Окапи (дархн цааҗта һазр)

Рувики-с

Окапи (пар. Réserve de faune à okapis) — Африкт оршдг Бүгд Нәәрмдх Ардчлсн Конго Улсин нутг-девскрт бәәдг үндснә цецрлгт күрәлң. Эн цецрлгт күрәлңнь Конгоһин зүн-хөөт кесгт, Өмн Судан болн Угандаһин меҗән өөр бәәдг болад, цецрлгт күрәлңгин ик хүвнь Конгоһин барун цутхлң болсн Итури һолын сав һазрт оршдг юмн. Окапи дархн цааҗт һазр ЮНЕСКО-һин Делкән өвин җигсәлтд батгдг болад, бас устх аюулта зүүлсин җигсәлтд багтдг юмн.

Нөөц һазр

Окапи цецрлгт күрәлң Итури сав һазрин ө-модна тавна негиг эзлдг болад[1][2], ут тоодан 13,726.25 дөрвлҗн дууна һазрин аһута. Эн нөөц һазрин нутг-девскрт устх аюлд орсн адусн (тер тоод 13 күртлк зүүлин мөчн болн өөһин зан) әмдрдг. Немәд келхд, Африкин зерлг бәәһлд әмдрдг 30 миңһн окапиһин 5 миңһнь энд әмдрдг (1996-җилд 10,000-20,000 миңһнәс 3,900-6,350 миңһнь цецрлгт күрәлңд әмдрдг бәәсмн). Бас эн нөөц һазрин нутг-девскртнь Мбути болн Эфе гидг бичкн овг-әәмгүдин ууһн нүүдлч аңһучнр әмдрдг.

Делкән өв

Окапи нөөц һазриг ЮНЕСКО-һин Делкән өвин җигсәлтд 1996-гч җилд болсн 20-гч цуулһнд орулсмн. Үүнә зергцә, 1997-гч җилд цавчн шатах һазр тәрәлң болн сем аңһучллһнас көлтә нөөц һазрин адусна әәмгт аюл учрдг бәәсиг темдглв: зерлг адус әрлҗәнә зөрлһәр аңнхнь Конгод түгәмл бәәдмн[3]. Кесг җилин өмн үндснә цецрлгт күрәлңд алтна уурха илрсн болад, түүг ашглхнь, нөөц һазрт алт олврлхнь цецрлгт күрәлңгин экологд нөкҗ баршго хор күргсмн. 2005-гч җилд Окапиһин нутг-девскрт туллдан болҗ, үүнә аштнь нөөц һазрин зәрм шинҗлх ухана аҗлтнриг нүүлһн шилҗүлҗ.[4].

Темдглл

  1. Окапи (дархн цааҗта һазр) // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  2. Заповедник Резерват Окапи (рус.) (недоступная ссылка — история). на сайте Конго (Заир). Архивировано 1 Хулһн сарин 2011 года.
  3. Okapi Wildlife Reserve (англ.). Protectedplanet. Дата обращения: 3 март сарин 2020. Архивировано 28 Лу сарин 2020 года.
  4. Знаменитые объекты всемирного наследия ЮНЕСКО в Африке (рус.). www.orangesmile.com. Дата обращения: 3 март сарин 2020. Архивировано 3 март сарин 2020 года.

Немҗ үзтн