Бурхна хүвлсн өдр
Бурхна хүвлсн өдр (тод. ᡋᡇᠷᡍᠠᠨᡅ ᡍᡇᡋᡅᠯᠠᡎ᠋ᠰᠠᠨ ᡈᡑᡈᠷ; орс. День рождения Будды) - Бурхн Багшин хүвлсн өдрт нерәдсн, Ик Күлгн, Тхеравада хойрин шаҗнтнр темдглдг байрин өдр[1].
Темдглх өдр болн нерднь
Японас нань Зүн Азин бүк улс-орнд эн байриг билгин тооллыг дахҗ, дөрвдгч сарин 8-д темдглдг мөн. Тайланд, Вьетнам, Макао, Сингапур, Өмн Үзгин Солңһст алвн йосна амрлтын өдр болдмн.
Тхеравадаһин орнмудт үүнтә әдхлн болдг Весак гидг байриг Бурхна хүвлсн өдрәс нань түүнә Бодьд күрсинь чигн багтасн гиҗ үздмн. Весак байриг җил болһн май эс гиҗ июньд дүүрң һарсн сарин өдрт темдглдг болна. Весакин байриг темдглх тодрха өдрнь ашглдг сарин литәс шалталҗ, әдл биш болдг. Европин Григорин литин хүвд өдрнь җил болһн тал-талдан болв чигн, мел май эс гиҗ июнь сард тусдг мөн[2].
Төвд, Моңһл, Бурядт чигн Бурхн багшин хүвлсн өдр болдг сариг Саһа Дава гиҗ нерлдг. Хальмг болхла, түүг Үрс Сар гиҗ келдмн. Сарин литәс авад үзхлә, эннь хөн сард тусдг юмн. Бурхн Багшин хүвлсн өдр эн сарин 15-д болдмн[3].
2003-гч җиләс авн 2015-гч җил күртл Бурхна хүвлсн өдр тус өдрмүдт темдглгдсмн:
- 2003 җилин май сарин 8
- 2004 җилин май сарин 26
- 2005 җилин май сарин 15
- 2006 җилин май сарин 5
- 2007 җилин май сарин 24
- 2008 җилин май сарин 12
- 2009 җилин май сарин 2
- 2010 җилин май сарин 21
- 2011 җилин май сарин 10
- 2012 җилин апрель сарин 28
- 2013 җилин май сарин 17
- 2014 җилин май сарин 6
- 2015 җилин май сарин 25