Цасн күүкн

Запрос «Снегурка» перенаправляется сюда; о советском мультфильме см. Снегурка (мультфильм).

Цасн күүкн
В. М. Васнецов. «Снегурочка». 1899
Бүтәгч	славянмудын амн үгин зөөр болн балһсна амн зокал
Бүтәлмүд	«Снегурочка» (тууль); «Снегурочка» (пьес); «Снегурочка» (опер); «Снегурушка» (тууль).
Кииснь	эм киисн
Наснь	бичкн күүкн, күүкн, гиҗгтә күүкн
Өрк-бүлнь	тәрәчнр
Хоч нернь	Цасн күүкн, Снегурка, Снежевиночка
Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

Цасн күүкн (орс. Снегурочка, Снегурка, Снежевиночка) — русский сказочный и новогодний персонаж, внучка Деда Мороза, его постоянная спутница и помощница. На праздниках выступает как посредник между детьми и Дедом Морозом — Орсин туулин, шин җилин нег дүр, Киитнә аавин зе күүкн, түүг дахад йовдг күн, туслачнь болҗ бәәдг. Байрин цагт тер күүкд болн Киитнә аавин хоорндк холва батрулх үүрг күцәнә. Зәрмдән бичкн күүкн, зәрмдән гиҗгтә күүкн болҗ дүрслгдднә. Сүүлиңкнь үлү түгәмл болдг: Цасн күүкнә урн зокалын дүрин нөләһәр болн байрин йос үзүлх практик кергцә (Киитнә аавиг дахдгарн). Цасн күүкн Киитнә аавд туслхар алвн йосна дүрәр түрүн болҗ 1937 җилд Москва балһсна Холвана орднд болсн харһлтын цагт һарч ирҗ.

Дүрин түүкнь

Орсмудын амн зокалд

Подробнее см. Снегурочка (тууль)

Цасн күүкнә дүрнь славян улсин заң-үүлд темдглгдәд уга болв чигн, улсин амн зокалд бәәдг бәәнә. Орсин улсин амн зокалд Цасн күүкн болхла, цаснас бүтсн (Снегурочка, Снежевиночка) күүкнә туск әдл нертә улсин туулин дүр болна. Эн сюжет 1869 җилд А.Н.Афанасьев «Бәәһлин туск славянмудын шүлгләнә үзл-бодл» («Поэтические воззрения славян на природу») гидг дегтрин хойрдгч ботьд болвсрулҗ барлв: «Снегурка (Снежевиночка, немш келәр Schneekind) цаснас бүтсн учрас иим нертә болҗ». Туульд көгшн өвгн эмгн хойр цаснас наадһа кеҗ, терүг әмлүләд авв чигн, зунын цагт тер күүкд-нәәҗнртәһән хамдан ө-шуһуд орҗ, хәәләд одв.

Күүктә Киитнә аав хүвсхлин өмнк Христосин Мендлснә өдрин карт деер

Урлгт

1873 җилд А.Н.Островский Афанасьевин тууляр авлгдҗ, «Цасан күүкн» гидг җөҗг бичҗ. Түүнд Снегурочка нарна бурхн Ярилад мөргх зунын заң-үүлин цагт нас барсн Киитнә аав, Улан Хавр хойрин күүкнә дүр болҗ бәәнә. Тернь сәәхн, цәәвр чирәтә, цәәвр үстә күүкнә дүртә бәәнә. Түрүн эн җөҗг олна күртәл болҗ чадсн уга. Зуг, 1882 җилд Н.А.Римский-Корсаков эн җөҗгәс седвлсн әдл нертә операг тәәз деер тәвснь аһу ик амҗлтта болв.

Цасн күүкнә дүрнь XIX зун җилин сүүл — XX зун җилин экн үйин багшнрин бүтәлд улм көгҗҗ, күүкдин Христосин Мендлснә Байрт зөрүлсн сценарь белдәд бәәв. Хүвсхлин өмн чигн һацур модн деер Цасн күүкнә наадһас өлгҗ, күүкд Цасн күүкнә хувц өмсҗ, тууль, Островскийин җөҗг, опер тәәз деер тәвҗ наадад бәәв. Эн цагт Цасн күүкн көтләч болҗ бәәсн уга.

Зөвллтин цагт

Хүвсхлин дару шаҗн Христосин Мендлснә Байр болн түүнлә холвата цуг йос-заңшлыг багтасн төрин дарлт-шахлт, кинлтд орсн бәәҗ. 1929 җиләс авн Зөвллт Әрәсә улсд эн байр темдглхиг хөрглв. ЗСБНХУ-ин Улсин Комиссармудын Зөвллин 1929 җилин сентябрь сарин 24-нә «Тасрлт уга үүлдврллин долан хонгт шилҗх аҗ-ахуһин негҗ, бәәһүллһсин көдлмшин цаг, амрх цагин тускар» гидг нертә тогталар «Шин җил, цуг шаҗна байрин өдрмүд (хуучн цагин тусха амрлтын өдрмүд) көдлмш йирңкә кевәр йовгддг».

Зуг 1935 җилд төрин бодлһ сольгдсна ашгтнь Христосин Мендлснә Байрин улмҗллыг шин җилин (январь сарин 1) делкән ниитин байрин нег кесг болһҗ дәкн тәәлврлв. ЗХУ-ин үйин шин җилин сүлд модыг зокан бәәһүлхин туск дегтрмүдт Цасн күүкн Киитнә аавла әдл зе күүкн, түүнә туслач, күүкдин хоорндк хәрлцәнә дамҗулгч дүрәр һарад бәәв. 1937 җилин экәр Москва балһсна Холвана орднд болсн Һацур модна байрт Киитнә аав, Цасн күүкн хойр түрүн болҗ хамдан һарч ирв. ЗХУ-ин экн үйин зургудт Цасн күүкн икңкдән баһ наста күүкн кевтә дүрслгдсн бәәдгнь хөөннь баахн наста дүрәр дүрслгдсн бәәдгнь соньн болна. XX зун җилин экн үйин зургта карт деер Киитнә аавиг икңкдән Шин җил темдглх көвүн дахдг бәәһәд, аавнь улан эс гиҗ цаһан үстә девтлә бәәсн болхла, көвүн цеңкр өңгин хувцта дүрслгддг бәәсн бәәҗ. Эн улмҗллнь Холвана ордна түрүңк алвн йосна һацур модна байр деер һарч ирсн байрин дүрмүдин хувцна өңгнь тодрха бәәв: Киитнә аав цеңкр хувцта цасн күүкн дахад йовҗ бәәв.

Дәәнә дарани үйд Цасн күүкн цуг байр-йослл, байр күргх цагт Цасн күүкн Киитнә аавиг эрк биш дахад йовх дүр бәәсн. Шин җилин үдэш театрин сурһулин оютнр, җөҗгчнр икңкдән цасн күүкд болҗ көдлдг бәәв. Соньмсачнрин бүтәлмүдт цасн күүкдин дүрд икңкдән цәәвр үстә гергчүд, баахн наста күүкд эс гиҗ бичкн күүкдиг суңһдг бәәҗ.

Цасн күүкнә орд харш

«Снегурочка» гидг (1968) киноһин төлә Мера һолын өөр бүкл бүтн «берендеин хотн» бәргдв. Эн һазриг суңһхнь санмср уга биш бәәсн бәәҗ: тер һазрт, Щелыково гидг селәнд Островский җөҗгән бичҗ бәәв. Кино кеһәд авсна дарунь модн багцыг Костромад нүүлһҗ, Берендеевка гидг цецрльг күрәлң босхҗ бәрв. Немҗ дурдхд, 2008 җилд Кострома балһснд Цасн күүкнә орд-харш бәргдәд, тер бүкл җилдән тенд гиичнриг тосч бәәдг бәәнә. 2009 җилин апрель сарин 4-нд Цасн күүкнә (Снегурочкин) төрсн өдриг алвн йосар түрүн болҗ темдглв. Тер цагас авн Цасн күүкнә төрсн өдриг җил болһн Костромад темдглҗ бәәнә. 2020 җилд Цасн күүкнә хувцна музей Кострома балһснд мөн неегдв.

Деед амҗлт

2023 җилин декабрь сарин 23-нд Кемерово балһсна Олимпийск цецрльгт «Кузбасс-Арена» спорт цогцлврин хаҗуд болсн Цасн күүкдин ик кемҗәтә дуһу бөҗг Әрәсән деед амҗлтын дегтрт бичгдҗ. Эннь цуг Кузбассын цасн күүкдин түрүңк темцән гиҗ өндрлв. Деед амҗлтын дегтрин бүрткәч Юлия Пронкина «1071 орлцачта цасн күүкдин хувцта хамгин ик дуһу бөҗг болх рекорд алвн йосар бүрткгдсиг би адһад келҗәнәв» гиҗ темдглв.

Нәәрин хамгин өндр наста орлцачнь Зоя Плотникова 101 нас күрч. Эннь ач-күүкн Елизаветлә дуһу бөҗглҗ йовв.

Кинематографт

Улсин туулиг дахҗ

• «Сказка о Снегурочке» (1957) — В. Д. Дегтярёв режиссёрин мультфильм.
• «Снегурка» (1969) — В. Д. Дегтярёв режиссёрин мультфильм.

А. Н. Островскийн пьесин зокцуллт

• «Снегурочка» (1952) — И. П. Иванова-Ваноһин мультфильм.
• «Снегурочка» (1968) — П. П. Кадочников режиссёрин кино, Снегурочкин дүрд — Евгения Филонова.
• «Весенняя сказка» (1971) — телефильм режиссёра Ю. Н. Цветков режиссёрин телекино, Снегурочкин дүрд — Наталия Богунова.
• «Ледяная внучка» (1980) — кинофильм режиссёра Б.Рыцарев режиссёрин кино, Снегурочка/Люба гидг дүрд — Светлана Орлова, нойн — Альберт Филозов.
• «Снегурочка» (2006) — М. А. Муат режиссёрин мультфильм.

Мультфильмс

• «Зимняя сказка» (1945) — мультфильм-урн седкмҗ, зурань — Иван Иванов-Вано, Евгений Шварц; Зокалар кермн цасн күүк кеҗ, Снегурочкаг төрүлнә.
• «Когда зажигаются ёлки» (1950) — мультфильм, зокалчнь Владимир Сутеев; энд түрүн болҗ Снегурочка Киитнә аавин туслач болҗ һарсн бүтәл.
• «Ну, погоди!» (выпуск 8, 1974) — мультфильм, Чон Снегурочкин хувцта (дүрин гротеск болад бәәнә) болад, Туулата хамдан «Песня Деда Мороза и Снегурочки» (Киитн аав Цасн күүкн хойрин дун) гидг дууг дуулҗ бәәнә.
• «Дед Мороз и серый волк» (1978) — мультфильм; зокалчнь Владимир Сутеев. Энд Снегурочка Киитн аавин туслач болҗ бәәнә.
• «Партизанская Снегурочка» (1981) — мультфильм.
• Сказочный патруль (2016 —) — мультсериал. Снегурочкин (Снежкан) ду һарһснь Полина Кутепова. Энд Снегурочкин эк-эцкнь — Вьюга (Киитнә аавин күүкнь) болн Киитн аавин нег көдләч эльф болна.

Фильмс

• «Новогодние приключения Маши и Вити» (1975) — Снегурочкин дүрд — Ирина Борисова.
• «Снегурочку вызывали?» (1985) — Снегурочкин дүрд — Ирина Алфёрова.
• «Ирония судьбы. Продолжение» (2007) — Снегурочкин дүрд — Евгения Добровольская.
• «Моя мама — Снегурочка» (2007) — Снегурочкин дүрд — Мария Порошина.
• «Срочно требуется Дед Мороз» (2007) — Снегурочкин дүрд — Светлана Письмиченко.
• «Снегурочка. Пасхальная сказка» (2010) — Снегурочкин дүрд — Татьяна Петрова.
• «Страна ОЗ» (2015) — Алиса Хазанова, Дарья Екамасова хойр болҗ бәәнә.
• «Снегурочка против всех» (2021) — Снегурочкин дүрд — Надежда Сысоева.

Көгҗмд

• 1882 җилд Н. А. Римский-Корсаков «Снегурочка» гидг опер бүтәҗ бичв.
• «Расскажи, Снегурочка, где была» Дуэт-дун, Чоннь (А. Папанов), Туулань — (К. Румянова) «Ну, погоди!» мультсериалын 8-гч әңг (1974). Эн дуунас элглл (пародь) кесн «Сектор Газа» гидг көгҗмин баг «Ночь перед Рождеством» (1991) гидг альбомдан һарһад авч.
• «Снегурочка» — «Жестокий романс» (1984) гидг нертә кинод орад уга болв чигн, Людмилы Гурченкон дуулсар грампластинк деер киноһин талдан дуудла хамдан һарсн бәәнә.

Зурлгһин урлгт

• «Снегурочка» (1899) — Виктор Михайлович Васнецов. Девскр, тосн будг. 116х80 см. Музей: Третьяковин галерей.

Цензурин тохалдл

• 2012 җилин Шин җилин байриг темдглхин өмн Дагестанын ислам шаҗна номлачнр Цасн күүкнә дүрд улмҗллта сойлд сөрлт («ахрхн, садр-самута сарафанын учрар») гиҗ үзснь улсин сурһулин олн тооһин байриг эс тоомсрлад бәәв.
• 2014 җилин өмн Төөҗг улсин телевиз шин җилин һацур модн, Цасн күүкн, Киитнә аав гих мет Зөвллтин шин җилин кедүхн темдгиг дамҗулхан зогсах саната бәәсән зарлв.

ЗУргин галерей

• 

  Зворыкин Б. В. Снегурочка (около 1925 года)

• 

  Снегурочкин (Цасн күүкнә) хувцта интерьерин наадһа

• 

  Снегурочкин орд харш Костромад

• 

  Киитнә аав Цасн күүкн хойр «Кермин һацур модна байәр деер» 2016/2017 җил

• 

  Киитнә аав Снегурочка хойр Беловежск ө-шуһуд, 2004 җил

• Участницы хоровода снегурочек в Кемерово.jpg

  Кемеровод болсн Снегурочкин дуһу бөҗгин орлцачнр. 2023 җил

Немҗ үзтн

• Снегурочкин тал-нутг — Цолмн һаргин хөөт кесгин өргн тал-нутг.
• Костромин муҗин Островск района туг Снегурочкин зургта болдг.
• Гегән Люсиян өдр
• Үвл эк

Темдглл

Ном-зү

• Афанасьев А. Н. Поэтические воззрения славян на природу. — М.: Индрик, 1994. — Т. 2. — 784 с. — ISBN 5-85759-011-6. Архивировано 16 Мөрн сарин 2014 года.
• Душечкина Е. В. Дед Мороз и Снегурочка // Отечественные записки : журнал. — М., 2003. — № 1.
• Душечкина Е. В. Три века русской ёлки // Наука и жизнь : журнал. — 2008. — № 1.
• Елкина, М. В. Сказочный сюжет «Снегурочка» и его интерпретация русскими писателями: автореферат дис. … кандидата филологических наук: 10.01.09 / Елкина Мария Владимировна. — Челябинск: Челябинский государственный университет, 2009.

Ссылки

• Снегурочка. Аудиосказка с текстом (рус.). Сказка, рассказанная на ночь. Дата обращения: 1 Бар сарин 2011. Архивировано 20 Лу сарин 2012 года.
• Официальный сайт Костромской Снегурочки
• Святая Люсия — западноевропейская сестра Снегурочки // ОТР