Бадмин Батан Санл

Рувики-с
В Рувики есть статьи о других людях с фамилией Бадмин.
Бадмин Батан Санл
Санал Батыевич Бадмаев.jpg
Төрсн җил-өдрнь 1932 декабрь сарин 31(1932-12-31)
Төрсн һазр
Нас барсн җил-өдрнь 2026 январь сарин 15(2026-01-15) (93 года)
Нас барсн һазрнь
Орнь
Сурһульнь

Бадмин Батан Санл (орс. Санал Батыевич Бадмаев; 1932 декабрь сарин 31, Саратов балһсн, Нижне-Волжскин край[d] — 2026 январь сарин 15, Элст) — советскин болн Әрәсән номтн, эдшлин номин доктор, профессор, Әрәсән йиртмҗин номин академин йоста гешүн (1996), Нарт-Делкән деед школын гешүн-корреспондент (1995)[1]. Хальмг АССР-ин Деед Хүүвин толһач (1990).

200 номин нәәрүлһсин болн эв-арһсин дегтрмүдин түрвәч, тер дунд 8 монографий болн 4 сурһулин дегтр[1][2].

Намтрнь

1932-гч җилин декабрь сарин 31-д Саратовд Хальмгин түрүн профессорин, Хальмг багшнрин институтын түрүн директорин — Бадмин Бадман Батан өрк-бүлд төрсмн[3][4].

1943-гч җилд Хальмг олн әмтнтә цүллһнд Сиврүр туугдад, Алтайин муҗд туссмн; тер цагт эцкнь эврә дурар дәәнд мордсмн[2].

1952-гч җилд Алтайин муҗд Зональный селәнә дундын школд 5-7 классмудт эсвин багшар көдлсмн[4]. 1954-гч җилд Алтайин селәнә эдл-ахун институтд механизацин факультетд сурсмн (ода Алтайин аграрн Ик сурһуль). 1957-гч җилд Сарпулин селәнә эдл-ахун институтд һарад сурһулян цаараннь авад (ода Сарпулин шаңһа аграрин ик сурһуль), 1959-гч җилд төгсәсмн[3][4].

1959-гч җиләс авн Элстд Хальмг селәнә сөрмҗин станцд номин ахлгч көдләч болсмн. 1960-гч җиләс авн 1962-гч җил күртл — Элстин ВЛКСМ-ин 1-гч сегләтр. 1962—1965 җилмүдт Москвад селәнә эдл-ахун Цугсоюзин номин болн шинҗллтин институтин аспирантурт сурсмн. 1965-гч җилд кандидатын диссертациг «Хальмг теегт ус оруллһна эдшлин герч бәрмт төрәр бичәд харссмн»[5].

1966-гч җилд Элстд үүлдҗәсн Аһшин  (рус.) (хал. инженермудин институтын олна техническ факультетын декан болсмн. 1970-гч җиләс авн —Хальмгин Ик сурһулин номин көдлмшин проректор[3][6].

1983-гч җилд докторин диссертациг «1892-1980 җҗ. Хальмгин селәнә эдл-ахун девшлтин һол зөрүлтс» төрәр бичәд харссмн[2][7]. 1985-гч җиләс авн 2008-гч җил күртл политэкономин болн эдшлин теорин кафедрсиг ахлсмн.

1990-гч җилд Хальмг АССР-ин Деед Хүүвин элчтн болад, терүг толһалсмн[8].

Сүл цагт — Хальмгин Ик сурһулин муниципальн заллтын болн йосна кафедрин профессор. Г. В. Плехановин нертә РЭА, Аһшин Ик сурһульд, Кисловодскин эдшлин болн йосна институтд, Әәдрхнә шаңһа техническ ик сурһульд диссертацин сүвдлин гешүн бәәсмн[6]. 16 кандидат болн 1 номин докториг белдсмн[3].

2026-гч җилин январь сарин 15-д Элстд насан барсмн. 2026-гч җилин январь сарин 16-д Хальмг Ик сурһулин 6-гч корпуст хаһцлһна церемонь болв[9].

Ачлврмуднь

  • «Баатрльг күч-көлснә төлә» В. И. Ленина 100 җилин өөнд нерәдсн медаль (1970);
  • «Күцәмҗтәһәр көдлмш кесн төләд» нерәдлһтә СССР-ин деед сурһулин Министерствин тавн медаль болн өрчин темдг (1972);
  • «Хальмг АССР-ин номин Ачта үүлдәч» (1987);
  • «Күч-көлснә ветеран» медаль (1991);
  • «Әрәсән Федерацин номин Ачта үүлдәч» (1993);
  • Темдг «Әрәсән Федерацин деед сурһулин һавьята көдләч» (1995);
  • Нәәрмдлин Одн (2000);
  • «Хальмг Таңһчин күндтә иргн» (2007);
  • «Хальмг Таңһчин Көтчнрин района күндтә иргн» (2007);
  • «Хальмгин Ик сурһулин Ачта профессор» (2008);
  • Әрәсән Федерацин Федерацин сүвдлин күндлһнә һашг (2010);
  • Хальмг Таңһчин Олна Хуралын (Парламентын) Күндлһнә һашг (2023).

Темдглл

  1. ↑ 1 2 Потомственный ученый (17 Бар сарин 2025). Дата обращения: 2 Мөрн сарин 2026.
  2. ↑ 1 2 3 «Золотой фонд КалмГУ»: к 90-летию профессора С. Б. Бадмаева. Научная библиотека КалмГУ. Дата обращения: 2 Мөрн сарин 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 Все ступени научно-педагогической деятельности. Дата обращения: 2 Мөрн сарин 2026. Архивировано 29 Мөрн сарин 2022 года.
  4. ↑ 1 2 3 Глава Калмыкии Бату Хасиков выразил соболезнования в связи с кончиной Санала Батыевича Бадмаева. glava.region08.ru (17 Туула сарин 2026). Дата обращения: 2 Мөрн сарин 2026.
  5. ↑ Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата экономических наук. Дата обращения: 2 Мөрн сарин 2026. Архивировано 29 Мөрн сарин 2022 года.
  6. ↑ 1 2 Ушел из жизни Санал Батыевич Бадмаев. Калмыцкий государственный университет (16 Туула сарин 2026). Дата обращения: 2 Мөрн сарин 2026.
  7. ↑ Диссертация доктора экономических наук. Дата обращения: 2 Мөрн сарин 2026. Архивировано 29 Мөрн сарин 2022 года.
  8. ↑ Спикер парламента Калмыкии отдал дань уважения ученому и государственному деятелю. Народный Хурал (Парламент) Республики Калмыкия (17 Туула сарин 2026). Дата обращения: 2 Мөрн сарин 2026.
  9. ↑ В Калмыкии простились с заслуженным деятелем науки Саналом Бадмаевым. kubano-id.ru (17 Туула сарин 2026). Дата обращения: 2 Мөрн сарин 2026.

Холвас

"https://xal.ruwiki.ru/w/index.php?title=Бадмин_Батан_Санл&oldid=317589" халхас авсн