Шаҗн Лам

Шаҗн Лам
Шаҗн Лам
	хал. Хальмг Таңһчин Шаҗн Лам
	; Хальмг Таңһчин Лам Самтна Зодв Ракба ; Должность занимает; Овьяна Муутл ; с 2023 җиләс авн
Аҗлын бәәрнә нерн
Ахлдгнь	Хальмгин бурхна шаҗнтнрин ниицән
Хандх янзнь	Шаҗн Ламин зерг
Оршн суух һазрнь	Бурхн Багшин Алтн Сүм
Назначались	Дала Лам
Үүсснь	1639
Серггдснь	1990
Түрүңкнь	Зая-пандит Намка-Җамц
Уга болснь	1931

Хальмг Таңһчин Шаҗн Лам (орс. Ша́джин-лама калмыцкого народа) — урднь - Хальмгин бурхна шаҗна сүзгтнрин толһач, 1990-гч җилмүдәс авн «Хальмгин бурхна шаҗнтнрин ниицәнә» толһачин цол.

Түүкнь

Орсин Хаата Улсин төрин тогтлцана нег кесг болх Хальмг Улсин Шаҗн Ламнрин институтнь Хальмг хаата улсиг татад буулһсна дару үүссн болв чигн, 1770-ад җилин экн үй күртл Хальмг хаадын дор хальмг хувргиг һанцхарн һардҗ бәәсн ламнр бәәҗ. Хаата улсин цагт эзн хаана засг закрһана зәрлгәр Шаҗн Ламин ширәд нер девшгчиг шүүҗ тәвдг бәәҗ. 1920-әд җилмүдт эн цолта күн суңһгдҗ, Хальмгин гелңгүдиг тараҗ бәәх цагт эннь уга болҗ, 1990-әд җилин экәр дәкн сергәгдҗ. 1992 җилд Омбадһа Эрдниг (Тэло Тулку ринпоче) Хальмг, Астрахань муҗин хальмг сүзгтнрин онц баһ хург батлулҗ^[1], Әрәсән эрк бәргчнр Әрәсән Украинд болсн цергин үүл-аҗллһаг олн ниитд бурушаҗ, һазадын агент гиҗ зарлх күртлән Омбадһа Эрднь 2023 җил күртл эн цолыг бәрәд йовҗаҗ. Тэло Тулку ринпочеһин дару Шаҗн Ламин цолыг гевш Тензин Чойдаг (Овьяна Муутл) авч бәрҗәнә^[2]^[3].

Шаҗн Ламнрин җигсәлт

Эн Хальмг Таңһчин Шаҗн Ламнрин җигсәлтин көснгтиг Әрәсән Шинҗлх ухана академин Дорд үзгин судллын күрәлңгин көдләч, түүк номин доктор, профессор, бурхна шаҗна судлач Киитнә Баатр тогтаҗ бүтәв.

№	Шаҗн Лам	җилмүднь	Лам болҗ сууснь
I	Зая-пандит Намка-Җамц	1639—1662	23 җил
II	Донруб Җамц Лам	1670-гч җилмүдәс авн 1688 күртл	?
III	Бүкнч Лам	1690-гч җилмүдәс авн 1716 күртл	?
IV	Анҗатн Лам	1716 җиләс авн 1719 җил күртл	?
V	Шакур Лам	1719-1736 җҗ.	17 җил
VI	Абу Лам	1740 җҗ.	?
VII	Луузң-Җалцн Лам	1750 җилмүдәс авн—1771	?
VII	Делг Лам	1758-1761	3 җил Луузң Җалцнла хамдан
VIII	Орч Лам	1790 җилмүд	?
IX	Сөөвң Лам	1800—1806	6 җил
X	Цембл Лам	1826—1836	10 җил
XI	Намкан Жимбә-Һавң Лам	1836—1847	11 җил
XII	Цүрм Җинзн Лам	1847—1852	5 җил
VIII	Гелг Лам	1852—1858	6 җил
IX	Бухан Халюн	1858—1861	3 җил
X	Оңһҗан Арш	1861—1864	3 җил
XI	Буучан Һавң Зуңһру	1865—1873	18 лет
XII	Самтна Зодв Ракба	1873—1887	13 җил
XIII	Шар Манҗин Бора	1887—1897	10 җил
XIV	Делгркин Җимбә Балдн	1898—1906	8 җил
XV	Балдана Чимд	1907—1920	13 җил
XVI	Сеперә Һава	1920—1924	4 җил
XVII	Баслян Чемпил	1922—1925	3 җил
XVIII	Төвкән Лувсң Шарв	1925—1931	6 җил
XIX	Цемблин Тубван Дорҗ	1990—1992	2 җил
XX	Омбадһа Эрднь-Басң, Дилова хутгт XII	1992—2023	31 җил
XXI	Тензин Чойдаг	2023 җиләс авн	өдгә күртл

Темдглл

↑ Бакаева Э. Ламы калмыцкого народа (Шаджин ламы)
↑ Верховный лама Калмыкии признан иноагентом и покинул свой пост (рус.). fontanka.ru - новости Санкт-Петербурга (28 Туула сарин 2023). Дата обращения: 19 Лу сарин 2023.
↑ Верховный лама Калмыкии покинул пост после признания "иноагентом" (рус.). Настоящее Время. Дата обращения: 19 Лу сарин 2023.

[1] Бакаева Э. Ламы калмыцкого народа (Шаджин ламы)

[2] Верховный лама Калмыкии признан иноагентом и покинул свой пост (рус.). fontanka.ru - новости Санкт-Петербурга (28 Туула сарин 2023). Дата обращения: 19 Лу сарин 2023.

[3] Верховный лама Калмыкии покинул пост после признания "иноагентом" (рус.). Настоящее Время. Дата обращения: 19 Лу сарин 2023.

[1]

[2]

[3]