Архивировано 17 Лу сарин 2013 года.

[2] Хальмг Таңһчин һазр-усна нердин толь-бичг. Элст, 2019. С. 49

[autogenerated1-3] ¹ ² ³ Ошибка цитирования Неверный тег <ref>; для сносок autogenerated1 не указан текст

[4] Карты Генштаба L-38 (А) 1:100000. Республика Калмыкия и Ростовская область (неопр.). Дата обращения: 22 март сарин 2015. Архивировано 2 Мөрн сарин 2015 года.

[5] Схема комплексного использования и охраны водных объектов бессточных районов междуречья Терека, Дона и Волги. Приложение 2. Сводная пояснительная записка (неопр.). Дата обращения: 21 Така сарин 2016. Архивировано 13 Туула сарин 2020 года.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]