Бо (кемҗән)
Бо (тод. ᡋᡆᡃ᠊; орс. двойной шаг) — эрт урдк цагин хальмгудын күүнә көләр ут юм кемҗх кемҗәнә негҗин негн. Күүнә йовхдан өрәсн көләрн өмәрән хойр ишкх кем эс гиҗ хойр алхх үйин көлин хоорндк хойр дүңгә зәәг медүлҗәх утын негҗ. Өдгә цагт хальмгуд кемҗлтин негдсн системиг ашглад, хуучн негҗсин системиг ашглдган уурсн бәәнә.
Тодрхаллт
Эрт деер үйәс күмн-әмтн эврә керг-үүлд зөрүләд, олн кемҗәг ашглҗ бәәв: орн-сууцан бәрх, гер ахуһин эдин зүүлс кех болн нань чигн. Келн-улс, үндстн болһн дунд кемҗх кемҗәнә кергсл бүтәд ирх үүл-йовцнь тиим чигн ик йилһәтә биш бәәнә. Цуг күмн-әмтнә сойл-иргншлд хамгин түрүнд утын кемҗән һарч ирсн болад, эннь күүнә бийин мөчмүдәр эс гиҗ тодрха хуһцана зәәһәр кемҗгдәд бәәсн бәәҗ. Үлгүрлхлә, хаалһин утыг «өдр» гидг кемҗәһәр кемҗх юмн[1].
Хальмг келнә «бо» гидг кемҗәнә негҗ хол биш һазрин кемҗәг кемҗх эс гиҗ модн гер-бәәшң бәрх цагт ашглж бәәсн кемҗҗәнә негҗ бәәсн бәәҗ. XX зун җилин 30-ад җилмүд күртл өргнәр ашглҗ бәәдг кемҗән[2]. «Бо» гидг кемҗән хойр алхм эс гиҗ йовхд өрәсн көләрн хойр ишкҗ йовх зәәһин дүңгә кемҗәг медүлҗ бәәнә[3].
Темдглл
- ↑ Батырева К.П., Бембеев Е.В., Мукабенова Ж.А. Калмыцкие меры длины: Этнолингвистический аспект // Кочевая цивилизация: Исторические исследования. 2021. №3. С. 56-57.
- ↑ Эрдниев У.Э. Калмыки. Элиста, Калм.кн.изд-во, 1970. 243 х.
- ↑ Калмыцкие меры измерения