Сүк

Модн тәрдг сүк

Сүк (орс. топор) — иш-бәрүлтә чавчх зевсг, икңкдән кемҗәһәрн баһ, бәрүлиг дахҗ бәәрлсн көдлмшин төмр иртә.

Сүкин зүүл болсн ооль гидгин ирнь ишд көндлң болҗ бәәдг. Ховр тохалдлд сүк мод болвсрулхд ашглдг бәәнә. Эрт деер үйәс сүкнь һар бәрдг эңгин зевсг бәәсн болад, үүг шивх зевсг болһҗ ашглдг бәәҗ.

Сүкин ишд ириг суулһх арһнь цаг-хуһцана йовцд икәр сольгдв. Шурһулҗ нүкләд уга чолун сүкиг сүкин ишд уйҗ эс гиҗ залһур нүкнд орулҗ болна. Күрл сүк (кельт) тәкр иш деер суулһгддг бәәҗ. Хөөннь сүкин ишиг деерәс (зәрм эрт орс, карпат, Томагавк сүкмүдиг) эс гиҗ дораснь нүднүр орулдг бәәҗ. Хойрдгч тохалдлд сүкин ишиг шаанцг шааҗ орулх кергтә.

Хальмг келнә сүкин нерәдлһс

Эрт урд цагт хальмгуд сүкиг эврә келәрн «сүк» гиҗ нерәдсн деерән, түрг келнәс үүсл-һарлта «балт» (түрг келнд «балта») гидг үг ашглдг бәәҗ. Хальмг амн зокалыг шинҗлхлә, эн хойр үгд йилһл бәәдг. «Сүк» болхла, мод чавчад шуулҗ, гер-бүлин кергсл кедг зевсгиг нерәддг, «балт» болхла, дәәнә зевсгин нерн болҗ бәәнә. Хальмгудын хамгин ик меддг балтнь хальмг баатрльг дуулвр Җаңһрин баатрмудын негн, Күн Һарта Саврин «Әәв балт» гидг нертә балт болна.

Сүкин зүүлс