Җимбин Андрей
| Җимбин Андрей | |
|---|---|
| хал. Җимбин Андрей | |
 Джимбиев А.М. - советский калмыцкий писатель, поэт, переводчик | |
| Төрсн цаг-өдр | 5.12.1924 җил |
| Төрсн һазр | Ниицән, Лаганя район, Хальмг АССР, РСФСР, СССР |
| Өңгрсн цаг-өдр | 27.01.2022 җил |
| Гражданство (подданство) | |
| Мергҗл-үүлнь | бичәч, шүлгч, седкүлч, орчулач, Төрскән харсгч Алдр дәәнә ветеран |
| Үүдәврмүдин келн | хальмг, орс |
| Дебют | «Түрүн хавр», 1960 җил |
| Шаңнлнь | |
Җимбин Андрей (орс. Андрей Манганыкович Джимбиев; 1924 җилин декабрь сарин 5-нд, РСФСР, Хальмг автономьта муҗ, Лаганя район, Ниицән селән — 2022 җил, январь сарин 27, Элст[1]) — Зөвллт Хальмгин нертә бичәч, шүлгч, седкүлч, орчулач, Хальмг улсин бичәч. Хальмг Таңһчин күндтә иргн.
Намтрнь
Җимбин Андрей 1924 җилин декабрь сарин 5-нд Хальмг автономьтә муҗин Лаганя района Ниицән гидг селәнд төрҗ һарв. Дунд сурһуль төгсәһәд, сурһулин бичкдүдин әңгин багш болҗ көдлв. 1942 җилин июнь сарла эврә сән дурарн фронтд одв. Төрскән харсгч ик дәәнд 248-гч дивизин бүрлдлд орлцҗ дәәлв. 1943 җилин январь сард Җимбин Андрей Элстиг немшин эзлн авснас сулдхсн бәәҗ. Эн дәәнд шавтад бәәв. Эдгснә дару эннь Аһарин цергин күчнд алв хааҗ йовв. Хальмгудыг Сиврт тууһад авсн цагт Җимбин Андрей Новосибирск муҗд бәәсн бәәҗ.
1957 җилд хальмгудын нериг цеврллһснә дарунь бичәч ЗХУ-ин Төв Хораһин Ленинградын намин деед сурһулиг төгсәҗ, эдин засгин ахлачин көдлмшт, Хальмгин АССР-ин мөңгнә саңгин министерствин КРУ-д аудитор, редакцин редактор болҗ көдлв. Хөөннь Хальмг дегтр һарһачин редактор, Хальмг дегтр һарһачин ахлач, 1967—1985 җилмүдт «Хальмг үнн» өдрин соньна редакцин йирңкә редакторин 1-гч орлгч, «Байр» гидг нертә күүкдин седкүлин редактор болсн бәәҗ.
Җимбин Андрей 1958—1991 җилмүдт ЗХУ-ин гешүн бәәҗ, ЗХУ-ин Бичәчнрин холвана гешүн (1991 җиләс авн Әрәсән бичәчнрин холвана гешүн), ЗХУ-ин Седкүлчнрин холвана гешүн (1991 җиләс авн Әрәсән Седкүлчнрин холвана гешүн) болсн бәәҗ. Әрәсән утх зокалын саңгин гешүн, төрин шаңнлын эзн. ЗХУ-ин Элстин Иргнә хораһин гешүн, балһсна Улсин депутатмудын зөвллийн депутат болҗ кесг дәкҗ суңһгдад бәәсн күн.
1984 җилд Җимбин Андрей «Хальмг Таңһчин Сойлын һавьята зүтклтн» цолта болҗ. 2002 җилин декабрь сарин 13-нд Хальмгин Йирңкәлгч Илюмжинов К. Н.зәрлгәр Җимбин Андрей «Хальмг Таңһчин Улсин бичәч» гидг күндтә цол олһв.
Шүлгч болн бичәч Җимбин Андрей 2022 җилин январь сарин 27-нд 98 насн деерән өңгрҗ одв[2].
Урн бүтәлнь
Җимбин Андрей түрүн шүлгүдән XX зун җилин 50-гч җилмүдин сүүләр Хальмг утх зокалын альманах «Теегин герл»-д барлҗ авч. Түрүңк шүлгүдин хураңһунь, «Түрүн хавр» 1960 җилд Элстд барлгдҗ. Түүнәс хооран Җимбин Андрей шүлгүдин болн зокалын 30 һар дегтр бичв.
Зәрмснь: алдршсн «Темән үүлн» роман, «Күчр күнд цагт», «Таслгч эргц» түүкмүд, «Цаста салькн», «Хату җөөлн» поэмс, «Хоңх» шүлгүдин хураңһу, «Делкән цуг өңг», «Көк теңгрин дор», «Җирһлин айс», «Дусал болһнд — җирһл», келврмүд болн очерксин хураңһу «Күн болн цаг». Күүкдт зөрүлсн бүтәл чигн бичсн бәәҗ. Түүнә «Хойр күлгн» гидг дегтр 100 миңһн хүв-ширкг барлгдв.
Бичәч Җимбин Андрей С.Маршак, И.Тургенев, Л.Мусатов, А.Пантелеев болн талдан чигн олн бичәчнрин бүтәлиг хальмг келд орчулх көдлмшт орлцҗ бәәв.
Үүдәврмүднь
Хальмг келәр
- Түрүн хавр. Шүлгүд, 1960 җ.;
- Үүрмүд. Келврмүд, 1961 җ.;
- Алексейин туск келвр. Келвр, 1963 җ.;
- Үрин хәләц, келврмүд, 1964 җ.;
- Баһ насн — байсхлң, очерк, 1964 җ.;
- Авһ ач хойр, келвр, 1965 җ.
- Күүнд күчр болхла…, тууҗ.
Орс келәр
- Колокол, стихи и поэма, 1965 г.
- Все близкое и далекое, 1979 г.;
- Верблюжьи облака, роман, 1983 г.;
- Под голубыми небесами, 1983 г.;
- Тишина, 1985 г.;
- Широкое течение, 1986 г.
Шаңнлнь
- Нәәрмдлин Одн;
- Төрскән харсгч дәәнә одн II зергин;
- «Намин Эр зөрг» одн. КПРФ-ин ЦК-һин одн
- 1941—1945 җилмүдин Төрскән харсгч дәәнә эр зөргин төлә медаль;
- Медаль «Зөргин төлә»;
- Жуковин медаль
- РСФСР-ин Деед Зөвллин Тергүлгчдин күндтә бичиг
- Хальмг Таңһчин Күндтә Иргн
Сурвлҗс
- Джимгиров М. Э., Писатели советской Калмыкии, Калмыцкое книжное издание, Элиста, 1966, стр. 84—87
- Андрей Джимбиев // Поляков Н. Н. Герои войны — герои литературы (Писатели-фронтовики Калмыкии о Великой Отечественной войне), Элиста, Калм. кн. изд-во, 1973., стр. 53—57
- Прокопенко В. Солдатское сердце писателя. [О писателе Джимбиеве А. М.], Элистинская панорама, 4 декабря 2004, стр. 3.
Темдглл
- ↑ На 98 году жизни не стало ветерана Великой Отечественной войны, Народного писателя Калмыкии Андрея Манганыковича Джимбиева. vesti-kalmykia.ru. Дата обращения: 28 Туула сарин 2022. Архивировано 28 Туула сарин 2022 года.
- ↑ news. Глава Калмыкии выразил соболезнование родным и близким Андрея Манганыковича Джимбиева | Степные вести (неопр.). Дата обращения: 28 Туула сарин 2022. Архивировано 27 Туула сарин 2022 года.