Румянцев, Георгий Никитич

Рувики-с
Румянцев, Георгий Никитич
Төрсн җил-өдрнь 1903 җилин март сарин 21
Төрсн һазр Тверь муҗин Ванчугово селән
Нас барсн җил-өдрнь 1966(1966)
Нас барсн һазрнь Бурят улс, Улан-Үд балһсн.
Орнь ЗХУ, Орсин Холвана Улс
Шинҗлх ухана салврнь Өөрдин урн-зокал, Бурядын урн-зокал, Буряд-моңһлын түүк
Аҗлын һазрнь Ленинград балһсна Ик сурһуль, ЗХУ-ин ШУА-ин Дорд үзгин судллын күрәлң, Буряд-Моңһлын келн, урн зокал, түүк судлх шинҗлх ухана күрәлң
Номин зергнь Түүкин шинҗлх ухана нер девшгчин
Җоладгч багшнь Б.Я. Владимирцов, Ф.И. Щербатской


Георгий Никитич Румянцев (1903 җилин март сарин 21, Тверь муҗин Ванчугово селән — 1966 җил) дорд үзгин судлач, моңһлч, төвд судлач, түүкч, түүкин шинҗлх ухана доктор.

Намтрнь

Нертә судлач Георгий Никитич Румянцев Тверь муҗин Ванчугово гидг нертә селәнд 1903 җилин март сарин 21-нд угатя хар күүнә өрк-бүлд төрж һарв. 1911 җилд Румянцевин өрк-бүл селәнәсн Санкт-Петербургур нүүҗ һарад, тенд сүүрлв. Номтын баһ наснь Санкт-Петербург балһсна Василий Петрович Мордухай-Болтовский гидг Орсин хаата улсин сенаторин өрк-бүлд өңгрв[1].

Эврә заяни керг-үүлиг Георгий Никитич удан хәәҗ йовсн күн бәәв. Түрүләд тер иргнә инженерин сурһульд орҗ сурад, хойрдг әңгин сургч болсн цагтан сурсн юмндан цөкрҗ, терүгән хайв. 1926 җилд Румянцев Ленинград балһсна Ик сурһулин моңһл келнә титикмд орж сурв[1]. 1931 җилд Румянцев Ленинград балһсна Ик сурһулин келн-түүкин тиңкмиг төгсәв. Түүнә багшнрнь делкәд нертә моңһлч, академьч Б.Я. Владимирцов болн самһрд кел судлач, төвд судлач, бурхна шаҗна судлач, академьч Ф.И. Щербатской бәәҗ[2]. Баһдан сурад авсн европин келмүд деерән Б.Я. Владимирцов болн Ф.И Щербатской гидг нертә номтнрин һардврар Румянцев моңһл кел, төвд кел болн манҗу кел йилһән сәәнәр сурад авч[1].

Сурһуль сурч бәәх цагас авн Георгий Никитич Румянцев Ленинградын Ик сурһулин Дорд үзгин тиңкмин Дегтрин саңгин һар бичмлин салврт цуг дергтр-судрмудыг дигләд көдлҗ бәәв. Хөөннь, сурһулян төгсәснә дару тенд һар бичмл дигләд, эрдм-шинҗлһәнә темдгллиг кеҗ бәәв[1]. 1932-1935 җилд номт ЗХУ-ин ШУА-ин Дорд үзгин судллын күрәлңд герә батлҗ көдлх аҗлч болад, 1935 җиләс авн 1939 җил күртл тер күрәлңгин йосн көдләч болҗ бәәв. Тенд көдлҗ йовхдан, К.М. Черемисовлә негдәд, 1937 җилд Моңһл орс толь (Өдгә цагин кевлл-барар) кевләд барлҗ һарһв[3]. 1938 җилд Румянцев номт өөрдин богд-багш Зая-пандитын намтр «Сарин герл» гидгин хүвлврмүдиг негдүлҗ ниилүләд, орс келнд орчулҗ, барт белдв[4]. Зуг эн орчуллһ кесг цагтан һарад уга бәәҗ, һар бичмлин кевәр хадһлгдҗ йовҗ, адг ядхдан А.Г. Сазыкинә һарт тусад, 1999 җилд Сазыкинә эврә нерм немҗ яссн дегтрәр һарв[5].

1939 җилд Буряд-Моңһлын келн, урн зокал, түүк судлх шинҗлх ухана күрәлңгин дарһин үрврәр Бурядт одад, тенд шинҗлх ухана көдләч болҗ бәәв. Бурядын күрәлңд көдлҗ йовхдан күрәлңгин закрлын орлгч (1948-1953), түүкин салвр (1953-1957), төвд судллын салвр болн Хол дорд үзгин салвриг (1957-1966) ахлҗ бәәв. Тенд көдлх цагт 1962 җилд «Хори бурядын һарл» гидг седвәр түүкин шинҗлх ухана нер девшгчин зерг хамһалв[6].

1966 җилд Георгий Никитич Румянцев Улан-Үдд күнд гемтәд, насан барв.

Бүтәлмүднь

Архив бичгин судлл

  • Румянцев Г.Н. «Описание архива У.-Ц. Онгодова». Улан-Удэ, 1959.
  • Румянцев Г.Н. «Архив засак-ламы Галсана Гомбоева». Улан-Удэ, 1959.
  • Румянцев Г.Н. «Архив И.И. Пирожкова». Улан-Удэ, 1941.
  • «Описание о братских татарах, сочиненное морского корабельного флота штюрманом ранга капитана Михаилом Татариновым». Иссл. и коммент. Г.Н. Румянцева. Улан-Удэ, 1958.

Сурвлҗ бичгин судлл

  • Баргузинские летописи. Пер. иссл. и коммент. Г.Н. Румянцева. Улан-Удэ, 1956.
  • История Бурят-Монгольской АССР. В 2 т. Улан-Удэ, 1951 (Зәрм кесгүднь).
  • Сборник документов по истории Бурятии. XVII в. Сост. Г.Н. Румянцев, С.Б. Окунь. Улан-Удэ, 1960.
  • Румянцев Г.И. Происхождение хоринских бурят. Улан-Удэ, 1962.
  • Раднабхадра. «Лунный свет»: История равджам Зая-пандиты. Пер. с ойрат. Г.Н. Румянцева, А.Г. Сазыкина. Санкт-Петербург, Памятники кульутры Востока, 1999.

Толь бичг зокаснь

  • Монгольско-русский словарь по современной прессе. Ленинград, 1937 (К.М. Черемисовлә хамтрад һарһв).
  • Монгольско-тюркский словарь. Ленинград, 1937.

Темдглл

  1. ↑ 1 2 3 4 Чимитдоржиев Ш.Б., Лыксокова В.Ц. Георгий Никитич Румянцев — Ученый-востоковед. Очерки. Улан-Удэ, Изд-во БНЦ СО РАН, 2003. С. 5
  2. ↑ Румянцев Георгий Никитич
  3. ↑ Семиушев И.Н. Монголоведение в Бурятском педагогическом институте // Банзаровские чтения, ч. 2, С. 20
  4. ↑ Ратнабхадра. «Лунный свет»: История рабджам Зая-пандиты. СПб. «Петербургское востоковедение», 1999. с. 12
  5. ↑ Ратнабхадра. «Лунный свет»: История рабджам Зая-пандиты. СПб. «Петербургское востоковедение», 1999. 176 с.
  6. ↑ Румянцев Г.Н. Происхождение хоринских бурят
"https://xal.ruwiki.ru/w/index.php?title=Румянцев,_Георгий_Никитич&oldid=307464" халхас авсн