Улан Сар
| Улан Сар | |
|---|---|
| Улан Сар | |
| Жанр | көгҗмин наадн |
| Орн-нутг |
 РСФСР |
| Келн | хальмг келн |
| Җил | 1931 |
Улан Сар (орс. Красный месяц) — 1931-гч җилд Саратовд Хальмг театрин һурвн зун шаху җөҗгчнр орлцата хальмг келәр тәвсн көгҗмин наадн. Нерәдлһнь Цаһан сарин байрт зөрүцләд тодлсмн.
Тууҗнь
Эн наадиг Саратовин Ик сурһулин хальмг факультетын седвәрәр тогтасн бәәҗ. Сценаринь драматургч Г. И. Бройдо хальмгин утх-зокъялын багла хамдан тогтасмн. Наадна декорацнь зурач М. Плачек күцәсмн. Би диглснь Е. Марголис. Көгҗмнь Абрамский Александр Савватьевич үүдәсмн. Наадыг И. А. Слоновин нертә Саратовин академическ драмин театрин җөҗгчнр болн Калян Санҗин һардврта Хальмгин утх-зокъялын шунмһачнр тәвсмн. Белдврнь Саратовд 1930-гч бүкл җилдән болсмн.
Түрүн үзүллһнь Саратовд 1931-гч җилин апрель сарин 23-д Карл Марксин нертә Саратовин театрт (эндр — И. А. Слоновин нертә Саратовин драмин академическ театр). 1931-гч җилин апрель сарин 6-д эн наадиг Әәдрхнд Тинакскин нуурин көвәд үзүлсмн. Тер нааднд 325 шаху күн орлцсмн, тедн дунд Әәдрхнә хальмг драмин школын, Хальмг багшнрин техникумин, Н. Г. Чернышевскин нертә Саратовин коммунистическ Ик сурһулин оютнр, бәәрн улсас тогтсн баг болн пионермуд. Нааднд Хальмг бөк бәрлдән, мөрнә урлдан, хальмг домбр, нәәрл дуучнр, симфоническин болн хурлын оркестрмуд орлцад, терүг һаза, ил теңгр дора, 1,5 километрин аһуд давулсмн[1].
Һарг
Хальмг келн-улсин бәәдл үзүлҗәх наадн. Кезәңк хуучна ду-бииһин сүүр деер тәвсн наадн болна, терүнд хальмг дуд, би, Җаңһр (Баатрльг дуулвр), частушкс, пантомимыг герин көдлмшин төрмүдәр тәвсмн. Наадна йовуд домбрин, һармулин, бүшкүрин, болн талдан зевсгүдин айсин көтлвртә.
Нааднд угатя хальмг залу күн байнд заргдад, гелңгд меклгдәд йовсиг үзүлҗәнә. Угатяг даҗрад йовх улсар наадар бәрәд тәвсн наадн шогта болснас, олн әмтнд таасгдад бәәҗ.
Наадн дотрк әңгүднь:
- Йөрәл;
- Улан сар (большевикудын хавр);
- Цаһан Сар (кезәңк бәәдл);
- Сәәни орн (таралң);
- Цуһар колхозд орий.
Темдглл
- ↑ «Советское искусство», № 25 (97), 18 мая 1931 года
Сурвлҗс
- Д. В. Сычев. Калмыцкий театр (1927—1967), Материалы и документы. — Элиста: Калмыцкий НИИ языка, литературы и истории, 1972.
- Номинханов Д. Очерки истории культуры калмыцкого народа. — Элиста, 1969. — С. 25—26.
- Е. Б. Очирова. 1-й музыкальный спектакль. — Элиста: Национальная библиотека им. А. М. Амур-Санан, 2001. — С. 16.
- И. В. Батинова. Истоки зарождения театра в Калмыкии