Олн улсин нислһин удрдгчин өдр
Олн улсин нислһин удрдачин өдр (тод. ᡆᠯᡆᠨ ᡇᠯᡇᠰ ᡕᡅᠨ ᠨᡅᠰᡄᠯᡎᡄ ᡕᡅᠨ ᡇᡑᡅᠷᡑᠠᡎ᠋ᡔᡅ ᡕᡅᠨ ᡈᡑᡈᠷ; орс. Международный день авиадиспетчера; анг. International Day of the Air traffic Controller) — нислһин удрдач болн нисх көдллһиг удрдлһна халхар көдлдг күмсин мергҗлин байрин өдр. Нислһин удрдачнрин өдриг җил болһн октябрь сарин 20-д темдглдг мөн.
Байрин түүкнь
- Олн улсин нислһин удрдачин өдриг октябрь сарин 20-д темдглдгнь - санмср уга йовдл биш. 1961 җилин тус өдрт Нидерландын хотл балһсн болсн Амстердамд Олн улсин нислһин удрдачнрин холваг бәәһүлҗ. Аһарин ацан болн зөрчгчин тееврин һардлһиг стандартчлхд чухл ач-холвгдлта эн арһ-кемҗән шин мергҗлин байрин эклциг тәвсмн.
- Эн өдриг темдглдг улмҗлл Орсас һарлта. 90-гч җилмүдин туршт ОХУ-ин Нислһин удрдачнрин мергҗлтнрин эвллин холвана төләлгчнр ОХУ-ин нисхин удрдлһна һардачнрт олн дәкҗ мергҗлин өдрән бәәһүлх өдрин туск асулт һарһдг бәәсмн. Теднә санаһар эн мергҗлин байр ЗХУ болн ОХУ-ин иргнә нисхин алвна түүклә холвата дурсхлын өдрт зөрүлгдсн болх бәәҗ. Гив чигн һардачнр эн асултынь оһат авч үзәд уга. Дарунь эн асудлд болн аһарин бәәршл заалһна түүкд кен чигн ханддг уга учрар ОХУ-ин Нислһин удрдачнрин мергҗлтнрин эвллин холвана төләлгчнрин һарһсн шиидврәр, ОХУ-ин Нислһин удрдачнрин мергҗлтнрин эвллин холвань 1993 җилд Олн улсин Нислһин удрдачнрин холванд орсн гиҗ, тус олн улсин холван бәәһүлгдсн өдриг Нислһин удрдачнрин өдр болһн тоолад, җил болһн ОХУ-ин болн ТУХН-а нислһин удрдлһна көдләчнрт эн үүл-йовдлын байр күргдг болцхав. Олн улсин нислһин удрдачин өдриг темдглх улмҗллнь Әрәсәд иим кевәр бәәдг болсмн. Тер цагас авн нислһин удрдлһна һардачнр чигн эн өдриг күлән зөвшәрәд, нислһин удрдлһна көдләчнрт байр күргдг болсмн.
Холвана Улсин аһарин бәәршл заалһна алвна һардач А. В. Нерадько Олн улсин нислһин удрдачин өдрт зөрүлсн йөрәлин үгдән иигҗ келсмн:
Нисхин салврнь ямр чигн кецү бәәдлиг зөргтә давн туулҗ, мергҗлдән үннч бәәдг, түүнә бахрхл болн алдрт чинрнь болсн ахмднрин улмҗллмудынь үрглҗлүлх чадврта, билгтә, ухата, зөргтә күмсиг татдг юмн. Аһарин огтрһу улс-орн болн тивмүдиг үл үзгдх бәәдләр холвдг болад, мергҗлин эв-негдл, хәрлцн тусллцан, том ик үүрг-дааврарн бидн түүг эңк-амулңгин зөрлһәр ашглхин төлә түүг аюл уга болн неелттә болһҗ туслдг.
Эндрк өдрт делкә деер олн арвн миңһн нислһин удрдач аҗллдг болад, тавн сайас үлү күмн теднд эврә әмдрлән даалһдг болна.
Бәрмтс
2014 җилин октябрь сарин 20-д Москва балһсна Внуково гидг никлин буудлд осл һарч, дөрвн күн әмнәсн хаһцҗ. Нислһин удрдачиг ослын учринь һарһсн негнь гиҗ үздмн[1].
Нислһин удрдачин өдриг 1961 җиләс темдглҗ эклсн түүкнь (улмҗллнь) худл болдмн. Эн байрин түүкин (улмҗллын экллин) тускар.
Нислһин удрдачин алдаһас көлтә болсн нисклин ослмуд:
Темдглл
Холвас
- История Дня авиадиспетчера России
- Федеральный профсоюз авиационных диспетчеров России (ФПАД России) Архивная копия от 5 Така сарин 2017 на Wayback Machine
- Об истории (начале традиции) празднования Дня авиадиспетчера,