Хальмгин пролетарийин бичәчнрин Холва

Хальмгин пролетарийин бичәчнрин Холва (орс. Калмыцкая Ассоциация пролетарских писателей) — 1927-гч җилд тогтагдад, 1932-гч җил күртл бәәсн хальмгин бичәчнрин ниицән. 1928-гч җил күртл эн Цугәрәсән пролетарийин бичәчнрин Холвад орҗ бәәсмн, 1928 җиләс авн — ВОАПП-д.

Тууҗнь

1920-гч җилин октябрь сарин 18 — 21-д Москвад I-гч Цугәрәсән пролетарск бичәчнрин чуулһн болсмн, терүнд келн-үлсин әңгс бүрдәх шиидвр авгдсмн.

1926-гч җиләс авн «Таңһчин зәңгс» («Областные известия») газетин ханьд шинңкән экләд бичҗәх Манҗин Нимгр, Сусён Аксён, Сән Белгин Хаср, хамта хурдг болсмн. Тер баг хальмгудын бичәчнрин Ниицән тогтагдсмн.

1927-гч җилин декабрь сарин 21-д Элстд Хальмгин бичәчнрин болн шүлгчнрин хург болсмн. Терүнд Цугәрәсән пролетарийин бичәчнрин Холвад орх шиидвр батлгдсмн.

1928-гч җилин март сарин 22-т Цугәрәсән пролетарийин бичәчнрин Холван «Мана келн» («Мой язык») седкүлин түрүн тойг һарсмн. Тер седкүл 1935 җил күртл һардг бәәсмн.

30.04 — 8.05.1928 җил күртл Москвад I-гч Цугсоюзин пролетарск бичәчнрин чуулһна көдлмшт Сусён Аксён орлцсмн.

Терүнә хөөн Сусён Аксён Цугәрәсән пролетарийин бичәчнрин Холваг (ВОАПП) бәәрн әңг тогтахин төлә ик көдлмш кесмн.

1928-гч җилин декабрь сарин 15-д Элстд «Улан тег» муҗин газетд ВОАПП-ин ханьд Хальмгин пролетарийин бичәчнрин Холва тогтагдад, терүг Сусён Аксён һардсмн.

1932-гч җилин апрель сарин 24-д ЦК ВКП(б)-н «Утх-зокъялын болн художественн бүрдәцсин шинрлтин туск» Зааврар ВОАПП хаагдсмн, терүнә ормд Советск бичәчнрин Ниицән бүрдәгдсмн.

1932-гч җилин май сарла «Мана келн» седкүлин № 3 тойг һарсмн, терүнд «Хальмг пролетарийин бичәчнрин Холваг хаагдҗахин тускар» бичҗ. 1932-гч җилин декабрь сарла Элстд Хальмгин бичәчнрин Ниицәнә хург болсмн. Терүнд Хальмг пролетарийин бичәчнрин Холваг хаагдҗах төр хаһлндсмн.

Хальмг пролетарийин бичәчнрин Холван гешүд

• Манҗин Нимгр;
• Сусён Аксён;
• Сән-Белгин Хаср

Темдглл

Сурвлҗс

• История калмыцкой литературы, Академия наук СССР, Элиста, Калмыцкое книжное издательство, 1980, стр. 404—408.