Уурхачин өдр
| Уурхачин өдр | |
|---|---|
| Файл:Aug-5-sun.png | |
| Зүүл | Мергҗлтнә өдр |
| Бәәһүлгдснь | 1947 җилин сентябрь сарин 10 |
| Җил-өдр | җил болһн, август сарин сүүлин нарн өдр |
 Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа | |
| 25.08.24 |
| 31.08.25 |
| 30.08.26 |
| 29.08.27 |
| 27.08.28 |
Уурхачин өдр — Зөвллт Холвана Улсин үйәс түүкнь эклсн уурхачин мергҗлин байр; ЗХУ эвдрҗ тарсна дару Әрәсә, Цаһан Орс, Эстонь, Узбек улс, Хасг улс, Украйн, Буруд улст август сарин сүүлин нарн өдрт темдглдг байр.
Байрин түүкнь
1935 җилин август сарин 30-ас 31-нә хоорнд Ирмино балһсна «Центральная-Ирмино» уурхад «XXII-гч ик хургин» хөөн уурхач Алексей Стаханов деед амҗлт тогтав (7 тоннар 102 тонн нүүрс олврсн), эннь Стахановин көдлгәг эклсн йовдл болв. Эн байриг хуучн ЗХУ-ин нутг-девскрт темдглдг.
1947 җилин сентябрь сарин 10-нд ЗХУ-ин нүүрснә салврин министрмүд Д.Г. Оника А.Ф. Засядько хойрин санл болһсар эн байриг алвн йосар батлв. Уурхачин өдриг түрүн болҗ 1948 җилин август сарин 29-нд темдглҗ авч. Җилин экнд салврин министр «Уурхачин байрин белдврин тускар» гидг нертә зәрлг һарһв.
Нүүрснә салврин ниит көдләчнр эн байран үүлдврллин оллт-амҗлтар тосч, аҗ-әмдрл ахуһан сәәҗрүлҗ, көдлмшин сәклһән-хәрүцлһиг чаңһрулх, шин машин-механизм ашгллтд орулх, уурхан бүтән бәәһүллт, сергән босхлтын көдлмшиг өргҗүлх арһ-кемҗәг тодрхалҗ, уурхачнрин көдлмшәр оңдан улсас онцха амҗлт һарһсн улсиг шаңнхд кергтә материал белдх үүрг даалһвр өгсмн. Уурхачнрин өдрт Москвад йосллын хург болҗ, 1949 җилд көдлмшин амҗлтд күрх амллт өгсн мөн.
Зәрм балһсн, орн-сүүрмүдт Уурхачин өдр болхла, һол байр болад, задһа концерт, улсин байрар темдглдг: Анжеро-Судженск, Антрацит, Артём, Брянка, Воркута, Горловка, Гуково, Джебарики-Хая, Донецк, Дровяная, Заполярный, Инта, Караганда, Кемерово, Кировск, Кировск/Голубовка (Луганск муҗ), Киселёвск, Копейск, Кохтла-Ярве, Краснодон, Молодогвардейск, Кривой Рог, Ленинск-Кузнецкий, Луганск, Макеевка, Междуреченск, Назарово, Нерюнгри, Новая Чара, Новокузнецк, Новошахтинск, Павлоград, Первомайск, Першотравенск, Прокопьевск, Свердловск, Ровеньки, Североуральск, Снежное, Селидово, Соледар, Стаханов, Суходольск, Терновка, Торез, Торецк, Шарыпово, Шахтёрск, Шахтинск, Шахты, Шерловая Гора, Экибастуз, Мыски.
Березовский, Горловка, Доброполье, Донецк, Киселевск, Краснокаменск, Макеевка, Прокопьевск, Солигорск, Соль-Илецк, Сосенский (Калуган муҗ), Торез, Черемхово, Шахты, Шахтинск (Карагандан муҗ), Шахтерск балһдын өдр уурхачнрин өдрлә хамтдан (балһсна өдр уурхачин өдрлә негн зерг) болдг.
Уурхачин өдр Кузбассин һазрт
Кемерово муҗд 2001 җиләс авн уурхачнрин өдриг темдглх хотл балһсиг суңһҗ авдг:
- 1976 — август сарин 29 — Прокопьевск[1]
- 2001 — август сарин 26 — Прокопьевск
- 2002 — август сарин 25 — Ленинск-Кузнецкий
- 2003 — август сарин 31 — Белово
- 2004 — август сарин 29 — Осинники
- 2005 — август сарин 28 — Кемерово
- 2006 — август сарин 27 — Киселёвск
- 2007 — август сарин 26 — Анжеро-Судженск
- 2008 — август сарин 31— Полысаево
- 2009 — август сарин 30 — Берёзовский
- 2010 — августа сарин 29 — Краснобродский
- 2011 — август сарин 28— Калтан
- 2012 — август сарин 26 — Мыски
- 2013 — август сарин 25 — Ленинск-Кузнецкий
- 2014 — август сарин 31 — Новокузнецк
- 2015 — август сарин 30 — Прокопьевск
- 2016 — август сарин 28 — Кемерово
- 2017 — август сарин 27 — Междуреченск
- 2018 — август сарин 26 — Шерегеш
- 2019 — август сарин 25 — Гурьевск
- 2020 — август сарин 30 — Белово
- 2021 — август сарин 29 — Киселёвск
- 2022 — август сарин 28 — Полысаево
- 2023 — август сарин 27 — Кемеровский район
- 2024 — август сарин 25 — Новокузнецкий район
Эн байр темдглхәр Кемерово муҗд нертә көгҗмин хамтлгуд (коллективмуд) болн талдан улсин урн бүтәлчнр ирҗ нәр кедг. Байрин арһ-кемҗә байрин салют цацсар дуусна.
Һазадын орн-нутгудт
Польшд Уурхачин өдр Варваран өдрлә давхцдг (Католик шаҗнд Барбурка, декабрь сарин 4) болад, үвлин экн үйд темдглдг.
Филателийд
«Уурхачин 25 җилин өөн» шуудңгин марк. ЗХУ, 1972.
«Уурхачин өдр» Онцха шуудңгин тамһ. Донецк, 31.08.2003.
_small_resolution.jpg)
_small_resolution.jpg)
_small_resolution.jpg){kind=icon}
Немҗ үзтн
Темдглл
Сурвлҗс
- Бабокин И. А. Праздник шахтёров советской страны [Текст] / И. А. Бабокин // Безопасность труда в промышленности. — 1978 (август). — № 8. — С. 2—7.