Асрх седкл

Рувики-с
Бурхн Багшин асрх седкләр догшн зааныг номһрулснь

Асрх седкл (тод. ᠠᠰᠠᠷᡍᡇᡅ ᠰᡄᡑᡍᡅᠯ; орс. метта; пали मेत्ता mettā; энд. मैत्री maitrī) — әмтн бүкнд зөрүлгдсн цаһан седкл[1][2][3], иньглл[4][5][6][7], нөкрлл[3][6][4][6], эв-нәәрмдл[5], цаһан санан[6], өрвдх седкл[8][5], хәәрн[5], бусдта орлцатаһар хәрлцх[6][4], дахн байслцх[4][5]. Бурхна шаҗна барамдин негнь. Бурхна шаҗна Тхеравада эс гиж хальмг келәр Бат орна йосн (мөн эртин Бурхна шаҗна бусд чигллмүднь чигн) болн Ик күлгндк деед зергллд күрх кергсл[4], цаглш уга дөрвнә эркм деедин түрүнкнь[9].

Тодрхаллтнь

Асрх седклиг Эндкгин шаҗна хамгин һол ик һурвн йоснд үнлдг мөн[4].

Асрх седкл үүскхнь - Бурхна шаҗндк бишлһлын алдрта төрл.

Төвдин Бурхна шаҗна йоснд асрх седкл әмсхл һархһд «җирһлң» өгч, әмсхл авхд «зовлң» авдг «авх-өгх» (тоңлен) гидг арһла холвата бәәдмн[10]. Немәд келхд, Төвдин Бурхна шаҗнтнр бишлһх цагтан барамдыг бишлһҗ чаддмн[11]. «Метта бхавана» гидг нертә асрх седкл олх арһ бәәдмн[9][12].

Асрх седклиг Номин шастр («Номин номлл» шаҗна болн хууль-эркин шинҗ-чинртә эртин Эндкгин бичвр) болн эртин Эндкгин шаҗн, гүн ухан хойрин шүлглсн зокал болсн «Махабхаратад» (Ик Бхарата) үнтә зүүл гиҗ дурдсн бәәдг болад, эннь «Мануһин санл» үндсн буйна җигсәлтд багтсн бәәдг (Вед сурх болн шагшавдын хөөн һурвдгч буйн гиҗ дурдсн болад, санлын өмн ордг). Асрх седклнь Йоһан судрт зүркән цевршүлх түрүн кергсл гиҗ нерлгддг[4] болад, Умасватин Таттвартхадхигама-судрт седклд туста бүтәлмүдин һолн гиҗ нерлгдҗ, Сиддхартха (Тус Бүтәлч) Готама Бурхн багшин номлсн пали келәр темдгләтә әәмгт седклән цеврлх арһ болҗ, буй олһҗ, Бодь хутг олх нег һол арһ болна[4].

Ик сурһлын багш Буддагхошан мана үйин V зун җилд зокасн «Висуддхимагга» (Тейн Әрлһх мөр) гидг нертә бурхна шаҗна бишлһл болн шагшавдта әмдрлин туск дегтрт асрх седкл иигҗ тәәлгднә:

«Би ямр мет бийдән тус болн асрх седкл күссн мет, талдан әмтн тер мет болсар тедн бүгд амулң эдлх болтха!»[4].

Бурхна шаҗнд асрх седклиг бишлһхнь — бусд бишлһлын орнас йилһрнә, үүнд харш уга болад, бүк шаҗна зүтклтнр, хуврг чигн, өглһин эзд чигн өдр, сөөһин ямаран болвчн цагт бишлһхнь зөвтә. Түүнәс нань, Бурхн багш эн бишлһлыг цуг әмтнд бәәңһин бишлһл болһҗ номлна:

Хамг йиртмҗд асрх
Кизәр уга седкл үүскҗ,
Деер, дор, өргндән
Өшх, тевчхәс хаһц.

Зогсх, суух, йовхла,
Нөр уга кевтх насд
Үүнә тускар санн үүлд
Эннь цаглш уга гидг.

(Сутта-нипата 138-143)

Бурхна Номдк асрх седкл

Бурхна шаҗна Пали келәр бичгдсн судрмудт асрх седклиг иигҗ магтна:

Аль бәәх әмтн
Арһ уга, чидлтә хоцрл уга
Аврһ ут, дунд, ахр,
Аһу, баһ, ик

Үзгдх болн үзгдх уга,
Хол бәәх, өөрхн бәәснь
Төрсн болн төрәд уга
Тедн бүгд амулң болх болтха!
.......

Асрхин судр («Сутта — нипата», 133—143)

Амулңгин хутг олад,
Буйнд мергн түүнә үүлдхнь эн:
Бийнь урн, шудрһ, оһат онлта,
Номһн, омг уга, номлл соңсач

Ханмҗта, теҗәхд амр,
Баһ үүргтә, кемнлттә,
Номһн күслин үүднд мергн,
Эйлдг, герт тачал уга,

Мергдин бурушах юм
Баһ чигн үүлдх уга.
Хамг әмтн амуңгар сәксн,
Дотад амулңта оршх болтха!

Аль бәәх әмтн
Арһ уга, чидлтәнь — хоцрл уга
Аврһ ут, дунд, ахр,
Аһу, баһ, ик

Үзгдх болн үзгдх уга,
Хол бәәх, өөрхн бәәснь
Төрсн болн төрәд уга
Тедн бүгд амулң болх болтха!

Талдан әмт меклх уга,
Дормҗлх чигн уга.
Уурин күчәр, тевчх седкләр
Талдан әмтн бичә зова.

Эк һанцхн көвүһән
Эврә әмәр харсх мет
Хамг әмтнә төлә
Кизәр уга седкл үүск!

Хамг йиртмҗд асрх
Кизәр уга седкл үүскҗ,
Деер, дор, өргндән
Өшх, тевчхәс хаһц.

Зогсх, суух, йовхла,
Нөр уга кевтх насд
Үүнә тускар санн үүлд
Эннь цаглш уга дөрвн гидг.

Хамг үзл тевчҗ,
Уха бәрҗ, үнн йовдлар
Күслин тачал тавчәд авч,
Оман орнд хәрҗ иршгоч.

Темдглл

  1. ↑ Медитация любящей доброты (рус.). Дата обращения: 30 Хулһн сарин 2010. Архивировано 18 Лу сарин 2011 года.
  2. ↑ Bodhi (2005), pp. 90, 131, 134, passim; Gethin (1998), pp. 26, 30, passim [в два слова: «loving kindness»]; Harvey (2007), pp. 247-8 [без пробела: «lovingkindness»]; ÑāIAST: ṇamoli & Bodhi (2001), pp. 120, 374, 474, passim; Salzberg (1995), passim [без пробела]; Walshe (1995), p. 194.
  3. ↑ 1 2 Warder (2004), pp. 63, 94.
  4. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 МАЙТРИ (рус.) (недоступная ссылка — история). Кругосвет. Дата обращения: 30 Хулһн сарин 2010.
  5. ↑ 1 2 3 4 5 Rhys Davids & Stede (1921-25), p. 540, запись «Mettā,» проверено 2008-04-29 from «U. Chicago» http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.3:1:177.pali Архивировано 7 Така сарин 2012 года..
  6. ↑ 1 2 3 4 5 Monier Williams, 1964, p. 834, запись «Maitrī,» retrieved 2008-04-29 from «U. Cologne» http://www.sanskrit-lexicon.uni-koeln.de/cgi-bin/serveimg.pl?file=/scans/MWScan/MWScanjpg/mw0834-meSUraNa.jpg Архивная копия от 25 Туула сарин 2021 на Wayback Machine.
  7. ↑ Kamalashila (1996).
  8. ↑ Gombrich (2002), p. 64-5.
  9. ↑ 1 2 Медитация на тему дружественности (метта бхавана) (рус.). Дата обращения: 30 Хулһн сарин 2010. Архивировано 18 Лу сарин 2011 года.
  10. ↑ Trungpa (1993), p. 220, «Glossary» entry: «maitri bhavana: The practice of maitri, or loving-kindness. Tonglen practice is also referred to as maitri practice, or maitri bhavana….»
  11. ↑ Matthieu Ricard's 2cd set «Happiness»
  12. ↑ Что такое Метта? (рус.). Дата обращения: 30 Хулһн сарин 2010. Архивировано из оригинала 30 Бар сарин 2010 года.

Холвас

"https://xal.ruwiki.ru/w/index.php?title=Асрх_седкл&oldid=308189" халхас авсн