Рамана хаана тагт
| Рамана хаана тагт | |
|---|---|
| санскр. रामसेतु, там. இராமர் பாலம் | |
Рамана хаана тагт: саңсрас харсн бәәдл | |
| Оршх һазрнь | |
| Акватория | Эндкгин дала |
| Орн-нутгуд | |
Рамана хаана тагт[1] (орс. Адамов мост, мост Рамы; энд. रामसेतु [Rāmasētu]; там. இராமர் பாலம் [Irāmar pālam]) — Эндкг, Шри-Лаңкан хоорнд Эндкгин далад 48 км үрглҗлсн арлмудын цува.
Эндкгин Рамнадын хошуна Рамесварам арлас авн Шри-Лаңкан Маннар арл күртл үрглҗлҗ йовҗаһа элсн далаһин йоралын геологин чухл өндр. Зәрм һазрт эннь бичкн арлмуд мет харгддг болв чигн, икңк кесгнь далаһин түрлһәр 1-1.25 м гүүнд усн дор бәәдг; Зөвкн Рамнад хошун болн Рамесварам арлын хоорндк Памбан һарц гидг нертә хоолар бичкн көлгн оңһцуд һарад йовдг болмҗта. Тагтын гинҗин келкәлә зергцәд, Һатлһна оңһцын төмр хаалһин һарм бәәдг.
Хуучн Араб, Португалин һазрин зург деер Рамасету XV зун җилин эцс күртл йовх болмҗта бәәҗ. XV зун җилин адгар, эс гиҗ тодрулад заахла, 1481 җилин орчмд һазр көдлснә учрар үүссн усна үүмәнд нурв[2].
Бирмнә номд эн тагтыг Рамана хаана тагт эс гиҗ Налаһин тагт гиҗ нерлнә. Эндкгин «Рамаяна» (Теҗәл Үүлдгч хаана тууҗ) гидг нертә баатрльг дуулврт келгдсәр болхла, эн тагт Рамана (Теҗәл Үүлдгч) гидг хуң-тәәҗин зәрлгәр бәргдсн тагт болна. Бәрлһиг болхла, теңгрин бәрәч Вишвакарман (Элдв Үүлдәч) гидгин көвүн Нала һардад, Рамана хуң-тәәҗин алвт болн боолмуд, тер дунд сар-мөчнә церг тосхҗ күцәв. Рамана хуң-тәәҗин церг түүнә хәәртә Ситаг (Үклң одлсн окн) хулхалсн Равана маңһсла ноолдхин төлә Шри-Ланкур эн тагтар дамҗад орв.
Лалын домгт келгдсәр, Адам таралңгин орнас көөгдәд, Цогт Өлмән уулур унад ирҗ, өдгә цагин Җидда балһсна нутг-девскрт Еваһурн йовх халһдан Шри-Ланкас тивүр темцҗ, эн хәр һазрар һаталд одв.
XXI зун җилин экәр Эндкгин засгин һазр Эндкг, Шри-Ланкаг холвсн хоолын далаһин тееврин кесгиг гүн болһх төслиг белдҗ, эннь арлын эргҗ йовхд (400 орчм км) көлгн-оңһцын 30 цаг завиг хасх билә. Төслин эсргүцчнр Рамана хана тагтыг Цейлон арлын түүкин өв болһҗ хадһлх көдлһәг бәәһүлв.
2009 җилд Әрәсән кино нәәрүлгч Александр Волков «Рамана хаана тагт» («Мост Рамы»)[3] нертә бәрмттә кино кеҗ. Эн кинонь тагтын һарл-үүслин тускар хойр талын үзл-бодлыг авч үзәд, эцстнь зокагчин үзл-бодлнь тагтыг күүнә һарар бүтәв гиҗ үзҗ. Эн кинонь Әрәсә, Англь, Тамил келн деер һарад, Эндкг, Шри-Лаңка, Әрәсәд үзүлгдв.
Темдглл
- ↑ Ада́мов Мост // Словарь географических названий зарубежных стран / отв. ред. А. М. Комков. — 3-е изд., перераб. и доп. — М. : Недра, 1986. — С. 9.
- ↑ «Мост Рамы». Архивировано 12 Мөрн сарин 2013 года. (видео, 3:20)
- ↑ Фильм А. Волкова «Мост Рамы» (2009). Архивировано из оригинала 12 Мөрн сарин 2013 года.
Ном-зү
- Рамана хаана тагт // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
- When Megaengineering Disturbs Ram: The Sethusamudram Ship Canal Project / Michiel van Dijk and Virginie Mamadouh // Engineering Earth. The Impacts of Megaengineering Projects. In 3 volumes. Vol. 1 / Ed. Stanley D. Brunn. — Springer, 2011. — e-ISBN 978-90-481-9920-4. — DOI 10.1007/978-90-481-9920-4. — Ch. 18. — P. 297.
- Physical Geography // Ceylon. A General Description of the Island, Historical, Physical, Statistical. In 2 vols. Vol. 1. — Asian Educational Services, 1994 (reprint, first published in 1876). — Ch. IV. — Pp. 58—61.