Хальмг Номин Төв

Рувики-с
Хальмг Номин Төв
(КалмНЦ РАН)
Калмыцкий институт гуманитарных исследований.jpg
Үүсснь 1941
Сүүрнь Flag of Russia.svg Орсин Холвана Улс, Элиста
Тойгнь Хальмг Таңһч, Элст балһсн, Илишкинә һудмҗ, 8
Сайтнь kigiran.com


Әрәсән номин академин Хальмг номин төв (орс. Калмыцкий научный центр РАН) — Әрәсән номин академин хальмг судллын талар аҗлдг судлһан-шинҗллһәнә төв. Эн күрәлң Элстәд Илишкинә һудмҗин 8-гч бәәрнд оршдг юмн.

Түүк

Тус күрәлңнь 1941-гч җилд бәәһүлгдсн болад 1999-гч җил күртл «Хальмгин кел, утх-зокал, түүк судлһана күрәлң» гидг нертә бәәсн санҗ. Түрүн закрл болҗ 1943-гч җил күртл Хальмгин Автономьт Зөвллт Социалист Республикин номин ачта зүтклтн Иван Кузнецович Илишкин аҗлҗ бәәсмн. 1980-гч җилмүдт Хальмагин түүк, келн-зү, эдшл судлһана күрәлң (орс. Калмыцкий НИИ ИФЭ) гиҗ нерлгддг бәәсмн.

1941-гч җилин май сарин 31-д Хальмгин Автономьт Зөвллт Социалист Республикин Ардын Комиссармудын Зөвллин хурлар «Хальмгин Автономьт Зөвллт Социалист Республикин кел, утх-зокал, түүк судлһана күрәлң неехин туск» шиидвр һарһҗ. Тер цагт күрәлңгин шинҗлһәнә аҗлыг профессор Б.К.Пашков, келн-зүн номин кандидатмуд Ц. Д. Номинханов болн И.К.Илишкин кедг бәәҗ. 1943-гч җилд Хальмгудыг Сиврүр цөлҗ, Хальмгин Автономьт Зөвллт Социалист Республикиг устхсн учрас күрәлңгин үүл-аҗлһа зогссн болв.

1957-гч җилд күрәлңгин үүл-аҗлһаг сергәв. Дәәнә хөөн Хальмгин кел, утх-зокал, түүк судлһана күрәлңд Номин-Хаана Церн-Дорҗ, Павла Дорҗ, Эрднин Урвҗур, Кичгә Төлә гидг номтнр аҗлдг бәәҗ.

Өдгә цагт

1999-гч җилд Хальмгин кел, утх-зокал, түүкин судлһана күрәлңгиг Әрәсән номин академин бүрлдлд орулҗ, Хальмгин күмнлгин судлһана күрәлң гиҗ нерлв.

Күрәлңгин салврмуд:

  • Түүк болн археологин салвр;
  • Утх-зокал, амн-зокал болн Җаңһр судллын салвр;
  • Бичмр дурсхл болн Бурхна шаҗн судллын салвр;
  • Кел шинҗлх салвр;
  • Ниигм-төршл болн бәәһл орчна судллын салвр;
  • Угсатна судллын салвр;
  • Шинҗлх ухан, техник болн медәллһин демҗлг үзүлх лабораторь;
  • Шинҗлх ухана дегтрин саң;
  • Номин архив;
  • Зая-Пандитын нертә улмҗллта сойлын музей.

Тус күрәлң «Хальмг номин төвин зәңгч» гидг седкүлиг кевлүлдг болад урднь «Номин темдглл», «Угсатн-зүүһин медән», «Келн-зүүһин медән» зерг шинҗлх ухана альманахмудыг кевлүлдг бәәсн бәәҗ.

Алдрта аҗлтнр

  • Кичгә Төлә (орс. Кичиков Анатолий Шалхакович; 1921-1998) - Җаңһр судллын секцин эрклгч (1966-1991), О.И.Городовиковин нертә Хальмгин Төрин шаңнлын эзн.
  • Орехов Иван Иванович - 1965-гч җиләс авн 1975-гч җил күртл закрлын дарук болҗ аҗлдг бәәсмн.
  • Пашков Борис Климентьевич (1891-1970) - 1957-гч җиләс авн 1959-гч җил күртл закрл, РСФСР-ин номин ачта зүтклтн.
  • Максимов Константин Николаевич - 1999-гч җиләс авн түүкин салврин эрклгч, ОХУ-ын номин ачта зүтклтн, түүкин номин доктор, профессор.
  • Цуцкин Евгений Васильевич (1948-2014) - һазр-зүн номин кандидат, 1980-гч җиләс авн 1999-гч җил күртл археологин салврин эрклгч.

Эк сурвлҗс

  • Календарь знаменательных и памятных дат на 2016 год = 2016 Җилин ончта өдрмүдин лит, М-во культуры и туризма РК, Национальная библиотека им. А. М. Амур-Санана; сост. В. В. Сангаджиева; ред. О. Е. Аргунова; отв. за изд. Н. Б. Уластаева. — Элиста, 2015. — С. 14—15.
  • Бадмаева Е. Храм научной книги: К юбилею КИГИ РАН // Известия Калмыкии, 4 сентября 2001.
  • Илюмжинов К. Н. Научному институту Калмыкии — 60 лет: [Обращение Президента Калмыкии] // Теегин герл, 2001, № 6.
  • Маева М. Институт в преддверии юбилея // Известия Калмыкии, 8 февраля 2001.
  • Маева М. КИГИ РАН — это глаза, которыми калмыцкий народ всматривается в свой язык, культуру, историю // Известия Калмыкии, 2001, 12 сентября.
  • Очирова Н. Г. КИГИ РАН: поиск, открытия и свершения // Известия Калмыкии, 7 сентября 2001.
  • Очирова Н. Г. 60 лет поисков и открытий // Учёные Калмыцкого института гуманитарных исследований Российской академии наук / Сост. П. Э. Алексеева и др.; Отв. ред. Н. Г. Очирова, Э. У. Омакаева. — Элиста: Джангар, 2001. — С. 17-33. — ISBN 5-71020-391-4

Холвас

"https://xal.ruwiki.ru/w/index.php?title=Хальмг_Номин_Төв&oldid=318184" халхас авсн