Геологчин өдр

Рувики-с
Геологчин өдр
Участковый геолог предприятия Серебро Магадана.png
Зүүл Мергҗлин өдр
Бәәһүлгдснь 1966
Темдглгднә

 Әрәсә, Орсин Холвана Улс
 Цаһан Орс
 Хасг улс

 Буруд улс
Җил-өдр апрель сарин түрүн нарн өдр
В 2025 6 апрель сарин
В 2026 5 апрель сарин
В 2027 4 апрель сарин
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

Геологчин өдр (тод. ᡎᡄᡆᠯᡆᡎ᠋ᡔᡅ ᡕᡅᠨ ᡈᡑᡈᠷ, орс. День геолога) — Советин йосна цага мергҗлин байрин өдр, 1966-гч җиләс авн апрель сарин түрүн нарн өдрлә темдглгднә.

Тууҗ

1965-гч җилин февраль сарин 24—26-д геологчнрин Цугсоюзин чуулһнд СССР-ин геологчнр Яншин Александр Леонидович  (рус.) (хал. академикин һардврт «Геологин өдр» бүрдәх седвәр һарһсмн. Тер өдриг тодлхд эврә темдгтә йовдл бәәсмн[1]:

  • 1965-гч җилд Западн-Сибирскин нефтегазиг олдг провинцд түрүн олзта орм олҗ авсмн

    Геологч гисн — мергҗләс даву, бәәдл-җирһл болна. Тертн онц күңкл ном. Геологийд дурта күн эркн биш, геологч болх. Юн чигн харш болшго, - гиҗ Сиврин индустриальн Ик сурһулин геолого-минералогическ номин доктор Я. М. Гутака келсмн[1].

1966-гч җилин март сарин 31-д СССР-ин Деед Хүүвин Президиумин Зааврар эн байрин өдр бүрдәгдсмн[1][2].

Эн байрин өдр дәкәд иим Зааврмудар батлгдсмн[1]:

  • 1980-гч җилин октябрь сарин 1-д СССР-ин Деед Хүүвин № 3018-Х тойгта «Байрин болн дурсхлын өдрмүдин туск» Заавр;
  • 1988-гч җилин ноябрь сарин 1-д СССР-ин Деед Хүүвин № 9724-XI тойгта «Байрин болн дурсхлын өдрмүдин туск СССР-ин йоснд орулх хүвлһсин туск» Заавр;
  • 2013-гч җилин июль сарин 31-д Әрәсән Федерацин йирңкәлгчин № 659 тойгта «Әрәсән Федерацд дурсхлын болн мергҗлтин байрин өдрмүд тогталһна туск» Заавр;

«Геологчин өдр» апрель сарин түрүн Нарн өдрлә темдглгднә. Тер өдр дигтә геологчнрин үвлин цагин көдлмш төгсәд, зуна цагин көдлмш эклхин өмн тусна[1].

«Геологчин өдр» тогталһна СССР-ин Деед Хүүвин Президиумин Заавр// Известия. 1966. Март сарин 31.

Кен темдглнә

Геологч улсас нань эн байрин өдр темдглдг улс:[3][2]:

  • бурһудчнр
  • маркшейдерчнр
  • геофизикчнр
  • хаһрлтчнр
  • геоморфологчнр
  • шахтын хаалһчнр
  • хәәһәчнр болн һазрин зөөр олзлчнр
  • физическин географчнр
  • геомеханикчнр

Би дарунь геологч болсн уга биләв. Җирһлин хаалһдан олн мергҗлин керг дасад йовлав: маши залач, ыл и водителем, и сварщиком, һаңнач, рекламин менеджер чигн, зуг седклдм туссн уга. Тер учрар чигн тенд уданар көдлсн уга биләв. «Седкл тусх керг» хәәһәд бәәҗ хаһульчин сурһуль төсәләв, дарунь буру шиидвр авсан медв. Урднь ямаран мергҗл авхан ухалад бәәдг биләв, зуг геологий нанд заяһар учрв, мини тодлвр угаһар. Эн көдлмшт күн өдр болһн дамшлтан өргҗүләд, шин медрл авад бәәдгнь бахмҗта. Кергүдин өргн аһунь бас өврмҗтә. Насни турштан нег ормдан бәәһәд, өдр болһн нег һазрар йовад бәәвв чигн, һазр дора — әвртә ик эрдс чолун бәәхнь медлго бәәнәч. Тиигчкәд, тер чолун нег ормдан бәәлго, көндрәд бәәдг болна. Кесг олн сай җилмүдт деерәснь шавр давтална, һазр дора һол урсхна, һазрин чичрән көндәнә. Терүнә кевнь хүврәд йовснь һазр һатцас үзҗ болна, — гиҗ Томинскин уулын-олзин комбинатын ах геологч А. М. Цыбук седкүлчнрт келсн бәәнә[4].

«Геологчин өдр» иим нутгудт темдглгднә[3]:

«Геологчнр» — хойр күүнтә урн бәрмл (Арменин улсин зургудын галерей, 1952 җил). Бәрмлчнь: А. Б. Григорян.

Керг-үүлдврмүд

Җил болһн мергҗлтән йилһрсн көдләчнриг шаңнна[5].

Байрин керг-үүлдврмүд[3]:

  • Геологчнр конференцс, хургуд, номлл, номин дискуссь болн нань чигн кергүд давулна;
  • Хамт-олн болһн эврә кергүд давулна;
  • Туста малтгч тоотсин, экспедицсин зургудын, палеонтологийн олгдсн соньн тоотсин һәәхүлмүд давулна ;
  • Соньмсҗах улст сурһульта харһлтс давулна.

2025-гч җилд Москвад иим кергүд давла[3]:

  • «2025-ин геологчин өдр» дууһин марһан (В. И. Вернадскин нертә Әрәсән номин Академин геологическ музей);
  • Геологин туск номлл («Заповедное посольство» номин болн медрлин цутхлң);
  • «Геологий. Үзх билг» һәәхүл (Дарвиновскин шаңһа музей). Әрәсән музей болһнд темдглнә[3]:
  • А. Е. Ферсмана нертә Минералогин музей (Москва);
  • Уулын музей (Санкт-Петербург);
  • А. В. Сидоровин нертә шаңһа минералогин музей (Иркутск);
  • Уралын геологин музей (Екатеринбург);
  • Төв Сиврин геологин музей (Красноярск);
  • Нефтин болн газин геологин музей (Ханты-Мансийск).
СССР-ин поштын марк: Хәәврин геологч олҗ авсн Очр чолунта болн улан кристаллмудта — пиропаста (аньрта), цаастань. Серий: Советск геологчин 50-гч түрүн.

Темдглл

  1. ↑ 1 2 3 4 5 История праздника – День геолога (рус.). poi.dvo.ru. Дата обращения: 4 Мөрн сарин 2026.
  2. ↑ 1 2 Харитонов, Тимур. Забытый праздник День геолога, Ураловед. Дата обращения: 4 Мөрн сарин 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 День геолога: дата, история и традиции, РБК Life. Дата обращения: 4 Мөрн сарин 2025.
  4. ↑ "Геолог – это не свитер с оленями и борода": специалисты о стереотипах, любви к профессии и работе в поле, NUR.KZ (5 Мөрн сарин 2021). Дата обращения: 4 Мөрн сарин 2026.
  5. ↑ День геолога в России: история и традиции праздника (рус.). rg.ru (25 март сарин 2025). Дата обращения: 4 Мөрн сарин 2026.

Утх-зокъял

  • Валяева О. С днём геолога! // Вестник института геологии Коми научного центра Уральского отделения РАН. — 2007. — № 4.
  • Плоскова С., Пискунова Н. День геолога и квн-2004 // Вестник института геологии Коми научного центра Уральского отделения РАН. — 2004. — № 4.

Холвас

"https://xal.ruwiki.ru/w/index.php?title=Геологчин_өдр&oldid=316279" халхас авсн